Tanzimat'tan Cumhuriyet'e mürebbiyelik olgusu (1839-1930)
The phenomenon of governesses from the Tanzimat era to the early Republic (1839-1930)
- Tez No: 979813
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCAN UYANIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Mürebbiye, kadın eğitimi, Osmanlı modernleşmesi, kültürel melezlik, Batılılaşma, toplumsal cinsiyet, pedagojik hegemonya, Governess, female education, Ottoman modernization, cultural hybridity, Westernization, gender, pedagogical hegemony
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
TANZİMAT'TAN CUMHURİYETE MÜREBBİYELİK OLGUSU (1839-1930) Bu tez, Osmanlı modernleşme sürecinde“mürebbiye”figürünün aile yapısı, kadın eğitimi ve kültürel dönüşüm üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Tanzimat Fermanı (1839) ile başlayan Batılılaşma süreci, yalnızca kurumları değil, bireylerin gündelik yaşam pratiklerini ve kadınlık temsillerini de dönüştürmüştür. Bu bağlamda Batılı kadın mürebbiyeler, Osmanlı konaklarına sivil Batılı değer taşıyıcıları olarak girmiş ve üst sınıf ailelerin kız çocuklarının eğitimi aracılığıyla hem kadınlık normlarını hem de kültürel davranış kalıplarını yeniden biçimlendirmiştir. Araştırma, Homi Bhabha'nın melezlik kuramı ve Judith Butler'ın toplumsal cinsiyetin performatifliği yaklaşımı gibi kuramsal çerçevelerle desteklenmiş; Valentine Chirol, Emine Foad Tugay ve Joan Perkin gibi kaynaklardan tarihsel ve anlatısal verilerle beslenmiştir. Mürebbiye, bu tezde sadece pedagojik bir figür olarak değil; aynı zamanda sınıfsal bir ayrıştırma aracı, Batılı hegemonik değerlerin taşıyıcısı ve yeni kadın kimliklerinin kurucu unsuru olarak değerlendirilmiştir. Cumhuriyet dönemiyle birlikte bu figürün etkisi azalmakla birlikte, kadınlık ve modernleşme kurguları üzerindeki kalıcı izi sürmektedir.
Özet (Çeviri)
THE PHENOMENON OF GOVERNESSES FROM THE TANZIMAT ERA TO THE EARLY REPUBLIC (1839-1930) This thesis explores the role of the“governess”figure in shaping family structures, female education, and cultural transformation during the Ottoman modernization process. Initiated by the Tanzimat reforms in 1839, the Westernization movement not only altered political and institutional systems but also deeply transformed everyday life practices and representations of womanhood. In this context, Western female governesses entered Ottoman elite households as silent cultural agents, redefining behavioral codes and gender norms through their educational engagement with upper-class girls. The research is grounded in theoretical frameworks such as Homi Bhabha's concept of hybridity and Judith Butler's notion of gender performativity. It is further supported by historical and narrative sources including Valentine Chirol, Emine Foat Tugay, and Joan Perkin. In this study, the governess is conceptualized not merely as a pedagogical figure but also as a marker of class distinction, a vehicle of Western hegemonic values, and a generator of new female identities. Although her influence diminished during the Republican period, her imprint on gender roles and modernization narratives remains significant.
Benzer Tezler
- Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türkiye'de Arapça öğretimi
Başlık çevirisi yok
YUSUF ZİYA BİLDİRİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BAHAEDDİN YEDİYILDIZ
- Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadar Osmanlı kütüphanelerinin gelişimi
Başlık çevirisi yok
REMZİYE TUBA ÇAVDAR
Doktora
Türkçe
1995
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiKütüphanecilik Bölümü
PROF.DR. İSMAİL E. ERÜNSAL
- Tanzimat`tan Cumhuriyet'e İstanbul'da Latin Katolik yapıları
Latin Catholic buildings in Istanbul (From Tanzimat to Republican era)
SEZİM SEZER SEVİNÇ
Doktora
Türkçe
1997
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA GERMANER