Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide aleksitiminin ve algılanan sosyal desteğin aracı etkisi
The mediating role of alexithymia and perceived social support in the relationship between childhood traumas and obsessive-compulsive symptoms
- Tez No: 979694
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Algılanan sosyal destek, Obsessif kompülsif bozukluk, Çocukluk çağı travmaları, Alexithymia, Perceived social support, Obsessive compulsive disorder, Childhood traumas
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtilerin arasındaki ilişkide aleksitiminin ve algılanan sosyal desteğin aracılık rolünü incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin alt türü olan yordayıcı korelasyon model kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 18-65 yaş aralığında değişmekte olan 392 kadın ve 167 erkek olmak üzere 559 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak Katılımcı Onay Formu, Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizini yapmak için SPSS 20.0 kullanılmıştır. SPSS 20.0 ve PROCESS Macro .4.2 kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t- Testi, Tek Yönlü ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyona dayalı Aracı Etki Analizleri kullanılmıştır. Cinsiyete göre çocukluk çağı travmalarının, obsesif kompulsif belirtilerin, algılanan sosyal desteğin ve aleksitimi değişkenlerinin; cinsel istismar, aile sosyal desteği, özel kişi sosyal desteği, arkadaş sosyal desteği ve kararsızlık belirtilerinin cinsiyete göre anlamlı farklılaştığı saptanmıştır. Eğitim duruma göre ise fiziksel ihmal, bulaşma/kirlenme, kontrol etme ve obsesyon belirtilerinde anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasında pozitif yönde anlamlı ilişki, çocukluk çağı travmaları ile aleksitimi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Çocukluk çağı travmaları ile algılanan sosyal destek arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Aleksitimi ile obsesif kompulsif belirtiler arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Aracı değişken analizlerine göre; çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtilerin ilişkisinde aleksitiminin pozitif yönde kısmi aracılık etkisi olduğu bulunmuştur. Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtilerin ilişkisinde ise algılanan sosyal desteğin negatif yönde kısmi aracılık etkisi olduğu bulunmuştur. Elde edilen veriler ve ilgili kavramlar literatür kapsamında tartışılmış olup gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of alexithymia and perceived social support in the relationship between childhood traumas and obsessive compulsive symptoms. The study employed the predictive correlational model, a subtype of the relational survey model within quantitative research methods. The participants consisted of 559 individuals—392 women and 167 men—aged between 18 and 65, selected through a convenience sampling method. The data collection instruments included the Participant Consent Form, Demographic Information Form, Childhood Trauma Questionnaire, Vancouver Obsessive-Compulsive Inventory, Toronto Alexithymia Scale, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Data were analyzed using SPSS 20.0 and PROCESS Macro 4.2. For the analysis, Independent Samples t-test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation Analysis, and regression-based mediation analyses were conducted. According to gender, significant differences were found in childhood traumas, obsessive-compulsive symptoms, perceived social support, and alexithymia variables; as well as in sexual abuse, family social support, significant-other social support, friend social support, and indecisiveness symptoms. According to educational status, significant differences were found in physical neglect, contamination/washing, checking, and obsession symptoms. The findings revealed a positive and significant relationship between childhood traumas and obsessive-compulsive symptoms, as well as between childhood traumas and alexithymia. A negative and significant relationship was found between childhood traumas and perceived social support. A positive and significant relationship was also found between alexithymia and obsessive-compulsive symptoms. Mediation analyses showed that alexithymia had a positive partial mediating effect on the relationship between childhood traumas and obsessive-compulsive symptoms. Perceived social support had a negative partial mediating effect on the same relationship. The results were discussed in the context of the relevant literature, and recommendations were made for future research.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmaları, bağlanma ve ebeveyn tutumlarının, dissosiyatif yaşantılar, aleksitimik ve obsesif-kompulsif belirtiler üzerindeki etkileri
The effects of childhood traumas, attachment, and parental attitudes on dissociative experiences, alexithymic and obsessive-compulsive symptoms
MUSTAFA ŞAHİN ÖZDEN
- Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın rolü
The role of resilience in the relationship between childhood traumas and obsessive-compulsive symptoms
ÖZGE BAKKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞARLAK
- Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün ve obsesif inançların aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of emotion regulation difficulties and obsessive beliefs on the relationship of childhood trauma and obsessive compulsive symptoms
SENEM KAYMAZ
- Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlükleri ve bilişsel hataların aracı rolü
The mediator role of emotion regulation difficulties and cognitive distortions in the relationship between childhood trauma and obsessive compulsive symptoms
HATİCE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE DEMİRBAŞ
- Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide öz tiksinmenin aracı rolü
The mediating role of self disgust in the relationship between childhood trauma and obsessive-compulsive symptoms
SEDANUR AKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ