Bankacılık sektöründe bilgi teknolojileri denetiminin kalitesini etkileyen faktörler: Bilgi teknolojileri denetçileri, bağımsız denetçiler üzerine bir araştırma
Factors influencing the quality of information technologies auditing in the banking sector: A study on information technologies auditors and independent auditors
- Tez No: 980852
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL EMRE AKBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi teknolojileri (BT) denetimi, organizasyonların bilgi sistemleri ve süreçlerinin güvenilirliğini, etkinliğini ve uyumluluğunu değerlendiren önemli bir süreçtir. Günümüzde organizasyonların karmaşık teknolojik altyapısı, teknolojinin her an kendini yenilemesi, bilgi ve sistem güvenliğinin kritik önem taşıması gibi hususlar dikkate alındığında, BT denetimi, özellikle bankacılık sektörü gibi yüksek regülasyonların olduğu alanlarda operasyonel risklerin azaltılması, yasal uyumluluğun sağlanması, verimliliğin ve müşteri güveninin artırılmasında merkezi bir rol oynamaktadır. Denetim süreçlerinin kalitesi, kurum içi işleyiş için önem arz ettiği kadar sektörün sürdürülebilirliği ve genel güven düzeyini doğrudan etkileyen önemli ve temel unsurlardandır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki bankacılık sektöründe BT denetimi sürecinde yer alan denetçilerin görüşleri doğrultusunda, BT denetiminin kalitesini etkileyen faktörlerin ve bu faktörlerin etki derecelerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, BT denetim kalitesini etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla bir anket çalışması gerçekleştirilmiş ve 143 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi (EFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) yöntemleri kullanılarak 12 faktörlü bir yapı belirlenmiştir. Anket çalışmasına dahil edilen katılımcıların görüşlerine göre; BT denetiminin kalitesi üzerinde en çok etkili olan ilk beş faktörün sırasıyla“Mevzuata Uyum ve Teknik Bilgi”,“İç Kontrol ve Mühendislik Yetkinlikleri”,“Operasyonel Uyum ve Risk Değerlendirmesi”,“Denetim Kaynakları ve Teknolojik Yetkinlik”ve“Uzmanlık ve İletişim”olduğu tespit edilmiştir. Bu üç faktörün öne çıkması, BT denetiminin kalitesi açısından hem teknik hem de yönetsel boyutların önem arz ettiğini ve denetim işlevinin teknolojiden faydalanılarak yalnızca mevzuata dayalı değil, aynı zamanda kurumsal sistematikle bütünleşik, etkili bir iletişim bulunduğu disiplinler arası bir yapı içerisinde yürütülmesi gerektiği şeklinde yorumlanabilir. Çalışma kapsamında ayrıca, BT denetiminin kalitesini etkileyen faktörlere ilişkin katılımcı algılarında, katılımcıların demografik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Bu amaçla gerçekleştirilen istatistiksel testlerin sonuçları; pozisyon, eğitim seviyesi ve sahip olunan sertifika türü gibi özelliklerin, katılımcıların BT denetiminin kalitesine etki eden faktörlere ilişkin algılarında farklılıklara sebep olabildiklerini ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Information technology (IT) auditing is a critical process that assesses the reliability, effectiveness, and compliance of an organization's information systems and processes. Considering today's complex technological infrastructures, the constant evolution of technology, and the critical importance of information and system security, IT auditing plays a central role particularly in highly regulated sectors such as banking. It contributes significantly to reducing operational risks, ensuring legal compliance, enhancing efficiency, and increasing customer trust. The quality of audit processes is not only vital for internal operations but also constitutes a fundamental element directly influencing the sustainability of the sector and the overall level of trust. The primary aim of this study is to examine the factors influencing the quality of IT audits and the degree of their impact based on the opinions of auditors involved in the IT audit processes in the banking sector in Türkiye. To this end, a survey was conducted to identify the factors affecting IT audit quality, and the data obtained from 143 participants were analyzed. Using Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA), a 12-factor structure was identified. According to the participants' views, the five most influential factors on IT audit quality were found to be“Regulatory Compliance and Technical Knowledge,”“Internal Control and Engineering Competencies,”“Operational Compliance and Risk Assessment,”“Audit Resources and Technological Competence,”and“Expertise and Communication.”The prominence of these factors indicates that both technical and managerial dimensions are essential for IT audit quality. This suggests that the audit function should be conducted within an interdisciplinary structure that integrates technology not only for regulatory compliance but also for alignment with corporate systems and effective communication. Furthermore, the study examined whether perceptions regarding the factors affecting IT audit quality varied based on participants' demographic characteristics. The results of the statistical analyses revealed that characteristics such as job position, level of education, and type of certification held could lead to differences in participants' perceptions of the factors influencing IT audit quality.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ temelli bireysel bankacılık uygulamalarında kullanıcı tutumu ve deneyimini belirleyen faktörler: Akademik personel örneği
Factors determining user attitude and experience in artificial intelligence based retail banking applications: The case of academic staff
EROL BESHLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BankacılıkBursa Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜT CAMGÖZ
- Finansal raporlamanın güvenilirliği üzerine COBIT süreçlerinin rolü ve bankacılık sektöründe bir araştırma
The roles of the COBIT processes over the reliability of financial reporting and a research in banking sector
AYŞENUR ELİUZ KOYUNCU
- Bilgi teknolojileri denetiminin esasları ve Türk bankacılık sektöründeki uygulamaları
Basics of information technology audit and its implementation on banking sector in Turkey
MUSTAFA CEM AKOCAK
- Yönetim bilgi sistemleri ve bilişim teknolojilerine göre Türk bankacılık sisteminin yeniden yapılandırılması ve bir uygulama
Re-engineering of Turkish banking system according to the information technologies and management information systems and an example practice
BİLGE KAĞAN BARBAROS
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
İşletmeDumlupınar Üniversitesiİşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN ELMACI
- Bankacılık sektörünün dijital dönüşümü: Türk bankacılık sektörü üzerine bir araştırma
Digital transformation of the banking sector: A research on the Turkish banking sector
HARUN ERHAN KAHTALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BankacılıkBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK AKIN