Diyanet İlmî Dergi'de yer alan kadın yazarların İslam fıkhına katkıları (2003-2023)
The contributions of female authors to Islamic law in the Diyanet İlmi Dergi (2003-2023)
- Tez No: 981156
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN CANER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Hukuk, Religion, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı merkez teşkilatında bulunan, Dinî Yayınlar Genel Müdürlüğü alt birimi olan, Süreli Yayınlar ve Kütüphaneler Daire Başkanlığı'nın çalışmaları kapsamında birtakım yayıncılık faaliyetleri yürütülmektedir. Söz konusu faaliyetlerden biri olarak süreli yayımlanan dergiler arasındaki Diyanet İlmî Dergi, araştırmanın odağındaki yayın olmaktadır. Diyanet İlmî Dergi'de Yer Alan Kadın Yazarların İslam Fıkhına Katkıları'nın araştırıldığı çalışmada kadın yazarların Diyanet İlmî Dergi'de kaleme aldığı makaleler arasında İslam fıkhı verileri ele alınmıştır. Tezin adlandırılması aşamasında konu alanı ve kapsamına işaret edilmesi ön planda tutulmuştur. Bu doğrultuda 2003-2023 yılları arasındaki sayıların tümü mercek altına alınmıştır. Diyanet İlmî Dergi'de 2003-2023 yılları arasında yer alan kadın yazarlar tarafından fıkhî verilere yer verilmiş makalelerin dağılımının tespit edilmesi, makalelere ne kadar yer verildiğinin saptanması, alan yazına katkı sunulması gibi amaçlar etrafında araştırma sağlanmıştır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen kaynak taramasında Diyanet İlmî Dergi üzerine herhangi bir çalışma yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu alanda boşluk olduğu dikkate alınarak mezkûr araştırmayı gerçekleştirmek öneme haiz bir mesele haline gelmiştir. Yirmi yıllık süreçteki araştırma verisi birikimi, toplumun yapısı ve talepleri gibi unsurlardan referansla makale içeriklerinin değişimiyle ve dönüşümüyle etkileşim içindedir. Bu durum gerçekleştirilen araştırmanın önemini arttırmıştır. İlgili araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman ve içerik analizleri kullanılmıştır. Diyanet İlmî Dergi'de araştırma kapsamındaki yirmi yıl ranjında yayımlanmış sayılar, kadın yazarların fıkhî telifleri arasından tespit edilmiş ve makaleleri analiz edilmiştir. Söz konusu makaleler anlatım biçimi, muhtevası, ilgili bilim dallarına katkısı başta olmak üzere pek çok açıdan değerlendirilmiştir. Ardından yapılan değerlendirmeler ibâdât, muamelât, ukubât ve güncel fıkhî meseleler açısından taksim edilmiş ve raporlaştırılmıştır. Araştırma çerçevesinde yer alan makaleler analiz edilmiş ve taksim edildiği grupta birtakım sayısal verilere ulaşılmıştır. Alanı gereği doğrudan fıkhî konularda toplamda on üç adet makale yayımlanmıştır. Toplamda on adet muhtevası gereği ilgili konunun fıkhî boyutlarının dolaylı olarak veya makale içinde alt bölüm olarak fıkhî bakış açılarına yer verilmiştir. Öte yandan kadın yazarlar tarafından ele alınan konuların dikkate değer kısmında kadınlara özgü meseleler, çeşitli konuların kadınlara yansıyan fıkhî hükümleri ve bakış açıları üzerinde durulduğu bilgisine ulaşılmıştır. Diyanet İlmî Dergi'de yayımlanan sayıların bazılarında İslamî ilimlere katkı sağlamış şahsiyetlerin çeşitli yönlerinin ele alındığı konseptlerle oluşturulan makalelerin bir araya getirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bazı sayılarda İslam hukuku donelerine yer veren kadın yazarlara rastlanmadığı, bazı sayılarda ise herhangi bir konuda makale kaleme alan kadın yazarların yer almadığı bulgusuna erişilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the activities of the Department of Periodicals and Libraries a subunit under the General Directorate of Religious Publications affiliated with the Presidency of the Republic of Türkiye Presidency of Religious Affairs, various publishing activities are carried out. One of thepublications among these activities is the Diyanet İlmi Dergi which serves as the focus of this research.In the articles written by lady authors in Diyanet İlmi Dergi, Islamic law(al-fiqh) dataexamines. The study focuses on all issues published between 2003 and 2023. The research aims to determine the distribution of articles containing fiqh data written by lady authors, assess how much space is given to these articles, and contribute to the literature. A review of the literature revealed that there have been no studies specifically on Diyanet İlmi Dergi. Considering the gap in this fieldemphasizes the importance of the study. In the researchwere usedincluding document and content analysis of the qualitative research methods. The issues from the years included in the scope of the study were identified, focusing on the fiqh writings of lady authors and then the article contents were analyzed. The articles were evaluated from various perspectives to the relevant discipline. The evaluations were categorized into four sections reported accordingly. The articles included in the research were analyzed, and quantitative data were obtained for the categories they were placed into. Thirteen articles directly related to fiqh topics were written. Ten articles indirectly dealt with fiqh issues either as part of their content or as sub-sections.Moreover, a significant portion of the topics addressed by female authors focused on issues specific to women, various fiqh rulings and perspectives on topics that reflect on women. In some issues, no female authors were found who discussed Islamic law data, while in other issues, there were no female authors at all.
Benzer Tezler
- Diyanet Aylık Dergi'nin islâm mezhepleri tarihi açısından incelenmesi
The examination of the Diyanet Monthly Journal in terms of the history of islamic sects
CENGİZ ORUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinPamukkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH TOPALOĞLU
- Diyanet aylık dergi'nin inanç konuları açısından değerlendirilmesi
The evaluation of the Diyanet Monthly Magazine in terms of faith issues
HATİCE KÜBRA ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENKSU ÜÇER
- Din öğretiminde öğretmen yetiştirme
Başlık çevirisi yok
HABİP GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimHarran ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ KEYİFLİ
- Geschichte und Geschehen 3 isimli Alman tarih ders kitabında yer alan İslam Tarihine ait bölümün değerlendirmesi
The identification and analysis of the information about the İslamic History in the history boks that are taught at first semester in gymnasiums in Germany
ORHAN TUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
TarihSakarya Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAİM YILMAZ
- Diyanet Aylık Dergi'nin tasavvufi bağlamda değerlendirilmesi
Evaluation of Diyanet Monthly Magazine in a sufi context
ABDULLAH SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED YUSUF AKBAK