Orta Asya'dan Anadolu'ya, Şaman'dan Ozan'a: Müziğin inanç sistemi ve müzikle tedavi yönleriyle incelenmesi
From Central Asia to Anatolia, from Shaman to Minstrel: An examination of music's belief system and healing aspects
- Tez No: 979504
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ROBABEH TAGHIZADEHZONUZ, DOÇ. DR. ŞEYMA ERSOY ÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Orta Asya, Ozan, Şaman, Central Asia, Ozan, Shaman
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan tarihsel göç yolculuğu içerisinde, Şamanlık ve Ozanlık (Âşıklık) kavramları arasındaki bağlantılar ve ortak unsurlar, her iki kültüre ait müziksel ögeler (müzikal yapı, tarihçe, müzik aletleri vb.) referans alınarak, literatürde bulunan yerli ve yabancı tez, metin, belge, kitap gibi çok çeşitli dokümanların taranması yoluyla elde edilmiş ve incelenmiştir. Ulaşılan kaynaklardan tespit edilen bilgiler doğrultusunda; müziğin Türk kültüründeki yeri, Orta Asya başlangıç kabul edilerek, Anadolu'ya kadar izlenmiş; bir tedavi aracı olarak kullanılmasının yarattığı etkiler ile inanç sistemleri boyutlarıyla belli bir kültürel düzlemde yorumlanmaya çalışılmıştır. Nitel araştırma yöntemleri kullanılarak hazırlanan tez sürecinde, literatür taramaları ile ulaşılan kaynaklardan elde edilen içeriklerin metin analizleri yapılarak, keşfedici bir zihinsel süreç yönetimiyle, olgular arasındaki ilişkilere dair görüşler, nesnel bir şekilde ortaya koyulmuştur. Ayrıca kültürün oluşumunda doğrudan etkili olan insan, göç, toplum, coğrafi konum gibi ana ögeler üzerinden, Türklerin var olduğu tarihsel dönemler içinde kültürel etkileşimin önemine vurgular yapılarak, bu etkileşimin müzik ve inanç sistemlerine yansımaları aktarılmıştır. Diğer taraftan Türk kültüründe müzik ve müzikle tedavi yaklaşımlarına dair örnekler, Şamanlık ve Ozanlık/Âşıklık kavramlarına ait unsurlarla birlikte ele alınarak, Türk kültür tarihini yansıtan bu derin izlerin, Orta Asya'dan Anadolu'ya nasıl evrildiğine dair bulgular aktarılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the connections and common features between the concepts of Shamanism and Minstrel (Âşık) within the historical migration journey of the Turks from Central Asia to Anatolia and musical elements of both cultures (musical structure, history, musical instruments, etc.) are taken as a reference and the study is examined through a comprehensive review of various documents, including local and foreign theses, texts, and books related to literature. Based on the information collected from various sources, the role of music in Turkish culture is observed 'till Anatolia, taking Central Asia as starting point. The effects of music used as a healing method are interpreted within a certain cultural framework alongside belief systems. During the preparation of the thesis utilizing qualitative research methods, the content obtained from the sources reached through literary reviews is analyzed through textual analysis, and remarks regarding the relationships among the facts are objectively presented through an exploratory intellectual process management. Additionally, by underlining the importance of cultural interaction throughout historical periods in which the Turks existed, the impacts of direct influencing factors such as people, immigration, society, and geographical position on the formation of culture are pointed out, and the reflections of this interaction on music and belief systems are conveyed. Furthermore, examples of musical approaches and music therapy in Turkish culture are analyzed along with elements related to concepts of Shamanism and Minstrel/Âşık, illustrating how these profound traces reflecting Turkish cultural history have evolved from Central Asia to Anatolia.
Benzer Tezler
- Battal Ummani Erden (Aşık Ummanî) hayatı, sanatı ve şiirleri
Battal Ummani Erden (Aşık Ummanî) life, art and poems
ŞANVER TERCUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRUL BALABAN
- Kahramanmaraş-Afşin yöresi âşıklık geleneği
The tradition of minstrelsy in the Kahramanmaraş-Afşin region
MÜJDE TAŞCI
- Orta Asya şaman sembollerinin tekstil tasarımlarında uygulanması
Application of Central Asian shamanic symbols in textile designs
SERVİYE MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiTekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAFİYE ÖZLEM ALP
- Yörük/Türkmen kültüründe Şamanizm etkilerinin sahne göstergeleri bağlamında yorumu ve bir uygulama
Yuruk/Turkmen interpretation of the effects of Shamanism in the nomadic culture by the semiotic analysis of scene and a practice
SEÇİL ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıHacettepe ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
PROF. DR. TÜREL EZİCİ
- Osmanlı kültüründe resimsel öge olarak mistik semboller ve günümüz sanatına yansımaları
Mystical symbols in the Ottoman culture as pictural elements and the reflections on the contemporary art
CEMİLE DİDEM ÖZIŞIK