Driver behaviors in Türkiye and Belgium: In association with individualism-collectivism, time orientation, traffic climate and driving skills
Türkiye ve Belçika'da sürücü davranışları: Bireycilik-toplulukçuluk, zaman yönelimi, trafik iklimi ve sürüş becerileri ile ilişkisi
- Tez No: 979941
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKER ÖZKAN, PROF. DR. KRIS BRIJS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yol güvenliği, bireysel özellikler, kültürel yönelimler ve trafik sistemine ilişkin algıların etkileşimiyle şekillenmektedir. Bu araştırma, Türkiye ve Belçika'da sürücülük becerileri ile trafik ikliminin düzenleyici etkisi aracılığıyla bireycilik-toplulukçuluk ve zaman yönelimlerinin sürücü davranışları (özellikle hız yapma) ile ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda iki tamamlayıcı çalışma yürütülmüştür. Çalışma 1, Türkiye'den ve Belçika'dan sürücülerin öz-bildirimlerine dayalı sürücü davranışlarını incelemiştir. Katılımcılar, Zimbardo Zaman Yönelimi Envanteri, Bireycilik-Toplulukçuluk Ölçeği, Sürücü Davranışı Anketi, Sürüş Becerileri Envanteri, Trafik İklimi Ölçeği ve Sürüş Tarzı-Hız Alt Ölçeğini içeren bir anket setini doldurmuştur. Elde edilen bulgular, kültürel yönelimlerin ve zaman perspektiflerinin kural ihlallerini anlamlı biçimde yordadığını; sürüş becerileri ve trafik ikliminin ise bu ilişkilerde düzenleyici rol oynadığını göstermiştir. Bu ilişkilerin evrensel olmadığı, ülke, beceri düzeyi ve algılanan trafik iklimine göre farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışma 2'de ise, Türkiye'den ve Belçika'dan sürücülerin farklı yol koşullarındaki hız davranışlarını incelemek için sürüş simülatörleri kullanılmıştır. Bulgular, bireysel faktörlerin hız yapma üzerindeki etkilerinin büyük ölçüde trafik iklimi algısı ve sürüş bağlamına bağlı olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, her iki çalışma da sürücü davranışlarının yalnızca bireysel özelliklerle açıklanamayacağını; bunun yerine kültürel, sistemsel ve bağlamsal faktörlerin etkileşimiyle şekillendiğini güçlü bir şekilde ortaya koymuştur. Bu bulgular, trafik güvenliğine yönelik sosyo-ekolojik yaklaşımları desteklemekte ve davranışsal modellerin bağlama duyarlı bir çerçevede ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışmanın bulguları, ilgili literatür ışığında ayrıntılı olarak tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Road safety outcomes are determined by the interaction between individual characteristics, cultural orientations, and perceptions of the traffic system. This study aimed to examine how individualism-collectivism and time perspectives relate to driver behaviors, specifically speeding, through the moderating effect of driving skills and traffic climate, in Türkiye and Belgium. With this purpose, two complementary studies were conducted. Study 1 investigated self-reported driving behaviors among drivers from Türkiye and Belgium. Participants completed a questionnaire package that included Zimbardo Time Perspective Inventory, Individualism and Collectivism Scale, Driver Behavior Questionnaire, Driving Skills Inventory, Traffic Climate Scale, and Driving Style Questionnaire-Speed Scale. The findings showed that cultural orientations and time perspectives significantly predicted traffic violations, with driving skills and traffic climate serving as moderators. These associations were not universal but were found to exhibit differences based on country, skill level, and perceived traffic climate. Study 2 employed driving simulators to investigate speeding behavior across various road segments with drivers from Türkiye and Belgium, in addition to the measurements used in Study 1. Findings indicated that the effects of individual factors on speeding were largely dependent on perceptions of traffic climate and context. Taken together, both studies provided evidence that driver behavior cannot be explained by individual characteristics alone, but rather emerges through interactions of cultural, systemic, and contextual factors. These findings contribute to socio-ecological perspectives toward traffic safety and underscore the necessity of addressing behavioral models within a context-sensitive framework. The findings of the study were discussed in the light of the related literature.
Benzer Tezler
- Farklı liderlik tarzları ve lidere duyulan güvenin örgütlerde meydana gelen iş kazaları üzerindeki etkisi
The impact of different leadership styles and trust in leader on occupational accidents in organizations
OKAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KABAKCI
- Siting and sizing of renewable energy supported electric vehicle charging stations along highways with a novel interoperable smart energy management system
Yenilenebilir enerji destekli elektrikli araç şarj istasyonlarının otoyollar boyunca konumlandırılması ve boyutlandırılmasına yönelik yeni birlikte çalışabilir akıllı enerji yönetim sistemi
ÖMER GÖNÜL
Doktora
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÜLER
- Maksillofasiyal travma olgularının medikolegal değerlendirilmesi
Medicolegal evaluation of maxillofacial trauma cases
İREM TUĞÇE TOKSOY
- Işıksız yaya geçitlerinde yaya-taşıt çarpışma uyarı sistemleri için makine öğrenmesi temelli yaya niyet kestirim modellerinin karşılaştırılması
Comparison of machine learning-based pedestrian intention prediction models for pedestrian-vehicle collision warning systems at unsignalized crosswalks
SAMİ HAKTAN CANGUT
- Türkiye'de sigorta suistimalleri ve yıllara göre analizi
An analysis of insurance fraud in Türkiye by years
OĞUZ BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SigortacılıkTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBankacılık ve Sigortacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR KARAKAYA