Ebeveyn yalanı ve yeme bozuklukları arasındaki ilişkide psikolojik kontrolün rolü
The role of psychological control in the relationship between parental lying and eating disorders
- Tez No: 980953
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE PINAR VURAL, DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİHA BÜŞRA SELMAN ADIYAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ebeveyn yalanının olumsuz psikolojik sonuçlarla uyumlu olabileceğini öne süren önceki çalışmalara dayanarak (Roza vd., 2024), ebeveyn yalanı, anne psikolojik kontrolü, içselleştirme sorunları ve yeme bozuklukları arasındaki kesitsel ilişkileri araştırmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda, yetişkin katılımcılara, çocukluk dönemlerinde ebeveynleri tarafından söylenen ifadelere ilişkin geriye dönük değerlendirme yapmalarını sağlayan Araçsal Yalan Söyleme Ölçeği ile mevcut yeme bozukluğu semptomlarını ölçmeye yönelik Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca ebeveyn psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunlarının potansiyel rollerini araştırmak amacıyla Psikolojik Kontrol Ölçeği ve Hasta Sağlık Anketi-4 kullanılmıştır. Demografik Bilgi Formu çalışmanın amacına yönelik olarak örneklem hakkında önem arz edecek soruları içerip araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Çalışmada, yol analizi kullanılarak, ebeveyn yalanı ve yeme bozukluğu ilişkisinin önemli bir kısmının, ilgili sosyodemografik değişkenler kontrol edilirken, anne psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunları ile paylaşılıp paylaşılmadığı araştırılmıştır. Sonuçlar ebeveyn yalanının içselleştirme sorunlarıyla (β = 0,08; p = 0,166) veya doğrudan yeme bozukluğu ile (β = 0,05; p = 0,399) anlamlı bir ilişkisi olmadığını göstermiştir. Anne psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunları yoluyla dolaylı etki anlamlı iken (β = 0,02; p = 0,014), tek başına içselleştirme sorunları (β = 0,02; p = 0,239) ve tek başına anne psikolojik kontrolü (β = 0,05; p = 0,085) yoluyla etkiler anlamlı çıkmamıştır. Ebeveyn yalanı, yeme bozukluğu veya içselleştirme sorunlarıyla doğrudan ilişkili olmasa da bulgular ebeveyn yalanı ile yeme bozukluğu arasındaki ilişkinin önemli bir kısmının anne psikolojik kontrolü ve içselleştirme sorunlarıyla paylaşıldığını göstermektedir. Bu bulgular, özerklik desteğine öncelik veren ve ebeveyn psikolojik kontrolünü en aza indiren aile temelli müdahalelerin potansiyel faydasını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Based on previous studies suggesting that parental lying may be compatible with negative psychological outcomes (Roza et al., 2024), this study aimed to investigate the cross-sectional associations between parental lying, parental control, internalizing problems, and eating disorders. In this context, adult participants were administered the Instrumental Lying Scale, which allows them to retrospectively evaluate statements made by their parents during childhood, and the Eating Disorder Rating Scale to measure current eating disorder symptoms. In addition, the Psychological Control Scale and Patient Health Questionnaire-4 were used to investigate the potential roles of parental psychological control and internalizing problems. The Demographic Information Form was created by the researcher for the purpose of the study, including questions that would be important about the sample. Using path analysis, the study investigated whether a significant portion of the relationship between parental lying and eating disorders was shared by parental control and internalizing symptoms, while controlling for relevant sociodemographic variables. The results showed that parental lying was not significantly associated with internalizing problems (β = 0,08; p = 0,166) or directly with eating disorder (β = 0,05; p = 0,399). While the indirect effect through parental control and internalizing problems was significant (β = 0,02; p = 0,014), the effects through internalizing problems alone (β = 0,02; p = 0,239) and parental control alone (β = 0,05; p = 0,085) were not significant. Although parental lying is not directly related to eating disorders or internalizing problems, the findings suggest that a significant portion of the association between parental lying and eating disorders is shared by parental control and internalizing problems. These findings highlight the potential benefit of family-based interventions that prioritize autonomy support and minimize parental psychological control.
Benzer Tezler
- Çocuklarda yalan söyleme davranışının bilişsel, sosyal, duygusal ve bireysel yordayıcılarının incelenmesi
An investigation of cognitive, social, emotional and individual predictors of children's lie-telling behavior
ECE SAĞEL ÇETİNER
- Akış sitometri yöntemiyle yabani ayçiçeği türlerinde çekirdek DNA ile ploidi analizi ve orobanşa dayanım için seçici moleküler markırların araştırılması
Nuclear DNA ploidy analysis in wild sunflower species by flow cytometry and investigation of selective molecular markers for resistance to blight
MÜGE KOÇ
Doktora
Türkçe
2022
BiyoteknolojiTrakya ÜniversitesiBiyoteknoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN KAYA
- Yabani x kültür arpa melezlerinin genetik analizi ve bunlardan ıslahta yararlanma olanakları
Başlık çevirisi yok
GÜLDEHEN BİLGEN
- Kabuli, desi ve yabani nohut genotiplerinin fenolojik, morfolojik ve tarımsal karakterlerinin genetik yapısının belirlenmesi üzerine bir çalışma
A study on determination of genetic structure of phenological, morphological and agricultural characters of kabuli, desi and wild chickpea genotypes
GİZEM KAMÇI TEKİN
- Conceptions of parental authority and the roles of parent-adolescent conflict and parental control behaviors on adolescent adjustment
Ebeveyn otoritesinin kavramsallaştırılmasının, ebeveyn-ergen çatışmasının ve ebeveyn kontrol davranışlarının ergenin uyumu üzerindeki rolü
AYLİN EVRANKAYA
