Fluoksetin-temozolomid kombinasyonunun insan glioblastoma hücreleri üzerindeki sitotoksik ve sinerjistik in vitro etkisinin araştırılması
Investigation of the cytotoxic and synergistic in vitro effect of fluoxetine-temozolomide combination on human glioblastoma cells
- Tez No: 980780
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN TUĞRUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Tıbbi Biyoloji, Farmasötik Toksikoloji, Biology, Medical Biology, Pharmaceutical Toxicology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Glioblastoma multiforme (GBM), merkezi sinir sistemi üzerinde oldukça yıkıcı bir kanser türüdür ve tedavi edilmesi son derece güçtür. Bu çalışmada, antidepresan ajan fluoksetin (FLT) ve alkilleyici kemoterapötik temozolomidin (TMZ) insan glioblastoma (T98-G) ve insan embriyonik böbrek hücre hattı (HEK-293) üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Hücrelerdeki etkin doz düzeylerini belirlemek amacıyla MTT testi uygulanmış ve IC₅₀ değerleri 3 tekrarlı deneylerle saptanmıştır. Ajanların apoptotik etkilerini değerlendirmek üzere Annexin V-FITC boyaması ile flow sitometri analizleri gerçekleştirilmiştir. Hücre göçü üzerindeki etkiler, çizik (wound healing) yöntemi ile incelenmiş ve 0., 12., 24., 36. ve 48. saatlerde mikroskobik görüntüler alınmıştır. Her iki hücre hattında Monodansilkadaverin (MDC) (monodansilcadaverin) ile otofajik vezikül oluşumu ve Tetraetilbenzimidazolkarbosiayniniodid (JC-1) ile mitokondriyal membran potansiyeli analizleri yapılmış ve elde edilen veriler ImageJ ile kantitatif olarak değerlendirilmiştir. T98-G hücreleri için FLT'nin IC₅₀ değeri 36 µM/ml, HEK-293 hücreleri için ise 320 µM/ml olarak tespit edilmiştir. IC₅₀ değerlerinin 24 ve 48 saatlik sürelerde anlamlı şekilde değişmediği belirlenmiş, bu nedenle ajan dozları tüm deneylerde sabit tutulmuştur. T98-G hücrelerinde FLT, TMZ ve kombinasyon uygulamaları sonrası geç apoptozisin baskın olduğu; HEK-293 hücrelerinde ise erken apoptozisin ön planda olduğu belirlenmiştir. Kombine uygulamalarda T98-G hücrelerinde %36,4 geç apoptozis, HEK-293 hücrelerinde ise %16,5 erken apoptozis oranı gözlenmiştir. Her iki hücre hattında da FLT ve TMZ'nin tekli ve özellikle kombine uygulamaları göçü anlamlı şekilde inhibe etmiştir. En yüksek inhibisyon, her iki ajanın IC₅₀ değerlerinin %50'sinin birlikte uygulandığı grupta gözlenmiştir. 24 saatlik analizlerde hem FLT, TMZ hem de kombinasyon uygulamaları kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde otofaji ve mitokondriyal bozulmaya yol açmıştır (p<0.01-p<0.0001, sırasıyla). 48 saatlik sürede ise otofajiye ilişkin anlamlılık yalnızca FLT ve TMZ gruplarında devam etmiş, kombinasyon grubunda istatistiksel anlamlılık kaybolmuştur. Buna karşın, JC-1 analizlerinde 48 saatlik tüm uygulamalar mitokondriyal disfonksiyon açısından anlamlı bulunmuştur (p<0.0001). Bu durum, özellikle kombinasyon uygulamasının mitokondriyal hasarı artırarak hücre ölümünü tetiklediğini göstermektedir.HEK-293 hücrelerinde ise hücrelerin kümelenme eğilimi nedeniyle bu analizlerden sağlıklı istatistiksel veri elde edilememiştir. Sonuç olarak, FLT ve TMZ'nin hem tekli hem de kombine kullanımlarının T98-G hücre hattında apoptozis, mitokondriyal bozulma ve otofaji gibi hücresel ölüm mekanizmalarını aktive ettiği; hücre göçünü baskıladığı ve bu etkilerin kombinasyon grubunda en belirgin şekilde ortaya çıktığı gösterilmiştir. Bu bulgular, FLT'nin kemoterapötik ajanlarla kombinasyon halinde potansiyel bir adjuvan ajan olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Glioblastoma multiforme (GBM) is a highly aggressive and destructive type of cancer affecting the central nervous system and remains extremely difficult to treat. In this study, the effects of the antidepressant agent fluoxetine (FLT) and the alkylating chemotherapeutic agent temozolomide (TMZ) were evaluated on human glioblastoma (T98-G) and human embryonic kidney (HEK-293) cell lines. To determine effective dose levels in the cell lines, the MTT assay was performed, and IC₅₀ values were determined based on triplicate experiments. Apoptotic effects of the agents were assessed via Annexin V-FITC staining followed by flow cytometry analysis. The impact on cell migration was examined using the wound healing assay, with microscopic imaging at 0, 12, 24, 36, and 48 hours. Autophagic vesicle formation was analyzed using Monodansylcadaverine (MDC) staining, and mitochondrial membrane potential was evaluated using Tetraetilbenzimidazolcarbosiayniniodid (JC-1) dye. Quantitative analysis was conducted using ImageJ software. The IC₅₀ value of FLT was found to be 36 µM/ml for T98-G cells and 320 µM/ml for HEK-293 cells. These values remained stable at both 24 and 48 hours, and therefore constant concentrations were used in all experiments. In T98-G cells, late apoptosis was found to be the predominant form of cell death following treatment with FLT, TMZ, and their combination, while in HEK-293 cells, early apoptosis was more prominent. In combination treatments, 36.4% late apoptotic cells were observed in T98-G and 16.5% early apoptotic cells in HEK-293. In both cell lines, FLT and TMZ, particularly in combination, significantly inhibited cell migration. The most substantial inhibition was observed in the group where each agent was applied at 50% of its IC₅₀ dose. At 24 hours, FLT, TMZ, and their combination led to significant autophagy induction and mitochondrial dysfunction compared to the control group (p<0.01–p<0.0001). At 48 hours, significant autophagic activity persisted only in FLT and TMZ single-agent groups, while statistical significance was lost in the combination group. In contrast, JC-1 analysis showed that all treatments at 48 hours resulted in significant mitochondrial dysfunction (p<0.0001), indicating that the combination therapy may enhance mitochondrial damage and trigger cell death. In the HEK-293 cell line, reliable statistical data from MDC and JC-1 analyses could not be obtained due to cell clustering. FLT and TMZ, both individually and in combination, were shown to activate apoptotic pathways, mitochondrial dysfunction, and autophagy in the T98-G glioblastoma cell line, as well as significantly inhibit cell migration. These effects were most pronounced in the combination treatment group. Overall, the findings suggest that FLT, when used in combination with chemotherapeutic agents, may serve as a potential adjuvant agent in glioblastoma therapy.
Benzer Tezler
- Fluoksetin ve mianserinin antidepresan etkinlik ve yan etkiler yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA PÜTÜN
- Fluoksetin ve sertralinin mide ve ileum üzerine olan etkileri
Başlık çevirisi yok
ESRA KÜSDÜL SAĞLAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Eczacılık ve FarmakolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN YARIŞ
- Fluoksetin veya essitalopram kullanan majör depresyonlu hastalarda plazma gaba, glutamin l-glutamik asit değerleri
Başlık çevirisi yok
ELİF ESRA KÜÇÜKİBRAHİMOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiFarmakoloji ve Klinik Farmokoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ZAFER GÖREN
- Fluoksetin, sertralin ve tianeptinin öğrenme ve bellek üzerine olan etkilerinin farelerde pasif sakınma yöntemi ile araştırılması
Başlık çevirisi yok
AYŞİN MUTLU TOMAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2007
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET RIFAT ŞAHİN
- Fluoksetin ve essitalopram kullanan major depresyonlu hastalarda homositein, vitamin B12 ve folik asit değerleri
Homocystein, vitamin b12 and folic acid levels in major depression patients using fluoxetin or s-citalopram
MELEK ZEYNEP SONER SAYGIN