Türk ve İslam eserleri müzesindeki ulama desenli mülemma ciltler
Mülemma bindings with tessellated patterns in the museum of Turkish and Islamic arts
- Tez No: 980872
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ÜSTÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel sanatlarımız arasında yer alan cilt sanatı, kitapların yalnızca korunmasını değil aynı zamanda onları estetik birer sanat nesnesi haline getirmeyi amaçlayan bir disiplindir. Bu bağlamda, müze ve kütüphane koleksiyonlarında yer alan yazma eserlerin cilt yönünden incelenmesi hem kültürel mirasın korunması hem de sanat tarihi çalışmalarına katkı sunması bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışma, İstanbul'da yer alan Türk ve İslam Eserleri Müzesinde bulunan 4975 yazma eser arasından tespit edilen 27 adet ulama desenli mülemma ciltlerin cilt sanatı açısından incelenmesini konu almaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve gözlem teknikleri kullanılmış; elde edilen veriler belgesel tarama yöntemiyle toplanarak betimsel ve tümevarımcı içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen görsel veriler incelenip desenleri aynı olan ciltler gruplandırılarak tasnifleri yapılmıştır. Katalog bölümünde detaylı bir şekilde incelenen ciltlerin yüzey şemaları ve desen çizimleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular değerlendirme bölümünde“tasarım şemaları”,“malzeme ve teknik”ve“motif ve kompozisyon”başlıkları altında sunularak yorumlanmıştır. Bu tez çalışması, yazma eser koleksiyonlarında yer alan cilt örneklerinin sistematik biçimde belgelenmesi ve analiz edilmesi yoluyla cilt sanatı alanına özgün katkılar sağlamayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda, araştırmanın, gelecekte yapılacak bilimsel çalışmalara kaynaklık etmesi hedeflenmiştir
Özet (Çeviri)
Among the traditional Turkish arts, bookbinding occupies a significant place as a multifaceted discipline that not only ensures the preservation of manuscripts but also transforms them into aesthetic works of art. The manuscript collections that have survived from the Ottoman period to the present day reveal the historical development and stylistic diversity of this art. In this context, the examination of manuscripts preserved in museum and library collections in terms of their bindings is of particular importance, both for the safeguarding of cultural heritage and for contributing to the fields of art history and book arts. This study examines 27 mülemma bindings with tessellated patterns, identified among the 4,975 manuscripts housed in the Museum of Turkish and Islamic Arts in Istanbul. The research adopts qualitative methods, particularly document analysis and observation techniques. The data were collected through documentary review and subsequently evaluated within the framework of descriptive and inductive content analysis. Through the examination of visual data, bindings with identical patterns were grouped and systematically classified. In the catalogue section, the surface schemes and pattern drawings of the bindings are presented in detail. In the evaluation section, the findings are discussed under the headings of“design schemes,”“materials and techniques,”and“motifs and compositions,”thereby providing a comprehensive account of the place of these bindings within the history of art. In conclusion, this thesis aims to make an original contribution to the field of bookbinding studies by systematically documenting and analyzing binding examples found in manuscript collections. Moreover, it is intended to serve as a methodological and visual reference for future scholarly research.
Benzer Tezler
- Türk ve islam eserleri müzesindeki yazma Kur`an-ı Kerimlerin (10 adet) Madalyonlu Zahriyelerinin incelenmesi
The medallion Zahriye page illumination analysis of Qurans from the Turkish and Islamic arts museum
SEÇİL SEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Y.DOÇ.DR. AYNUR MAKTAL
- Türk ve İslam Eserleri Müzesindeki 16. ve 17.yüzyıla ait seçme eserlerdeki tığ kompozisyonları ve analizleri
The crochet compositions and analysis on selectedworks of the 16th and 17th Centuries in The Museum of Turkish and Islamic works
ZEYNEP YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. MÜNEVVER ÜÇER
- Türk ve İslam Eserleri Müzesindeki müşebbek ciltlerin tasarım özellikleri
The design characteristics of muşebbek bindings in the Museum of Turkish and Islamic Arts
GÜLSEREN TOY
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. AHMET SACİT AÇIKGÖZOĞLU
- Türk ve İslam eserleri müzesindeki ŞE 54 numaralı Kur'an el yazmasının analizi ve neşri
Analysis and textual edition of the Qur'anic manuscript TIEM ŞE 54
TUBA KARAŞAHİN
- Türk İslam Eserleri Müzesindeki Cep Boy Mushaf Ciltlerinin Tasarımları ve Bezeme Özelliklerinin Analizi
A Study on the Design and Decorative Characteristics of Pocket-Sized Mushaf Bindings in the Turkish and Islamic Arts Museum
KÜBRA HATİCE FİDANBOYLU FAOUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASİN ÇAKMAK