2000 sonrası Türk televizyon dizilerinde kadın temsilleri
Representations of women in Turkish television series after 2000
- Tez No: 980857
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TOPLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 2000 sonrasında yayınlanan evlilik temalı Türk televizyon dizilerinde toplumsal cinsiyet ideolojisinin söylemsel inşasını çözümlemeyi amaçlayan, kültürel çalışmalar ve eleştirel medya araştırmaları ekseninde konumlanan bir iletişim araştırmasıdır. Norman Fairclough'un üç boyutlu eleştirel söylem çözümlemesi modeline dayanan çalışma, medya metinlerinde yer alan kadınlık ve erkeklik temsillerinin ideolojik, kültürel ve siyasal bağlamda nasıl üretildiğini, meşrulaştırıldığını ve hangi hegemonik kodlarla dolaşıma sokulduğunu çözümlemektedir. Araştırma, yalnızca televizyon içeriklerini metinsel düzeyde incelemekle kalmamakta, bu içeriklerin üretildiği sosyal ve siyasal bağlamını, toplumsal işlevlerini ve kültürel normlarla kurduğu ilişkileri de değerlendiren, söylem merkezli bir çözümleme ortaya koymaktadır. Tez, Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı döneminde, medya alanının geçirdiği dönüşümü, RTÜK gibi düzenleyici kurumların etkisini,“milli ve manevi”değerler söylemenin içerik politikalarına nasıl yön verdiğini ve bu yönelimin özellikle kadın temsillerini nasıl etkilediğini tartışmaktadır. Bu kapsamda seçilen örneklem diziler: Çocuklar Duymasın, Asmalı Konak, Yaprak Dökümü, Fatmagül'ün Suçu Ne, Beni Böyle Sev, Kiralık Aşk, Yasak Elma, Gönül Dağı, Kızılcık Şerbeti ve Kızıl Goncalar hem dönemsel hem de söylemsel çeşitlilik içermeleri bakımından tercih edilmiş; toplumsal cinsiyet rollerinin normatif biçimlerde nasıl yeniden üretildiğini gösteren metinler olarak değerlendirilmiştir. Çözümlemede, medya metinlerinin toplumsal yapılarla kurduğu ilişki görünür kılınmış; kültürel kodların ve ideolojik normların nasıl doğallaştırıldığı sorgulanarak; kadın karakterlerin büyük ölçüde, fedakâr, sabırlı, itaatkâr ve annelik ile özdeşleştirilmiş rollerle temsil edildiği; erkek karakterlerin ise“karar verici”, rasyonel ve güçlü figürler olarak sunulduğu belirlenmiştir. Bu çalışma söylemin kültürel, siyasal ve toplumsal yapılarla kurduğu ilişkileri çok katmanlı bir biçimde inceleyerek; eleştirel medya araştırmalarına, toplumsal cinsiyet kuramına ve kültürel çalışmalar literatürüne disiplinler arası bir katkı sunma hedefindedir.
Özet (Çeviri)
This thesis is a communication study positioned within cultural studies and critical media studies, aiming to analyze the discursive construction of gender ideology in Turkish TV series marriage broadcast after 2000. Drawing on Norman Fairclough's three-dimensional model of critical discourse analysis, study analyzes how representations of femininity and masculinity in media texts are produced and legitimized within ideological, cultural, and political contexts, and the hegemonic codes through which they are circulated. The research not only examines television content at the textual level but presents a discourse-centered analysis that evaluates the social and political contexts in which these contents are produced, their social functions their relationship with cultural norms. The thesis discusses the transformation of the media sphere during the Adalet ve Kalkınma Party government, the influence of regulatory institutions such as RTÜK, how the discourse of“national and spiritual”values shaped content policies, and how this orientation particularly affected the representation of women. In this context, the selected sample TV series: Çocuklar Duymasın, Asmalı Konak, Yaprak Dökümü, Fatmagül'ün Suçu Ne, Beni Böyle Sev, Kiralık Aşk, Yasak Elma, Gönül Dağı, Kızılcık Şerbeti and Kızıl Goncalar were chosen for their periodic and discursive diversity; each them was evaluated as a text show how gender roles are reproduced in normative forms. The analysis shows how media texts naturalize cultural and ideological norms: women are depicted as self-sacrificing, obedient, and maternal, while men appear decisive and strong. The study explores these discourses within cultural and political contexts, contributing to media, gender, and cultural studies
Benzer Tezler
- Reproduction of the warrior woman archetype in films and TV series
Savaşçı kadın arketipinin film ve dizilerde yeniden üretimi
UYGAR YAVER
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonYeditepe ÜniversitesiMedya ve İletişim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM AKKAYA
- 2000 sonrası Türk televizyon dizilerinde edebiyat uyarlamalarının aktarım biçimlerine eleştirel bir bakış ve geçişimli medya uygulamaları: Ayşe Kulin - Türkan
A critical analysis and transmedia practices on the transfer forms of literary adaptations in Turkish television series after the 2000's Ayşe Kulin - Türkan
DOĞUŞ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim Bilimleriİstanbul Arel ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NİLÜFER PEMBECİOĞLU
- 2000 sonrası dönemde Türk televizyon dizilerinde tüketim ideolojilerinin temsili
Representation of consumption ideologies on Turkish television serials in the post 2000 period
KORAY ÇANKAYA
Doktora
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU BALCI
- 1990'lardan 2000'lere Türk televizyon dizilerinde değişen suçlu temsilleri
Changing representations in Turkish television series from the 1990s to the 2000s
KIVANÇ EKŞİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Radyo-TelevizyonMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF DEVRAN
- Televizyon dizilerinde polis temsili: İz Peşinde (1989) ve Behzat Ç. (2010) dizilerinde polis temsilinin sosyolojik açıdan incelenmesi
Police representation in television series: İz Peşinde (1989) and Behzat Ç. (2010) a sociological investigation of police representation in the series
MEHMET ŞAHNE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiMersin ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN DOĞAN TOPÇU