Döngüsel ekonomi ve ülkelerin atık yönetimi açısından değerlendirilmesi
Circular economy and evaluation of countries in terms of waste management
- Tez No: 980257
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Doğrusal ekonomi, Döngüsel ekonomi, Sürdürülebilirlik, Sıfır atık, Çok kriterli karar verme, Linear economy, Circular economy, Sustainability, Zero waste, Multi criteria decision making
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Döngüsel ekonomi, geri dönüşüm, yeniden kullanım, onarım, yenileme, yeniden üretim, emtia paylaşımı ve yaratıcı iş modellerine odaklanan bir üretim ve tüketim sistemidir. Döngüsel ekonomi, atıkları veya yeterince kullanılmayan varlıkları ekolojik ve finansal faydaları vurgulayan yeni, işlevsel emtialara veya hizmetlere dönüştüren sürdürülebilir bir kalkınma yaklaşımıdır. Bu kavramla ilgili performansı değerlendirmek ve ülke karşılaştırmalarını kolaylaştırmak için, üç boyutta 21 alt göstergede veri toplandı. Döngüsel ekonominin değerlendirilmesi çok yönlü ve çok kriterli bir zorluk içermektedir. Araştırmanın amacı, CRITIC yöntemini kullanarak geri dönüşüm vurgusu, döngüsel malzeme kullanımı, malzeme verimliliği ve atık yönetimi dahil olmak üzere çeşitli konuları değerlendiren göstergelerin ağırlıklarını belirlemektir. Ek olarak, ilgili göstergeler hakkında mevcut verileri olan tüm AB ülkelerini çok kriterli karar verme yaklaşımı olan PROMETHEE yöntemi ile değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın sonuçları, birçok ilgili araştırma çabasının sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Değerlendirmeler Avusturya, Belçika, Fransa, Almanya ve Lüksemburg'un diğer uluslardan olumlu ve önemli bir farklılık gösterdiğini göstermektedir. Genel olarak, Doğu Avrupa ülkeleri ise en alt sıralamalar arasındadır. Bu çalışmaların ve yaklaşımların sonuçları, işletmeler ve hükümetler için çevresel ve dairesel ekonomi hedefleri konusunda stratejik bir karşılaştırma aracı sunmaktadır. Çalışmanın sonucunda, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir çevre ve ekonomi üzerindeki olumlu etkileri konusunda daha fazla farkındalık olması ve farklı yöntemler kullanan gelecekteki araştırmaların bulgularının bu yaklaşımın sonuçlarıyla karşılaştırılması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The circular economy is a production and consumption system that focuses on recycling, reuse, repair, refurbishment, remanufacturing, resource sharing, and innovative business models. It is a sustainable development approach that transforms waste or underutilized assets into new, functional goods or services, emphasizing both ecological and financial benefits. Evaluating the performance of the circular economy involves a multi-dimensional and multi-criteria challenge. In this study, data were collected across 21 sub-indicators within three main dimensions to assess various aspects, including recycling rates, circular material usage, material efficiency, and waste management. The aim of this research is to determine the weights of these indicators using the CRITIC method and to evaluate all EU countries with available data through the PROMETHEE method, a multi-criteria decision-making approach. The findings of the study are compared with the results of several relevant research efforts in the literature. The evaluations reveal that Austria, Belgium, France, Germany, and Luxembourg show significantly positive and distinct performance compared to other nations. In contrast, Eastern European countries are generally ranked at the lower end. The results of this study and its methodologies offer a strategic benchmarking tool for businesses and governments in achieving environmental and circular economy goals. Furthermore, it is expected that the findings will raise awareness of the positive impacts of the circular economy on sustainable environment and economy, and that future studies using different methods can be compared with the outcomes of this approach.
Benzer Tezler
- Yeşil kalkınma perspektifinde döngüsel ekonomi modeli
Circular economy model in a green development perspective
MERVE NUR ÇAK
- Hastanelerde sıfır atık sisteminin uygulanması ve maliyet analizi çalışması
Application of zero waste system and cost analysis studies in hospitals
EBRU AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Environmental and economic assessment of zero waste management
Sıfır atık yönetiminin çevresel ve ekonomik sonuçlarının değerlendirilmesi
KADRİYE ELİF MAÇİN
Doktora
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
DOÇ. DR. ANDERS DAMGAARD
- Valorization of municipal wastewater and manure by circular bioeconomy approach
Kentsel atıksu ve hayvan dışkısının döngüsel biyoekonomi yaklaşımıyla değerlendirilmesi
İPEKNUR ATAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ALTINBAŞ
- Almanya ve Türkiye perspektifinden döngüsel ekonomiye geçiş ve farkındalık değerlendirmesi
The circular economy transition and awareness evaluation from Germany and Turkiye perspective
SANİYA ÜSTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çevre MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU AKKAYA