Rna-seq gen ekspresyonu verileri üzerinde derin öğrenme ile kanser sınıflandırması ve uygulaması
Cancer classification and application with deep learning on rna-seq gene expression data
- Tez No: 980850
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA CEM KASAPBAŞI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kanser sınıflandırmasını geliştirmek amacıyla RNA-seq gen ekspresyonu verilerinin derin öğrenme teknikleri ile analizini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Kanserin teşhisi ve sınıflandırılması, genellikle karmaşık biyolojik verilerin işlenmesi ve analiz edilmesini gerektiren bir süreçtir. Bu bağlamda, RNA-seq (RNA sequencing) verileri, hücredeki genlerin ekspresyon seviyelerini ölçen ve kanser gibi hastalıkların biyolojik temellerini anlamamıza yardımcı olan önemli bir biyoinformatik kaynaktır. UCI Machine Learning Repository'den elde edilen bu veri seti, farklı kanser türlerine ait gen ifade seviyelerini içermektedir ve bu veriler, kanserin tanımlanmasında kritik rol oynamaktadır. Çalışmada kullanılan derin öğrenme yöntemleri, özellikle yapay sinir ağları (ANN) ve LSTM (Long Short-Term Memory) gibi ileri düzey modeller, RNA-seq verilerindeki karmaşık ilişkileri öğrenmek ve sınıflandırmak için tercih edilmiştir. Derin öğrenme, veriden otomatik olarak anlamlı özellikler çıkarma yeteneği ile bilinir, bu da genetik veri analizi gibi yüksek boyutlu ve çok değişkenli verilere uygulanabilirliğini artırır. Bu özellik, özellikle kanser türlerinin sınıflandırılması gibi zorlu biyolojik görevlerde modelin başarısını büyük ölçüde artırmaktadır. Makine öğrenimi, genellikle veriye dayalı karar verme süreçlerinde önemli bir araç olarak kullanılsa da, derin öğrenme algoritmaları bu tür verilerin daha derin ve soyut düzeylerde analiz edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, derin öğrenme tekniklerinin kanser teşhisindeki potansiyelini ve gen ekspresyon verilerinin analiziyle kanser türlerinin doğru bir şekilde sınıflandırılmasını nasıl mümkün kılabileceğini incelemektedir. Sonuç olarak, RNA-seq verileri ile derin öğrenme algoritmalarının birleşimi, kanserin erken teşhisi ve tedavi stratejilerinin belirlenmesinde yeni bir döneme geçme potansiyeline sahiptir.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively addresses the analysis of RNA-seq gene expression data using deep learning techniques to improve cancer classification. Cancer diagnosis and classification typically require the processing and analysis of complex biological data. In this context, RNA-seq (RNA sequencing) data serves as an important bioinformatics resource that measures the expression levels of genes within cells and helps us understand the biological foundations of diseases such as cancer. The dataset obtained from the UCI Machine Learning Repository contains gene expression levels for various types of cancer, and these data play a critical role in cancer identification. The deep learning methods used in this study, particularly Artificial Neural Networks (ANN) and Long Short-Term Memory (LSTM) models, have been chosen to learn and classify the complex relationships within RNA-seq data. Deep learning is known for its ability to automatically extract meaningful features from data, which increases its applicability to high-dimensional and highly variable data such as genetic data analysis. This characteristic significantly enhances the success of the model, especially in challenging biological tasks such as cancer classification. While machine learning is commonly used as an important tool in data-driven decision-making processes, deep learning algorithms enable the analysis of such data at deeper and more abstract levels. This study examines how deep learning techniques can make cancer diagnosis more efficient and enable the accurate classification of cancer types through the analysis of gene expression data. As a result, the combination of RNA-seq data and deep learning algorithms has the potential to open new frontiers in early cancer detection and the development of treatment strategies.
Benzer Tezler
- Using gene expression profiles of cancer patients with image-based deep learning approach to develop methods for classification and prediction of cancer while revealing critical genes
Kanser hastalarının gen ifade verileri kullanılarak kanserde kritik genlerin tanımlanması, kanser sınıflandırılması ve tahmini için görüntü-tabanlı derin öprenme yaklaşımı
BÜŞRA NUR DARENDELİ KİRAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
BiyomühendislikYıldız Teknik ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER YILMAZ
- Cancer subtyping and multi-omics analysis of common precursor B Acute Lymphoblastic Leukemias
B hücreli (Common Precursor B) akut lenfoblastik lösemilerin kanser alt tiplemesi ve çoklu omic analizi
BARAN ALKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Biyoistatistikİstanbul Medeniyet ÜniversitesiBiyoistatistik ve Tıp Bilişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF KUBAT ÖKTEM
PROF. DR. HANDAN ANKARALI
- Ricania simulans'ta kitin sentaz 1 geninin transkriptom analizi
Transcriptome analysis of chitin synthase 1 gene in Ricania simulans
SERPİL TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
GenetikAtatürk ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA ÇİÇEK
- SH-SY5Y nöroblastoma hücresinde soğuk stresin transkriptomik etkilerinin araştırılması
Investigation of the transcriptomic effects of cold stress in SH-SY5Y neuroblastoma cells
NAZMİ ÖZGEN
Doktora
Türkçe
2026
Tıbbi Biyolojiİnönü ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENGÜL YÜKSEL
- Count based clustering and classification of RNA-seq data
RNA dizileme verilerinin kesikli yöntemler ile sınıflandırılması ve kümelendirilmesi
DİNÇER GÖKSÜLÜK
Doktora
İngilizce
2019
BiyoistatistikHacettepe ÜniversitesiBiyoistatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ERGUN KARAAĞAOĞLU