Somut olmayan kültürel miras kapsamında Sedef Kakma sanatı: Gaziantep örneği
Mother-of-pearl inlay art within the scope of intangible cultural heritage: The Gaziantep example
- Tez No: 980501
- Danışmanlar: DOÇ. DENİZ ÇELİKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Gaziantep, Geleneksel Türk sanatı, Kakmacılık, Somut olmayan kültürel miras, Gaziantep, Traditional Turkish art, Marquetry, Intangible cultural heritage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gaziantep'in zengin kültürel mirasının ayrılmaz bir parçası olan sedef kakmacılığı tarihsel süreç içerisinde ilin kültürel kimliğini şekillendiren unsurlardan biri olarak varlığını sürdürmüş ve ustadan çırağa aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Bu sanat, sadece estetik bir üretim biçimi olmanın ötesinde, şehrin tarihsel ve sosyal hafızasının bir yansıması olarak somut olmayan kültürel miras niteliği taşımaktadır. Ancak modernleşme, küreselleşme, afet ve değişen toplumsal dinamiklerin geleneksel el sanatları üzerindeki dönüştürücü etkileri bu sanatın sürdürülebilirliğini tehdit eden unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Sayılan tehditler nedeni ile kültürel, sanatsal ve sosyo-ekonomik açılardan geleneksel sanat dalının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması önem arz etmektedir. Gaziantep'te yüzyıllardır ustalıkla icra edilen sedef kakma sanatı, sadece estetik bir üretim biçimi değil, aynı zamanda şehrin tarihsel ve sosyal hafızasının da bir yansımasıdır. Bu çalışma, Gaziantep sedef kakmacılığının köklü geçmişini ve tekniklerini ele almanın yanı sıra, 6 Şubat 2023 depremlerinin bu somut olmayan kültürel miras üzerindeki etkilerini ve sanatın sürdürülebilirliğine yönelik tehditleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın problemi“Gaziantep somut olmayan kültürel miras unsurlarından olan sedef kakmacılığının 6 Şubat 2023 depreminden sonraki durumunun ne olduğu?”sorusudur. Çalışmanın metodolojisi, nitel araştırma yöntemlerinden olan saha araştırması ve yarı yapılandırılmış mülakat tekniklerini içermektedir. Bu bağlamda, deprem sonrası üretime devam eden sedef kakma ustaları ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek, afet sonrası durum betimsel bir yaklaşımla incelenmiştir. Elde edilen bulgular, bu geleneksel sanatın karşı karşıya olduğu tehditleri ve sürdürülebilirliğine yönelik çözüm önerilerini ortaya koymayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
An integral part of Gaziantep's rich cultural heritage, mother-of-pearl inlay has historically remained a defining element of the province's cultural identity, passing from master to apprentice until the present day. Beyond simply being an aesthetic form of production, this art form also constitutes an intangible cultural heritage, reflecting the city's historical and social memory. However, the transformative effects of modernization, globalization, disasters, and changing social dynamics on traditional handicrafts stand out as threats to the sustainability of this art form. Due to these threats, preserving this traditional art form from cultural, artistic, and socio-economic perspectives and passing it on to future generations is crucial. Masterfully practiced in Gaziantep for centuries, mother-of-pearl inlay is not only an aesthetic form of production but also a reflection of the city's historical and social memory. This study explores the deep-rooted history and techniques of mother-of-pearl inlay in Gaziantep, as well as the impact of the February 6, 2023 earthquakes on this intangible cultural heritage and threats to the art's sustainability. To this end, the study's problem is“What is the status of mother-of-pearl inlay, an element of Gaziantep's intangible cultural heritage, after the February 6, 2023, earthquake?”The study's methodology includes field research and semi-structured interviews, both qualitative research methods. In this context, in-depth interviews were conducted with mother-of-pearl inlay masters who continued their work after the earthquake, and the post-disaster situation was examined using a descriptive approach. The findings aim to reveal the threats facing this traditional art form and propose solutions for its sustainability.
Benzer Tezler
- Burdur Yüreğil Köyü kültür varlıkları ve koruma sorunlarının irdelenmesi
Cultural heritage and conservation problems of Burdur Yüreğil village
SELİN AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ MAZLUM
- Somut olmayan kültürel miras kapsamında kuyumculuğun İstanbul örneğinde incelenmesi
Research of jewelry in Istanbul within the scope of intangible cultural heritage
GÜLÇİN anmaç
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
El SanatlarıKadir Has ÜniversitesiKültür Varlıklarını Koruma Bilim Dalı
DOÇ. DR. YONCA KÖSEBAY ERKAN
- Somut olmayan kültürel miras kapsamında Safranbolu'da ocak kültürü
Ocak culture in Safranbolu within the scope of intangible cultural heritage
AYHAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Bilimi (Folklor)Karabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. TAŞKIN DENİZ
- Somut olmayan kültürel miras kapsamında halk mutfağı: Konya örneği
Folk cuisine within its intangible cultural heritage: The example of Konya
REYYAN ÖZKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
- Somut Olmayan Kültürel Miras kapsamında Sakarya'da Meddahlık, Karagöz, Orta Oyunu
Meddahlık (Traditional Storytelling), Karagöz (Shadow Play), and Orta Oyunu (Traditional Turkish Theater) in Sakarya within the Scope of Intangible Cultural Heritage
SEÇKİN BAYRAMOĞLU