Antalya Kalesi'nde Türk devri inşa ve onarım faaliyetleri (13.-20. yüzyıllar)
The Turkish-era construction and repair activities in Antalya Castle (13.-20. centuries)
- Tez No: 980585
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LOKMAN TAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Antalya, Antalya
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin konusu Antalya Kalesi'nde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde gerçekleştirilen inşa ve onarım faaliyetleridir. Çalışma Antalya Kalesi'nin tahkimat ögeleri olan surlar, burçlar, kapılar ve bunların bünyesindeki dendanlar, harpuştalar ile merdivenler gibi ögelerin inşa ve onarımını ele almaktadır. Selçukluların ilk fethi olan 1207 yılından Osmanlı devrinin sonuna kadar olan tarih, tezin tarihsel sınırlarını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı Antalya Kalesi'nin istihkâm ögelerinde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde yapılan inşa ve onarım faaliyetlerini ortaya koymaktır. Tezde, Antalya Kalesi'nde Türk Devrinde gerçekleştirilen imar etkinlikleri dönem kaynaklarına göre bütüncül olarak irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında toplanan veriler, yazılı kaynaklar olan kitabeler ve Osmanlı tamirat keşif defterleri aracılığıyla elde edilmiştir. Bu kaynaklardan edinen bilgiler, kalede gerçekleştirilen saha çalışmasıyla teyit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, kalenin nerelerinde inşa veya onarım gerçekleştirildiği, inşa ve onarım etkinlikleri kapsamında kullanılan malzemeler, çalışan mimarlar, işçiler ve maliyetler ortaya koyulmuştur. Antalya Kalesi'nde bulunan kitabelerden anlaşıldığı kadarıyla Selçuklu devrinde dış surun kuzeybatısındaki burçlar ile doğu sur hattında Hadrianus Kapısı'nın kuzeyindeki burçda, orta sur ile burçlarında ve iç sur ile burçlarında onarımlar yapılmıştır. Antalya Kalesi'ndeki imar faaliyetleri Anadolu Selçukluları'nın kale onarım veya yeniden inşa faaliyetleri içinde en kapsamlılarından birisidir. Kaledeki onarım faaliyetleri, I. İzzeddin Keykavus (1211-1220), I. Alâeddin Keykubad (1220-1237) ve II. Gıyaseddin Keyhüsrev (1237-1246) dönemlerinde olmak üzere üç farklı sultan tarafından yaptırılmasıyla da öne çıkar. Antalya Kalesi'ndeki Osmanlı dönemi onarımları hakkında ana kaynak olan tamirat keşif defterleri 19. yüzyılın ilk yarısında Sultan II. Mahmud döneminde (1808-1839) tutulmuştur. 1815, 1816, 1819, 1825, 1828, 1835, 1836 ve1842 tarihli sekiz adet defter aracılığıyla kalede yapılan onarımlar detaylı olarak öğrenilmektedir. Bu dönemde kaledeki en kapsamlı onarım 1815 yılında gerçekleşmiştir. Kaledeki onarım etkinliklerinin büyük kısmı kalenin dış sur ve burçlarında yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
The subject of this thesis is the construction and repair activities carried out in Antalya Castle during the Seljuk and Ottoman periods. The study addresses the construction and repair of the fortification elements of Antalya Castle, including the walls, towers, gates, and their components such as battlements, parapets, and stairways. The historical framework of the thesis spans from the Seljuk conquest in 1207 to the end of the Ottoman era. The aim of the study is to reveal the construction and repair activities performed on the fortification elements of Antalya Castle during the Seljuk and Ottoman periods. The thesis attempts to examine comprehensively the building activities carried out in Antalya Castle during the Turkish era, based on the available period sources. The data collected within the scope of the study were obtained through written sources such as inscriptions and Ottoman repair survey registers. The information derived from these sources was cross-checked with fieldwork conducted in the castle. As a result of the study, the locations of the construction and repair activities, the materials used, the architects and workers involved, and the costs were identified. According to the inscriptions found in Antalya Castle, during the Seljuk period, repair were carried out on the towers of the outer walls in the northwest, on the tower located to the north of Hadrian's Gate along the eastern wall line, on the middle walls and their towers, as well as on the inner walls and their towers. The construction activities in Antalya Castle are among the most comprehensive repair or reconstruction efforts of fortresses undertaken by the Anatolian Seljuks. The repair works in the castle stand out as they were commissioned by three different sultans: I. Izzeddin Keykavus (1211–1220), I. Alâeddin Keykubad (1220–1237), and II. Giyaseddin Keyhusrev (1237–1246). The primary sources regarding the Ottoman period repair of Antalya Castle are the repair survey registers, which were kept during the reign of Sultan Mahmud II (1808–1839) in the first half of the 19th century. Through eight registers dated 1815, 1816, 1819, 1825, 1828, 1835, 1836, and 1842, the restorations carried out in the castle are learned in detail. The most extensive repair of this period took place in 1815. Most of the repair activities were carried out on the outer walls and towers of the castle.
Benzer Tezler
- Sultan 1. Alaeddin Keykubat Devri Selçuklu tarihi (1220-1237)
Başlık çevirisi yok
EMİNE UYUMAZ
Doktora
Türkçe
1997
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RAMAZAN ŞEŞEN
- Antalya Kaleiçi sit alanında korunmaya alınan yapıların kullanımına yönelik çevre ve iç hacim tasarımları üzerine
Başlık çevirisi yok
AYHAN DEVREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İç Mimari ve DekorasyonMarmara Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIK GÖR
- Antalya Kaleiçi Kesik Minare alanı'ndaki antik dönem kapıları
Ancient doorway elements in the Kesik Minaret in Kaleiçi, Antalya
HÜLYA KÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
ArkeolojiAkdeniz ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN VARKIVANÇ
- Alanya Kalesi kazılarında çıkan Avrupa porselenleri
The European porcelains found in the excavations of Alanya Castle
ÖZLEM ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sanat TarihiAnkara ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİYA KENAN BİLİCİ
- Alanya'da Müftüoğlu Evi restorasyon projesi
The Restoration project of Müftüoğlu Evi, Alanya
NİMET HACIKURA