5. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan bilgilendirici metinlerin okunabilirlik düzeylerinin Türkçe dersi öğretim programlarına göre karşılaştırılması
Comparison of readability levels of informative texts in 5th grade Turkish course books according to Turkish course curriculums
- Tez No: 981161
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLAY ÇAĞLAYAN DİLBER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu, araştırmanın amacı 2006-2009, 2015, 2019 ve 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programlarına uygun hazırlanan ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki bilgilendirici metinlerin okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesidir. Çalışmada veriler nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ile toplanmış ve MEB'in onayladığı beş Türkçe ders kitabı araştırmaya dâhil edilmiştir. Türkçe Dersi Öğretim Programlarında vurgulanan en önemli noktalardan biri derslerin metne ve okumaya dayalı olarak yapılmasıdır. Eğitim-öğretim sistemi içerisinde farklı yıllarda hazırlanan Türkçe Dersi Öğretim Programlarının anlayışına uygun yazılan 5. sınıf Türkçe ders kitaplarında hitap ettiği hedef kitlenin okuma düzeyine uygun metinlere yer verilip verilmediği araştırılmak istenmiştir. Bunun için ders kitabındaki metinlerin okunabilirlik puanları hesaplanmıştır. Metinlerin; hece, kelime ve tümce sayılarının belirlenip kelime ve cümle uzunluklarının tespit edilmesiyle“okunabilirlik puanı”hesaplanır ve metnin düzeyi belirlenir. Çalışma kapsamında toplam 55 adet bilgilendirici metin incelenmeye tabi tutulmuştur. Öyküleyici (hikâye edici) metinler tercihen incelemeye dâhil edilmemiş, şiir ve tiyatro metinlerinde ise cümle yapılarının okunabilirlik puanı hesaplamasına uygun olmadığı gerekçesiyle çalışma kapsamına dâhil edilmemiştir. İncelenen metinlerin kelime başına düşen ortalama hece uzunluğunun 2,40 ile 2,96 aralığında olduğu; Cümle başına düşen ortalama kelime uzunluğunun ise 6,06 ile 22,33 aralığına kadar değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Ateşman'ın (1997) okunabilirlik formülünde yer verdiği beş düzey ve Çetinkaya-Uzun (2010) Okunabilirlik Formülünde yer alan üç düzey için homojen bir dağılım göstermemektedir Ateşman (1997) formülüne göre incelenen bilgilendirici metinlerin“orta güçlük”düzeyde yoğunlaştığı belirlenmiş, Çetinkaya-Uzun (2010) formülüne göre incelenen bilgilendirici metinlerin ise“eğitsel”düzeyde yoğunlaştığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to determine the readability levels of informational texts in the 5th-grade middle school Turkish textbook, prepared in accordance with the 2006-2009, 2015, 2019, and 2024 Turkish Curriculums. Data for the study was collected through document analysis, a qualitative research method, and five Turkish textbooks approved by the Ministry of National Education (MEB) were included in the study. One of the most important points emphasized in the Turkish Curriculum is that lessons are text- and reading-based. The aim was to investigate whether the 5th-grade Turkish textbooks, written in accordance with the Turkish Curriculums prepared in different years within the education system, included texts appropriate to the reading level of the target audience. To this end, the readability scores of the texts in the textbook were calculated. The“readability score”is calculated by determining the number of syllables, words, and sentences, and determining the word and sentence lengths of the texts, and the level of the text is determined. A total of 55 informational texts were examined within the scope of the study. Narrative texts were deliberately excluded from the study, while poetry and drama texts were excluded from the study because their sentence structures were not suitable for calculating readability scores. The average syllable length per word of the analyzed texts was found to range from 2.40 to 2.96, and the average word length per sentence varied from 6.06 to 22.33. The five levels included in Ateşman's (1997) readability formula and the three levels included in Çetinkaya-Uzun's (2010) Readability Formula do not exhibit a homogeneous distribution. According to Ateşman's (1997) formula, the analyzed informative texts were determined to be concentrated at the“medium difficulty”level, while according to Çetinkaya-Uzun's (2010) formula, the analyzed informative texts were determined to be concentrated at the“educational”level.
Benzer Tezler
- Ortaokul düzeyindeki Türkçe ders kitaplarında yer alan bilgilendirici metinlerin metinsellik ölçütlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of informative texts in Turkish text books at secondary school level according to textual criteria
SENA OĞUZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA MERT
- Türkçe ders kitaplarında yer alan bilgilendirici metinlerdeki retorik ilişkilerin görünümü
The outlook of rhetorical relations of informative texts in Turkish school books
ŞENAY ÇELİKKANAT NAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN YAZICI
- 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yakın ve uzak bağdaştırmalar ve Türkçe öğretmeni adaylarının bağdaştırma algıları
Close and remote reconciliation in the Turkish textbooks of 5, 6, 7 and 8th grades and reconciliation perceptions of pre-service Turkish language teachers
EDİP TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA VOLKAN COŞKUN
- İlköğretim 1-5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin tür, tema ve içerik açısından incelenmesi
The examination of the texts of the Turkish course books in terms of kind, theme and content at primary school at 1-5 grade
CANAN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimMustafa Kemal Üniversitesiİlköğretim Bölümü
YRD. DOÇ. DR. MUAMBER YILMAZ
- 8. sınıf Türkçe ders kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
Examination of 8 th grade turkish textbook i̇n terms of values edication
GÜLER TAÇYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN GÜNEY