Eğitim yöneticilerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Examination of the artificial intelligence literacy levels of educational administrators
- Tez No: 980856
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Yapay Zekâ Okuryazarlığı, Teknik Anlama, Eleştirel Düşünme, Pratik Uygulama, Eğitim Yöneticileri, Artificial Intelligence, AI Literacy, Technical Understanding, Critical Thinking, Practical Application, Educational Administrators
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, İstanbul ilinde görev yapan eğitim yöneticilerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatür incelendiğinde, yapay zekâ okuryazarlık üzerine yapılan çalışmaların sınırlı sayıda olduğu ve bu çalışmaların eğitim yöneticilerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerini demografik faktörlerle karşılaştırmalı olarak ele alınmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma, ilgili alandaki bu boşluğu gidermeye yönelik olarak tasarlanmış ve elde edilen bulguların eğitim politikaları ile eğitim yönetiminde dijital dönüşüm süreçlerine katkı sağlaması hedeflenmiştir. Araştırmada, nicel yöntem çerçevesinde betimsel tarama modeli kullanılmış; böylece mevcut durumun nesnel ve sistematik biçimde tanımlanması hedeflenmiştir. Veri toplama aracı olarak“Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği”kullanılmıştır. Elde edilen veriler, istatistiksel analiz teknikleriyle değerlendirilerek eğitim yöneticilerinin yapay zekâ okuryazarlığı profilleri ortaya konmuştur. İstanbul'un Beşiktaş ve Maltepe ilçelerinde görev yapan 204 eğitim yöneticisi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, cinsiyet, okul türü, en son mezun oldukları program ve mesleki kıdem gibi demografik faktörlere göre gruplandırılmıştır. Elde edilen veriler, istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiş ve eğitim yöneticilerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmada, yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerinin cinsiyet, okul türü, mezuniyet programı ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bulgular, erkek yöneticilerin teknik ve uygulama becerilerinde daha yüksek puanlar aldığını; ancak eleştirel değerlendirme boyutunda cinsiyete bağlı anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Okul türü ve mezuniyet programı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Mesleki kıdem açısından ise 16–20 yıl deneyime sahip yöneticilerin özellikle pratik uygulamada daha yetkin olduğu, ancak kıdemin tek başına belirleyici olmadığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçları, eğitim yöneticilerinin YZ okuryazarlığının geliştirilmesinin, dijital dönüşüm süreçlerinde etkili bir rol oynayabilmesi için kritik olduğunu ortaya koymaktadır. YZ eğitim araçlarının etkin bir şekilde kullanılması hem öğretim süreçlerinde hem de okul yönetiminde önemli iyileştirmeler sağlayabilir. Bu bulgular, eğitim yöneticilerinin YZ okuryazarlıklarını artırmak amacıyla eğitim programlarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the artificial intelligence (AI) literacy levels of educational administrators working in the city of Istanbul. A review of the literature reveals that studies focusing on AI literacy are limited in number, and that existing research has not sufficiently explored the AI literacy levels of educational administrators in relation to demographic factors. This study was therefore designed to address this gap in the field, with the aim of contributing to education policies and the digital transformation processes in educational administration. A descriptive survey model within the framework of quantitative research methodology was employed to objectively and systematically define the current situation. The data collection tool used in the study was the“Artificial Intelligence Literacy Scale.”The collected data were analyzed using statistical techniques to reveal the AI literacy profiles of educational administrators. The study was conducted with 204 educational administrators working in the districts of Beşiktaş and Maltepe in Istanbul. Participants were grouped according to demographic variables such as gender, school type, last graduated program, and professional seniority. The data were analyzed statistically to determine the AI literacy levels of the administrators. The study examined whether AI literacy levels differed according to gender, school type, educational background, and professional seniority. The findings indicated that male administrators scored higher in technical and practical application competencies; however, no significant gender-based difference was found in the critical evaluation dimension. No statistically significant difference was observed regarding school type or educational background. In terms of professional seniority, administrators with 16–20 years of experience demonstrated greater competence in the practical application dimension, although seniority alone was not found to be a decisive factor. The results of the study highlight that enhancing the AI literacy of educational administrators is critical for their effective involvement in digital transformation processes. The effective use of AI-based educational tools can lead to significant improvements both in instructional processes and school management. These findings underscore the need to strengthen training programs aimed at improving educational administrators' AI literacy levels.
Benzer Tezler
- Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin dijital liderliği ile öğretmenlerin yapay zekaya yönelik tutumları ve yapay zeka okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between school principals' digital leadership, teachers' attitudes towards artificial intelligence, and artificial intelligence literacy, according to teachers' perceptions
KADİR ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KAZANCI TINMAZ
- Öğretmen ve yöneticilerin öğrenme ve eğitime ilişkin yaygın inanışlarının (Mitlerinin) araştırılması
Investigating teachers and administrators common beliefs (Myths) regarding learning and education
GÖZDE ASKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE ER
- The impact of generative AI on decision-making processes in Saudi Arabian SMEs.
Suudi Arabistan'daki KOBİ'lerde üretken yapay zekânın karar verme süreçlerine etkisi
ABDULAZIZ AHMED ABDULLAH AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ÜNAL
- Ortaokul yöneticilerinin eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
An analysis of middle school administrators' views on the use of artificial intelligence in education
ŞİRİN POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SİNCAR
- Kamu ilkokul, ortaokul ve lise yöneticilerinin e-okul sistemine yönelik görüşleri
Opinions of public primary middle and high school administrators regarding the e-school system
ARZU CAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET AYDIN