Kozmetotekstil uygulamalar için lipozom teknolojisi ile yeni nesil yüz maskelerin üretilmesi
Manufacturing of novel generation face masks with liposome technology for cosmetotextile applications
- Tez No: 979901
- Danışmanlar: PROF. ŞULE SULTAN UĞUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyomühendislik, Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Kimya, Bioengineering, Textile and Textile Engineering, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, özellikle yaşlanma karşıtı ve UV koruyucu özellikler olmak üzere fonksiyonel özelliklere sahip kozmetotekstil maske geliştirilmiştir. Bitkisel aktif maddelerin tekstil materyallerinden ve cilt gibi diğer substratlara daha kolay transfer davranışını tahmin etmeyi sağlayan Çok Tabakalı Kaplama (LbL) ve lipozom metodolojilerinin birlikte uygulanabilirliği gösterilmiştir. Lipozom vezikülleri çift çözücü yer değiştirmesi (DSD) yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Lipzomların partikül boyutu, polidispersite ve zeta potansiyeli ölçümleri DLS yöntemine göre karakterize edilmiştir. Dokusuz yüzey pamuklu kumaşlar, LbL yöntemi ile daha önce hazırlanan deve dikeni özütleri içeren lipozomal nanopartiküllerle kaplanmıştır. Kaplama sürecinde kitosan, elektrostatik LbL'nin kendiliğinden birleşmesi için gereken pozitif yükü sağlamak üzere biyouyumlu ve biyolojik olarak parçalanabilir bir polimer görevi görmüştür. Çok tabakalı kaplama işlemlerinden sonra, kumaşların yüzey morfolojisi ve elementel bileşimi, enerji dağılımlı X-ışını spektrometrisi (SEM-EDX) donanımlı taramalı elektron mikroskobu ile incelenmiştir. Biriken nanotabakaların varlığı, zayıflatılmış toplam yansıma Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (ATR-FTIR) kullanılarak araştırılmıştır. Lipozomal deve dikeni özütleriyle kaplanmış kumaşların antioksidan etkinliği CUPRAC (bakır iyon azaltıcı antioksidan kapasitesi) ve DPPH (1,1-difenil-2-pikril-hidrazil) analizleri ile ölçülmüştür. Ayrıca, deve dikeni özütleri ve lipozomal deve dikeni özütleri ile kaplanmış kumaşların tirozinaz enzimi üzerindeki inhibitör etkisi substrat olarak L-DOPA kullanılarak araştırılmıştır. Dahası, mevcut tez çalışması lipozomal deve dikeni özütleri ile kaplanmış çok tabakalı kumaşların UPF üzerindeki etkisine odaklanmıştır. Ek olarak, anti-tirozinaz etki mekanizmasını açıklamak için, deve dikeni özütlerinde tanımlanan ana bileşenler olan silibinin ve klorojenik asidin hedef protein 3NM8'e moleküler olarak yerleştirilmesi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, lipozomal popülasyonun ortalama partikül boyutunun ~223 nm olduğunu, 0.398'lik düşük bir polidispersite indeksine sahip olduğunu ve bunun yüksek partikül homojenliğine işaret etiğini göstermiştir. Ek olarak, lipozomların ve kitosanın zeta potansiyellerinin sırasıyla 28 ve + 68.23 mV olduğu belirlenmiştir. SEM-EDX bulguları, lipozomların elemanlarının kumaşta birleştirilmiş tabakaların artmasıyla değiştiğini ortaya koyarken, ATR-FTIR, lipozomların dokusuz yüzey pamuklu kumaşa başarıyla depolandığına dair kanıt sağlamıştır. Bulgular, kitosanla zenginleştirilmiş deve dikeni fenolikleriyle kaplanmış kumaşlarda önemli seviyelerde tirozinaz inhibitör aktivitesi ve antioksidan yeteneği olduğuna işaret etmiştir. Ayrıca, işlem görmemiş ve ön işlem görmüş kumaşlarla karşılaştırıldığında, özütlerle kaplanmış kumaşın 30.55'lik bir UPF değeriyle çok iyi güneş koruma yeteneği sergilediği bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis, cosmetotextiles with functional properties, especially anti-aging and UV protection, were produced. The combined applicability of LbL and liposome methodologies, which allows predicting the further transfer behavior of herbal active ingredients to other substrates such as textiles and skin, was demonstrated. Liposomal vesicles were prepared using the double solvent displacement (DSD) method. Particle size, polydispersity and zeta potential measurements of the liposomes were characterized by the dynamic light scattering (DLS) method. Nonwoven cotton fabrics were coated with liposomal nanoparticles containing milk thistle extracts prepared previously by the LbL method. During the coating process, chitosan acted as a biocompatible and biodegradable polymer to provide the positive charge required for the electrostatic LbL self-assembly. After applying multiple layers of coating, the surface structure and material makeup of the fabrics were examined using scanning electron microscopy with energy dispersive X-ray spectrometry (SEM-EDX). The presence of deposited nanolayers was investigated using Attenuated Total Reflection -Fourier transform infrared spectroscopy (ATR-FTIR). The antioxidant activity of fabrics coated with liposomal milk thistle extracts was measured by CUPRAC (copper ion reducing antioxidant capacity) and DPPH (1,1-diphenyl-2-picryl-hydrazyl) assays. In addition, the inhibitory effect of fabrics coated with milk thistle extracts and liposomal milk thistle extracts on the tyrosinase enzyme was investigated using L-DOPA as a substrate. Moreover, the present thesis study focused on the effect of multilayer fabrics coated with liposomal milk thistle extracts on UPF. In addition, to elucidate the mechanism of anti-tyrosinase action, molecular docking of silibinin and chlorogenic acid, the main components identified in milk thistle extracts, to the target protein 3NM8 was performed. The findings showed that the liposomal population had an average particle size of ~223 nm and a low polydispersity index of 0.398, indicating high particle homogeneity. Additionally, the zeta potentials of liposomes and chitosan were determined to be 28 and +68.23, respectively. EM-EDX results showed that the elements in liposomes changed as more layers were added to the fabric, while ATR-FTIR confirmed that liposomes were successfully added to the nonwoven cotton fabric. The findings indicated significant levels of tyrosinase inhibitory activity and antioxidant ability in fabrics coated with chitosan-enriched camel thorn phenolics. It was also found that the fabric coated with the extracts exhibited very good sun protection ability with a UPF value of 30.55 when compared to untreated and pretreated fabrics.