Bilinçli seçimlerden bilinçdışı gerçeklere: Etkileşimli filmlerde izleyicilerin dalma düzeyinin EEG ve dalma deneyimi anketi aracılığıyla analizi
From conscious choices to unconscious realities: Analysis of audience immersion levels in interactive films through EEG and immersion experience questionnaire
- Tez No: 980258
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİBEL ÇELİK NORMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, İletişim Bilimleri, Sahne ve Görüntü Sanatları, Radio and Television, Communication Sciences, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinema ve Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, etkileşimli filmlerin izleyicinin dalma deneyimi üzerindeki etkisini fizyolojik ve öz bildirime dayalı dönütlere yönelik gerçekleştirilen analizler ışığında irdelemektedir. Çalışmanın amacı, etkileşimli filmin seçim yapma ve anlatı akışını manipüle etme yetisi yoluyla izleyiciye sağladığı faillik statüsünün, izleyiciyi pasif alıcı olarak konumlandıran, geleneksel, etkileşimsiz film izleme biçimlerine kıyasla dalma deneyimini ne yönde etkilediğini sorgulamaktır. Bilişsel film çalışmaları dahilinde konumlanan ve nicel araştırma yöntemlerinden deneysel model üzerine inşa edilen bu çalışmada, etkileşim unsurunun film izleme deneyimine yönelik etkilerini çevrimiçi (eş zamanlı) dönütler üzerinden değerlendirebilmek adına elektroensefalografi (EEG) cihazı kullanılmış ve katılımcılar üzerindeki bilinçdışı/nesnel etkileri gözlemlemek hedeflenmiştir. Çevrimdışı (deney sonrası) dönütler üzerinden değerlendirebilmek adına ise Film, Televizyon ve Video İçeriğine Dalma Deneyimi Ölçeği (Film DDÖ) kullanılmış ve katılımcıların bilinçli/öznel geri bildirimlerine ulaşmak amaçlanmıştır. EEG verilerini, prefrontal korteks (PFC) ve posterior parietal korteks arası beta frekansı koherans düzeyleri meydana getirmekte; Film DDÖ ise etkilenim, gerçek dünyadan kopma, idrak ve taşınma alt boyutlarını içermektedir. Black Mirror: Bandersnatch (2019) adlı filmin etkileşimli ve etkileşimsiz versiyonlarını izleyen deney grubu (etkileşimli) ve kontrol grubu (etkileşimsiz) arasında gerçekleştirilen karşılaştırma sonucu elde edilen bulgular, filmin ilk seçim anını içeren bölümü haricinde hem toplam film deneyiminde hem de filmin farklı bölümlerinde EEG ve Film DDÖ verileri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farka işaret etmemiştir. Ancaak, EEG verileri ile Film DDÖ verileri arasındaki belirli korelasyonlar, dalma deneyiminde bilişsel ve duygusal süreçlerin etkileşimine ve bu etkileşimin fizyolojik izdüşümü olan sağ-sol hemisfer ilişkisine dair içgörü sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of interactive films on the viewer's immersion experience in light of analyses conducted through physiological and self-report feedback. The aim of the study is to question how the agency status that interactivity provides to the viewer through the ability to make choices and manipulate the narrative affects the immersion compared to traditional, non-interactive forms of film viewing that position the viewer as a passive recipient. In this study, which is positioned within cognitive film studies and built on the experimental model from quantitative research methods, an EEG device was used to evaluate the effects of the interactivity on the film viewing experience through online (simultaneous) feedback, aiming to observe the unconscious/objective effects on the participants. And, in order to evaluate it through offline (post-experiment) feedback, the Immersion Experience Questionnaire for Film, Television and Video was used, aiming to reach the conscious/subjective feedback of the participants. The EEG data are composed of beta frequency coherence levels between the prefrontal cortex (PFC) and posterior parietal cortex (PPC); while the questionnaire includes the sub-dimensions of captivation, real-world dissociation, comprehension, and transportation. The findings obtained as a result of the comparison between the experimental group and the control group who watched the interactive (experimental) and non-interactive (control) versions of the film Black Mirror: Bandersnatch (2019) did not indicate a significant difference in terms of EEG and questionnaire data both in the total film experience and in different parts of the movie, except for the part of the film that included the first choice moment. On the other hand, certain correlations between EEG data and scale data provided insights into the interaction of cognitive and emotional processes in the immersion and the right-left hemisphere relationship, which is the physiological reflection of this interaction.
Benzer Tezler
- Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation
Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi
İREM ŞARDAŞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiLatin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR
- The role of design in sustainable consumption: A study on sustainable food packaging
Sürdürülebilir tüketimde tasarlmln rolü: Sürdürülebilir gıda ambalajları üzerine bir çalışma
HALEH BARMAKİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ŞATIR
DOÇ. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT
- A Treatment of the Theme of Life-lie in Henrik Ibsen's The Wild Duck and Yıldırım Keskin's İnsansızlar
Henrik Ibsen'in Yaban Ördeği ve Yıldırım Keskin'in İnsansızlar adlı oyunlarında Life-lie temasının incelenmesi
SEHER SEDA TONUÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Batı Dilleri ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ŞEKERCİ
- Siyasal iletişimde şarkı kullanımı: 2019 yerel seçimlerinde AK Parti örneği
The use of songs in political communication: The case of AK Parti in 2019 local elections
HAKAN SİPAHİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Plastik sanatlarda fraktal
Fractal in plasti̇c arts
EVREN TEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. SEVGİ AVCI