Z kuşağının dijital medya okuryazarlığı üzerine bir inceleme
A study on generation Z's digital media literacy
- Tez No: 980476
- Danışmanlar: PROF. DR. HALUK ÖLÇEKÇİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Radyo-Televizyon, Communication Sciences, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın teorik çerçevesi; geleneksel okuryazarlık, medya, medya okuryazarlığının tarihsel gelişimi ve alternatif yaklaşımlar üzerine kurulmuştur. Bu araştırma, dijital medya okuryazarlığını ve özellikle Z kuşağı öğrencilerinin bu konudaki yeterlilik ve farkındalık düzeylerini ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, Z kuşağına mensup üniversite öğrencilerinin dijital medya okuryazarlığı düzeylerini çeşitli değişkenler doğrultusunda analiz etmektir. Dijital medya okuryazarlığı ile kuşak arasındaki ilişki, araştırmanın temel dinamiğidir. Araştırmayı özgün kılan temel unsur, tamamen teknolojinin içine doğmuş homojen bir grup olan Z kuşağına odaklanmasıdır. Bu kuşaktaki öğrencilerin dijital medya okuryazarlık düzeyleri detaylı bir şekilde analiz edilerek literatüre yenilikçi bir katkı sunulması hedeflenmektedir. Araştırma kapsamında Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi'nde öğrenim gören 602 öğrenciye anket uygulanmış ve Z kuşağı öğrencilerinin dijital medya okuryazarlık düzeyleri belirli değişkenler bağlamında değerlendirilmiştir. Veriler; yaş, cinsiyet, kayıtlı olunan program, bölüm, günlük internet kullanım süresi ve dijital medya kullanım amaçları gibi değişkenler doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları göstermektedir ki, katılımcıların genel dijital medya okuryazarlık düzeyleri orta ile yüksek arasında değişmekte ve dağılım tüm ölçek aralığını kapsamaktadır. Katılımcıların çoğunluğunun dijital medyayı eğlence ve iletişim amaçlı kullandığı, ancak eleştirel üretim yeterliliklerinin diğer boyutlara kıyasla nispeten geliştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Buna ek olarak dijital medya okuryazarlığının farklı bileşenleri arasında anlamlı ilişkiler saptanmış bilhassa fonksiyonel tüketim ile eleştirel tüketim ve fonksiyonel üretim ile eleştirel üretim arasında güçlü bir bağlantı olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The theoretical framework of this study is grounded in traditional literacy, media, the historical development of media literacy, and alternative approaches. The research addresses digital media literacy, with a particular focus on the competency and awareness levels of Generation Z students. The primary objective of the study is to analyze the digital media literacy levels of university students who belong to Generation Z based on various variables. The relationship between digital media literacy and generational characteristics constitutes the central dynamic of the research. What makes this study original is its exclusive focus on Generation Z, a homogenous group born entirely into a world shaped by digital technology. By conducting a detailed analysis of the digital media literacy levels of students in this generation, the study aims to offer a novel contribution to the literature. Within the scope of the research, a survey was administered to 602 students studying at Ankara Hacı Bayram Veli University, and their digital media literacy levels were evaluated in relation to specific variables. The data were analyzed based on variables such as age, gender, enrolled program, department, daily internet usage time, and purposes for using digital media. The findings reveal that participants' overall digital media literacy levels ranged from moderate to high and spanned the full range of the measurement scale. It was found that most participants use digital media primarily for entertainment and communication purposes; however, their critical production skills require further development compared to other dimensions. Furthermore, significant relationships were found among the different components of digital media literacy, particularly indicating a strong correlation between functional consumption and critical consumption, as well as between functional production and critical production.
Benzer Tezler
- Gözetim toplumu ve yeni iletişim teknolojileri: Z kuşağı üzerine bir inceleme
Surveillance society and new communication technologies: A research on generation Z
NESLİHAN BULUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ KARA
- COVID-19 pandemisi ve teknolojik yeterlilik: Lise öğrencilerinin ekran kullanım eğilimleri ve ekran süreleri üzerine bir araştırma
COVID-19 pandemic and technological proficiency: A study on screen usage trends and screen times of high school students
SERAP DUYGULU
Doktora
Türkçe
2021
İletişim Bilimleriİstanbul Ticaret ÜniversitesiMedya ve İletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA HEPKON
- Yeni medya okuryazarlığı bağlamında Z kuşağının sosyal medya kullanım alışkanlıkları
Social media usage habits of the Z generation in the context of new media literacy
BURÇAK ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH KESKİN
- Z kuşağının dijital okuryazarlığı bağlamında mahremiyet algısı
The perception of privacy of generation Z in the context of digital literacy
TOLGA AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerAtılım ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ILGAR SEYIDOV
- Dijital çağda siyasal katılımın yeni biçimleri: Z Kuşağının e-katılım dinamikleri
New forms of political participation in the digital age: E-participation dynamics of Generation Z
EMRE ERSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerAnadolu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH AYHAN