Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü'nde eğitim söz varlığı
Vocabulary of education in Dictionary of Colloquial Compilation
- Tez No: 980128
- Danışmanlar: PROF. DR. BAŞAK KARAKOÇ ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Education and Training, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam, sözlük, söz varlığı, halk dili, eğitim, derleme, Meaning, dictionary, vocabulary, vernacular, education, compilation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan ile birlikte, insanın içinde yaşayan dil olgusunun birden fazla tanımı bulunmaktadır. Bir toplumun konuştuğu dilde, o toplumun kültürünü en belirgin şekilde yansıtan varyant halk dilidir. Dil coğrafyasının her bölgesinde söyleyiş veya anlam açısından sözcükler farklılık göstermektedir. Halk dili, birçok yönden standart dilden ayrılmaktadır. Eğitimli bireylerin dili ise standart dile yakındır. Bu çalışmada Türk Dil Kurumunun Derleme Sözlüğü esas alınarak Anadolu'nun sözlü kültür mirası olan fakat eğitim dilinde sınırlı olarak kullanılan halk dilindeki eğitim ile ilgili söz varlığı belirlenmiştir. Temel amaç, halk arasında kullanılan geleneksel sözcükleri eğitimli bireylerin diline de yansıtmak ve bu sayede iletişimi de anlamlı kılmaktır. Bu doğrultuda DS'nin toplam altı cildinde yer alan yüzlerce sözcük incelenmiş, eğitsel içerikli veya eğitimle ilişkilendirilebilecek nitelikte olan sözcükler seçilmiştir. Seçilen bu sözcükler eğitim bilimlerinin çeşitli alanlarına göre de sınıflandırılmıştır. Her sınıflandırma altında, ilgili alana uygun düşen sözcükler ve açıklamaları verilmiş, bu sözcüklerin eğitim ile nasıl ilişkilendirileceğine ilişkin öneriler sunulmuştur. Yapılan bu çalışma ile eğitim diline halk kültüründen beslenen bir söz varlığı betimlenmiştir. Aynı zamanda bu çalışma ile halkın düşünce dünyasını yansıtan sözcüklerin eğitimle tümleşik olmasını sağlayarak kültür ve eğitsel iletişim arasında köprü kurmak hedeflenmiştir. Çalışmanın sonuçları, eğitimde yerelleşmeye yönelik bir politika ile Anadolu'nun farklı yerlerinde zorunlu görevlerini yapan öğretmenlerin adaptasyon sürecini kolaylaştırmak için önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
There are multiple definitions of the phenomenon of language that exists within humans. The variant of the language spoken by a society that most clearly reflects that society's culture is the vernacular. Words differ in pronunciation or meaning in every region of the linguistic geography. The vernacular differs from the standard language in many ways. The language of educated individuals is close to the standard language. In this study, the vocabulary related to education in the vernacular language-which is part of Anatolia's oral cultural heritage but is used only to a limited extent in the language of education-has been identified based on the Turkish Language Association's Compilation Dictionary. The main objective is to reflect the traditional words used among the people in the language of educated individuals and thus make communication meaningful. In this context, hundreds of words in the six volumes of the DS were examined, and words with educational content or that could be associated with education were selected. These selected words were also classified according to various fields of educational sciences. Under each classification, words appropriate to the relevant field and their explanations are provided, along with suggestions on how these words can be related to education. This study describes a vocabulary that draws on folk culture for educational language. At the same time, the study aims to build a bridge between culture and educational communication by ensuring that words reflecting the people's worldview are integrated into education. The results of the study contribute significantly to facilitating the adaptation process of teachers performing their mandatory duties in different parts of Anatolia through a policy of localization in education.
Benzer Tezler
- Derleme sözlüğünde sanat ve zanaat ile ilgili kavramların söz varlığı
Art and craft in the dictionary of compilation vocabulary of related concepts
CEREN DEDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SILA GEN KAYA
- Söz Derleme Dergisi“Folklor Sözleri”adlı eserin söz varlığı
Vocabulary of the work called Söz Derleme Dergisi“Folklor Sözleri”
ALEYNA YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıBayburt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERDİ GÜZEL
- Derleme sözlüğü'nde biliş fiilleri
Cognition verbs in compilation dictionary
İREM KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE YAMAN
- Derleme sözlüğünde üretim/tüketim ve üretici/tüketici ile ilgili kavramların morfolojik yapısı ve çağrışım alanını karşılaştırma
Comparison of the morphological structure and association field of the concepts related to production/consumption and manufacturer/consumer in the compilation dictionary
FARUK KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dilbilimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM USTA
- Derleme Sözlüğündeki argo unsurlar (1.2.3. Ciltler)
Slang elements in the Derleme Sözlüğü (1.2.3. Volumes)
KEREM ALADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİMET KARA KÜTÜKÇÜ