Evrensel tasarım ilkeleri odağında türkçe derslerindeki uygulamaların ve türkçe ders kitaplarının değerlendirilmesi
Evaluation of applications in turkish courses and turkish textbooks with a focus on universal design principles
- Tez No: 981166
- Danışmanlar: PROF. DR. BAŞAK KARAKOÇ ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Öğretimde Evrensel Tasarım İlkeleri, Türkçe Öğretiminde Evrensel Tasarım İlkeleri, Türkçe ders kitabı, Türkçe öğretmeni, Universal Design for Learning, Universal Design for Learning in Turkish Language Teaching, Turkish textbook, Turkish language teacher
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim, bireylerin bilgi, beceri ve değerler sayesinde topluma etkin bir şekilde katılım göstermesini sağlayan en önemli temeldir. Toplumsal eşitlik ve adalet için eğitim en temel gerekliliktir. Ancak eğitim ortamlarının her bireyin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde düzenlenmemesi, özellikle dezavantaja sahip olan öğrencilerin öğrenme süreçlerinde dezavantaj yaşamalarına neden olmaktadır. Bu noktada Öğretimde Evrensel Tasarım İlkeleri (ÖETİ), tüm öğrencilerin öğrenme sürecine aktif biçimde katılımını sağlamak amacıyla geliştirilen bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu sebeple bu çalışmada, Öğretimde Evrensel Tasarım İlkeleri odağında Türkçe ders kitaplarının incelenmesi ve bu ilkeleri Türkçe öğretmenlerinin uygulama durumlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan durum çalışması deseniyle tasarlanmıştır. Bu araştırmanın dokümanları, ortaokul kademesinde okutulan Türkçe ders kitaplarından oluşmaktadır. Çalışma grubu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Adana ilinin farklı ilçelerinde (Çukurova, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir) görev yapan 19 Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Dolayısıyla çalışmada, bu veriler kullanılarak Türkçe ders kitapları ve öğretmen uygulamaları arasındaki ilişkiyi ayrıntılı bir biçimde ortaya koyulmuştur. Ders kitabındaki etkinliklerin dinleme/izleme, okuma ve yazma becerilerinde ÖETİ'nin tamamını karşılamadığı, konuşma becerisinde ise büyük çoğunluğunu karşıladığı tespit edilmiştir. Türkçe öğretmenlerinin ÖETİ açısından Türkçe ders kitaplarını uygun görmedikleri, ders sürecinde yaptıkları uygulamaları ise ÖETİ'ye uygun gördükleri saptanmıştır. Elde edilen bulgular tartışılmış ve uygulayıcılara ile araştırmacılara yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Educa Education is the most important foundation that enables individuals to participate effectively in society through knowledge, skills, and values. Education is a fundamental requirement for social equality and justice. However, failure to organize educational environments to meet the needs of each individual leads to disadvantaged students, especially those with disabilities, experiencing learning disadvantages. At this point, Universal Design Principles in Instruction (UDE) stand out as an approach developed to ensure the active participation of all students in the learning process. Therefore, this study aimed to examine Turkish textbooks focusing on Universal Design Principles in Instruction and to determine the implementation of these principles by Turkish teachers. The research was designed with a case study design, which is among the qualitative research methods. The documents for this research consisted of Turkish textbooks taught at the secondary school level. The study group consisted of 19 Turkish teachers working in different districts of Adana province (Çukurova, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir) during the 2024-2025 academic year. Therefore, this study used this data to demonstrate in detail the relationship between Turkish textbooks and teacher practices. It was determined that the activities in the textbook did not fully meet the requirements for listening/viewing, reading, and writing skills, but they met the majority of the requirements for speaking skills. It was determined that Turkish teachers did not consider the Turkish textbooks appropriate for the requirements for the requirements for the requirements, but they viewed the activities they implemented during the course as appropriate for the requirements. The findings were discussed, and recommendations were developed for practitioners and researchers.
Benzer Tezler
- Kentsel mekân kullanımlarının evrensel tasarım yaklaşımı bağlamında irdelenmesi: Kahramanmaraş kent merkezi örneği
Investigation of urban place use in the context of universal design approach: Case of Kahramanmaraş city center
MERVE BÜYÜKSAKALLI TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaKonya Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAVVA FİLİZ ALKAN MEŞHUR
- İstanbul Fikirtepe ve Çırçır kentsel dönüşüm bölgelerinde yeni şehircilik ilkeleri bağlamında karşılaştırmalı bir değerlendirme
A comparative evaluation in the context of new urbanization principles in Fikirtepe and Çırçır urban transformation regions
EKREM KAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM ŞANLI
- Erişilebilir mekânlar ve grafik tasarım: Kamusal alanlarda yönlendirme sistemlerinin engelli bireyler odağında incelenmesi
Accessible spaces and graphic design: an examination of wayfinding systems in public spaces focusing on individuals with disabilities
ALARA KURTULMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEGÜM AYLİN ÖNDER
- Engelli hakları ve engellilerin kente erişebilirliğinin kentli hakları perspektifinden değerlendirilmesi
Disability rights and evaluation of city accessibility for disabled people from the right to the city perspective
NİLÜFER YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetMarmara ÜniversitesiYerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERBAY ARIKBOĞA
- Kuir okuma: Dijital değerlerin mimarlık üretimlerinde potansiyelleri
Queer reading: The potential of digital values in architectural productions
FEYZA ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İFFET HÜLYA ARI
DR. SEVGİ TÜRKKAN SROKA