Eğlenceli iş tasarımının çalışanın psikolojik iyi oluşu ve çalışanı elde tutma üzerindeki etkisi: Görev karmaşıklığı ve yönetici mizah tarzıyla olan ilişkiler
The impact of playful work design on employee psychological well-being and employee retention: Relationship with task complexity and leader's humor style
- Tez No: 980302
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL ESEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz iş dünyasında nitelikli çalışanları elde tutabilmenin ve çalışanın psikolojik iyi olma halinin motivasyon, performans, işe bağlılık, verimlilik gibi pek çok olumlu çıktısı dikkate alındığında bu iki kavramı olumlu etkileyecek belirleyiciler üzerinde çalışmak önemlidir. Organizasyonlar gerek çalışanı elde tutmak gerek çalışanın psikolojik iyi oluşunu olumlu etkileyebilmek için çeşitli uygulamalara, taktiklere başvurabilirler. İşte bu taktikler, özünü oyun, oyunbazlık ya da eğlenceden alan yönetici mizahı ve eğlenceli iş tasarımı kavramlarıdır. İlgili yazındaki yapılan çalışmalara bakıldığında eğlenceli iş tasarımı ve mizah üzerine limitli çalışmalar yapılmış olması bu kavramlara ilişkin daha kapsamlı bir incelemeye gerek duyulduğunun bir kanıtıdır. Bir başka ifadeyle özellikle mevcut Türkçe literatürdeki çalışmalar eğlenceli iş tasarımının ve mizahın hangi bağlantılara sahip olduğunu ve hangi kavramlar arasında bir bağlantı olabileceğini açıklama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu noktalardan hareketle bu tez çalışmasının amacı Öz Belirleme Teorisi (Ryan & Deci, 2011) ve İş Talepleri-Kaynaklar Modeli (Bakker & Demerouti, 2007) çerçevesinde eğlenceli iş tasarımının aracılık rolüne, görev karmaşıklığının düzenleyici rolüne odaklanarak yöneticinin mizah tarzı, psikolojik oluş ve çalışanı elde tutma arasındaki karmaşık etkileşimi incelemektir. Bu bağlamda 252 denetim sektörü çalışanından anket yoluyla veri toplanmıştır. Kavramların güvenirlik ve geçerlik analizleri yapıldıktan hipotez edilen yani araştırma modelinde yer alan değişkenler arası ilişkileri ampirik olarak test etmek amacıyla SPSS ve SmartPLS paket programlarından yararlanılarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında, (i) yönetici mizah tarzının eğlenceli iş tasarımı üzerinde olumlu etkisi, (ii) eğlenceli iş tasarımının çalışanın psikolojik iyi oluş üzerindeki pozitif etkisi (iii) yönetici mizah tarzının çalışanı elde tutma üzerindeki olumlu etkisi ve (iv) yönetici mizah tarzı ile çalışanın psikolojik iyi oluşu ilişkisinde eğlenceli iş tasarımının tam aracı rolünün olduğu ampirik olarak kanıtlanmıştır. Araştırma sonuçları ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış, gelecekteki araştırmalar için öneriler ve mevcut çalışmanın sınırlılıkları sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In today's business world, considering the many positive outcomes of retaining qualified employees and ensuring their psychological well-being such as increased motivation, performance, engagement, and productivity it is important to focus on the determinants that positively influence these two concepts. Organizations may apply various practices and strategies both to retain employees and to enhance their psychological well-being. Two such strategies are managerial humor and playful work design, both of which are rooted in the concepts of play, playfulness, or fun. A review of the existing literature reveals that there are limited studies on playful work design and humor, highlighting the need for a more comprehensive examination of these concepts. In other words, current studies in the Turkish literature are insufficient in explaining the connections of playful work design and humor with other variables. Based on these points, the aim of this thesis is to examine the complex interaction among managerial humor style, psychological well-being, and employee retention within the frameworks of Self-Determination Theory (Ryan & Deci, 2011) and the Job Demands-Resources Model (Bakker & Demerouti, 2007) by focusing on the mediating role of playful work design and the moderating role of task complexity. In this context, data were collected through a survey from 252 employees working in the audit sector. After performing reliability and validity analyses of the constructs, structural equation modeling (SEM) was conducted using SPSS and SmartPLS software in order to empirically test the hypothesized relationships among the variables in the research model. The findings of the study empirically demonstrate that: (i) managerial humor style has a positive effect on playful work design, (ii) playful work design has a positive effect on employees' psychological well-being, (iii) managerial humor style positively affects employee retention, and (iv) playful work design fully mediates the relationship between managerial humor style and psychological well-being. The results are discussed in light of the relevant literature and recommendations for future research as well as the limitations of the current study are presented.
Benzer Tezler
- Imaginary cities of tomorrow: The way fiction predicts the future of our settlements
Geleceğin hayali şehirleri: Kurgunun yerleşimlerimizin geleceğini öngörme şekli
BAHADIR KEŞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN EYÜP EYUBOĞLU
- Gamification design principles in healthcare: A study on vital signs measurement in pediatrics at self-service health kiosk
Sağlıkta oyunlaştırma tasarımı prensipleri: Otonom sağlık terminalinde yaşam bulguları ölçümü çalışması
EREN GÖKGÜR
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. HATİCE KÖSE
- Improving architectural design creativity through rule-based representations in digital game environment
Dijital oyun ortamlarında kural-tabanlı temsiller aracılığıyla mimari tasarım yaratıcılığını geliştirme
BETÜL UYAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL YAZICI
- Avmlerin fijital deneyim merkezlerine dönüşümü ve artırılmış gerçeklik tabanlı bir oyunlaştırılmış ortam önerisi:“Forus”
The transformation of the malls to the phygital experience centers and as a gamification framework for ar based phygital retail:“Forus”
ÇAĞIL ÖZALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM