Özel gereksinimli çocuklara bakım veren ebeveynlerinin mutluluk ve umut düzeylerinin incelenmesi
The examination of happiness and hope levels of parents caring for children with special needs
- Tez No: 979654
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA İNCEDAL SONKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Psikoloji, Sociology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: özel gereksinimli çocuklar, ebeveyn, umut, mutluluk, children with special needs, parents, hope, happiness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, özel gereksinimli çocuklara bakım veren ebeveynlerin mutluluk ve umut düzeylerini çeşitli demografik ve sosyal değişkenler çerçevesinde incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle desenlenen çalışmada, Amasya il merkezinde yaşayan ve 18 yaş altı özel gereksinimli bireylere bakım sağlayan 227 ebeveynin verileri analiz edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Formu, Öznel Mutluluk Ölçeği ve Sürekli Umut Ölçeği aracılığıyla yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Ki-kare testi uygulanmıştır. Katılımcıların %57,3'ü kadın, %42,7'si erkektir. Ebeveynlerin umut ve mutluluk düzeylerinin; eğitim durumu, gelir seviyesi, çocuğun gereksinim türü ve sayısı, ebeveynin özel gereksinimli olup olmaması, sosyal destek alma durumu ve çocuk bakımındaki rol dağılımı gibi çeşitli değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Eğitim düzeyi üniversite ve üstü olan ebeveynlerde sürekli umut düzeyi puanı 51,34±7,20, okuryazar olmayan ve ilkokul mezunu olan ebeveynlerde ise 40,42±11,75 olduğu görülmüştür. Özellikle, algılanan gelir düzeyi yüksek bireylerin algılanan gelir düzeyi düşüklere göre daha yüksek umut ve mutluluk düzeylerine sahip olduğu, çocuğun gereksinim türüne göre ebeveynlerin psikolojik iyi oluşlarında farklılıklar bulunduğu ve sosyal destek alan bireylerin beklenenin aksine daha düşük umut ve mutluluk düzeyleri sergilediği saptanmıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik iyi oluşlarının çok boyutlu faktörlerden etkilendiğini ve bu bireylerin sistemli biçimde desteklenmesinin önem arz ettiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, ebeveynlere yönelik psikolojik danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması, sosyal destek mekanizmalarının etkinliğinin artırılması ve toplumsal cinsiyet temelli rol dağılımlarının dengelenmesi yönünde politika geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the levels of happiness and hope among parents who care for children with special needs, within the framework of various demographic and social variables. Designed using the survey model, one of the quantitative research methods, the study analyzed data from 227 parents living in the central district of Amasya who provide care for individuals with special needs under the age of 18. The data were collected through face-to-face interviews using the Demographic Information Form developed by the researcher, the Subjective Happiness Scale, and the Dispositional Hope Scale. In addition to descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Chi-square test were used in data analysis. Of the participants, 57,3% were female and 42,7% were male. The results revealed that parents' levels of hope and happiness significantly differed based on variables such as educational status, income level, type and number of the child's needs, whether the parent has special needs, access to social support, and the distribution of caregiving roles. It was observed that parents with a university-level education or higher had a mean dispositional hope score of 51,34±7,20, while those who were illiterate or primary school graduates had a mean score of 40,42±11,75. Notably, individuals with a high socioeconomic status exhibited higher levels of hope and happiness, while psychological well-being differed according to the type of the child's special needs. Contrary to expectations, individuals receiving social support displayed lower levels of hope and happiness. The findings indicate that the psychological well-being of parents of children with special needs is influenced by multidimensional factors, highlighting the importance of systematic support for these individuals. Accordingly, it is recommended that policies be developed to expand psychological counseling services for parents, enhance the effectiveness of social support mechanisms, and balance caregiving role distributions based on gender.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli çocuğu olan ailelerin umutsuzluk düzeyleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkide baş etme stratejileri aracı rolünün incelenmesi
Examination to mediator role of coping strategies on the relationship between the level of despair and psychological resilience of the parents who have children with special needs
NİLAY ELİF DİRİSAĞLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
- Sosyal medyada özel gereksinimli çocuklar: Çocuk hakları bağlamında bir inceleme
Children with special needs on social media: An analysis in the context of children's rights
MERYEM EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal Hizmetİstanbul Aydın ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAVİD REHA
- Özel gereksinimli çocuklara bakım verenlerde bakım yükleri ile beden farkındalıkları, stres düzeyleri ve kas iskelet sistemi sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Evaluation of the relationship between care burdens and body awareness, stress levels and musculoskeletal system problems in caregivers of children with special needs
SÜMEYYE GUBSE BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAtılım ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ARIKAN
- Özel gereksinimli çocuklara bakım verenlerde fiziksel aktivite düzeyi ve beden farkındalığı, damgalanma ve beden saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between physical activity levels and body awareness, stigmatization, and body respect among caregivers of children with special needs
CEREN ÖZKİRİŞÇİ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAtılım ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA CAN KARAHAN
- Özel gereksinimli çocukların ebeveynlerinin yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Determining the quality of life, depression, anxiety, and burnout levels of parents of children with special needs
MERYEM POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KAYHAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN İMREK