Trabzon'daki dini imgelerin Peirce'in göstergebilim ve pragmatizm yaklaşımıyla kilise örnekleri üzerinden incelenmesi
The analysis of religious images in Trabzon through church examples with peirce's semiotics and pragmatism approach
- Tez No: 979706
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK YAVUZYILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Trabzon, Bizans Kiliseleri, Dini İmgeler, Göstergebilim, Kültürel Miras, Trabzon, Byzantine Churches, Religious İmagery, Semiotics, Cultural Heritage.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Trabzon'daki Bizans dönemine ait dini yapılarda yer alan freskler, mozaikler ve mimari süslemeler gibi görsel unsurların, Charles Sanders Peirce'in göstergebilimsel ve pragmatist kuramsal yaklaşımları çerçevesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Kiliselerdeki dini imgeler, ikon, indeks ve sembol kategorileri temelinde ele alınarak; bu imgelerin estetik, teolojik ve kültürel bağlamlardaki olası işlevlerine dair değerlendirmelerde bulunulmuştur. Araştırma, Osmanlı döneminde bu yapıların camilere dönüştürülmesi sırasında yaşanan dönüşümleri, fresklerin ve diğer görsel unsurların kapatılması ya da yeniden yorumlanması bağlamında incelemektedir. Aynı zamanda, modern dönemde dini imgelerin turizm, kültürel mirasın korunması ve toplumsal hafıza üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Bu çalışma, dini sembollerin bireyler üzerindeki manevi etkilerine ve toplumların kültürel kimliklerinin oluşum sürecindeki muhtemel rollerine dair bazı çıkarımlarda bulunma imkânı sunmaktadır. Tarihsel süreç içinde söz konusu imgelerin farklı bağlamlarda yeniden anlamlandırıldığı gözlemlenebilmektedir. Göstergebilimsel analiz yöntemi, bu sembollerin anlam yapılarındaki çok katmanlılığı değerlendirme açısından açıklayıcı bir zemin sağlayabilirken; pragmatist yaklaşım, bu imgelerin bireyler ve toplumsal yapılar üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirmek açısından işlevsel bir çerçeve sunabilir.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the symbolic world of frescoes, mosaics, and architectural ornaments in Byzantine-era religious structures in Trabzon through the lens of Charles Sanders Peirce's semiotics and pragmatism approaches. The research evaluates the aesthetic, theological, and cultural functions of religious images by examining their iconic, indexical, and symbolic dimensions. It also explores the transformations these structures underwent during their conversion into mosques in the Ottoman period, focusing on the covering or reinterpretation of frescoes and other visual elements. Furthermore, the study discusses the impact of religious images on tourism, cultural heritage preservation, and collective memory in the modern era. By highlighting the spiritual effects of religious symbols on individuals and their role in shaping the cultural identity of societies, the research reveals how these images have been recontextualized across different historical settings. The semiotic analysis enables the deconstruc tion of these symbols' multilayered meanings, while the pragmatism approach sheds light on their practical effects on individuals and communities.
Benzer Tezler
- The Medieval Byzantine religious buildings at Trebizond (Trabzon): Promotion of local awareness and conservation through interpretation and presentation
Trabzon'daki Orta Çağ Bizans dini yapıları: Yorum ve sunum yoluyla yerel bilincin arttırılması ve korumanın teşvik edilmesi
ESRA CEREN KARA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKültürel Mirası Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK SERİN
- Trabzon'daki Bizans dönemi kiliselerinin yeniden işlevlendirilerek korunması
Refunctioning of the Byzantine churches in Trabzon
EMRE ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkSüleyman Demirel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ŞEHMUZ HAŞTEMOĞLU
- Trabzon'da dini hayat
Religious life of Trabzon
ÖMER YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DURMUŞ TATLILIOĞLU
- Trabzon yöresinde dini bir ritüel olarak mevlid ve mevlidin müzikal özellikleri
Mawlid musical features and mawlid as a religious ritual in Trabzon
BEYZANUR KUDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Müzikİstanbul Okan ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇETİN KÖRÜKÇÜOĞLU
- 1835/21 (H.1065-1067/M. 1655-1657) numaralı Trabzon şer'iyye sicili'ne göre Trabzon
Trabzon according to the court record number 1835/21 (H.1065-1067/M. 1655-1657)
VOLKAN KEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN POLAT