XX. yüzyıl Türk tarih yazıcılığında aydınlanma düşüncesi
The enlightenment thought in 20th century Turkish historiography
- Tez No: 979486
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKERİM ASILSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Aydınlanma, Cumhuriyet ideolojisi, Siyasal çağdaşlaşma, Enlightenment, Republic ideology, Political modernization
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırklareli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Aydınlanma düşüncesinin 20. yüzyıl tarih yazıcılığında Avrupa ve Osmanlı/Türkiye bağlamında nasıl ele alındığını incelemektedir. Tezin temel amacı, Aydınlanmanın özellikle Türk tarih yazımında nasıl yorumlandığını, bu yorumların hangi düşünsel gelenekler ve ideolojik etkilerle biçimlendiğini, farklı bakış açılarına ne ölçüde yansıdığını ortaya koymaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Aydınlanma düşüncesinin kavramsal çerçevesi ile birlikte farklı Aydınlanma türlerinin (ılımlı ve radikal) teorik ayrımı ele alınmıştır. İkinci bölümde Aydınlanmanın kapitalist dönüşümle ilişkisi, bu dönüşümün Aydınlanma üzerindeki etkileri ve Osmanlı İmparatorluğu'nda kapitalizm ile Aydınlanma düşüncesinin neden gelişemediği tartışılmış; ayrıca Osmanlı-Türk modernleşmesinin radikal ve ılımlı Aydınlanma formları açısından nasıl biçimlendiği açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise seçilmiş modern tarih yazımı örnekleri üzerinden, Aydınlanmanın Osmanlı ve Türkiye tarihine nasıl uygulandığı, hangi temaların öne çıktığı ya da hangi tarihsel boşlukların oluştuğu analiz edilmiştir. Çalışma boyunca kavramsallaştırma, karşılaştırmalı tarih okuması ve söylem çözümlemesi gibi yöntemlerden yararlanılmıştır.
Özet (Çeviri)
daha sonrThis thesis examines how Enlightenment thought has been represented in 20th-century historiography, specifically within the contexts of Europe and the Ottoman Empire/Turkey. The main objective is to explore how Enlightenment ideas have been interpreted in Turkish historiography, to what extent these interpretations have been shaped by intellectual traditions and ideological influences, and how they have been reflected through various historiographical perspectives. The study is structured in three chapters. The first chapter addresses the conceptual framework of Enlightenment thought and presents a theoretical distinction between different strands of Enlightenment, namely moderate and radical. The second chapter discusses the relationship between Enlightenment and capitalist transformation, the historical foundations of this relationship, and the reasons behind the absence of Enlightenment and capitalism in the Ottoman context. This section also analyzes how the Ottoman-Turkish modernization process can be understood through the lens of moderate and radical Enlightenment paradigms. The third chapter examines selected examples from modern historiography to reveal how Enlightenment has been applied to the histories of the Ottoman Empire and Turkey, which themes have been emphasized, and what kinds of gaps or silences have emerged in historical narratives. Throughout the study, methods such as conceptual analysis, comparative historical reading, and discourse analysis have been employed.a doldurulacaktır
Benzer Tezler
- XX. yüzyılda Kazan bölgesinde tarih yazıcılığı
Historiographers on XX. century in Kazan
İLYAS MİFTAKHOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAHİDE BOZKURT
- XX. yüzyılın başında Osmanlı nizamî süvari birlikleri (1900-1914)
Ottoman regular cavalry forces at the start of the 20th century (1900-1914)
OĞUZHAN KONUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihMilli Savunma ÜniversitesiHarp Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA TÜRKMEN
- Başkurt Türklerinin siyasi ve sosyo-kültürel tarihi (XIX-XX. yy.)
The political and socio-cultural history of the Bashkir Turks (XIX-XX. century)
TANER GÜR
- XIX-XX. yy. Tatarca yazılan hacnameler
Hajnames written in Tatar language in XIX-XX centuries
AIGUL ASLAEVA
- XX. yüzyıl heykel sanatında figüratif soyutlama
Figurati̇ve absrtaction in the sculpture art of the XX. century
BİLAL HANO
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BULAT