Parasal aktarım kanallarının enflasyona etkileri: Türkiye örneği
The effects of monetary transmission channels on inflation: The case of Türkiye
- Tez No: 981170
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİT BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Enflasyon, Granger Nedensellik Testi, Parasal aktarım, VAR model, Inflation, Granger Causality Test, Monetary transmission
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir ülkede, ekonomik büyüme, istihdam artışı ve fiyat istikrarı gibi hedeflerin gerçekleşmesi uygulanan para politikasının başarısı ile ilgilidir. Para politikasının yönetimi konusunda sorumlu kuruluş ülkelerin merkez bankalarıdır. Merkez bankaları tarafından uygulanan politikaların ekonomik faaliyetlere etkisi parasal aktarım kanalları aracılığıyla gerçekleşmektedir. Parasal aktarım kanalları ise, merkez bankalarının enflasyonu kontrol altında tutması ve fiyat istikrarını sağlaması konusunda etkin olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de parasal aktarım kanallarının enflasyona etkilerini incelemektir. Bu çerçevede, 2011:4-2025:04 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Türkiye'de faiz oranı kanalının, döviz kuru kanalının, diğer varlık fiyatları/borsa endeksi kanalının ve kredi kanalının etkin çalışıp çalışmadığı incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak ADF ve PP birim kök testleri kullanılmıştır. Devamında, VAR modeli kurulmuş ve etki-tepki analizleri yoluyla parasal aktarım kanallarının etkinliği incelenmiştir. Etki-tepki analizlerinin sonuçlarına göre, faiz oranlarına verilen 1 standart sapmalık pozitif bir şok fiyatlar üzerinde anlamlı etkiler yaratamazken, diğer değişkenlere verilen 1 standart sapmalık pozitif şoklar fiyatları teorik beklentiler çerçevesinde etkilemektedir. Çalışmanın devamında parasal aktarım kanallarını işaret eden değişkenlerden yurtiçi fiyatlara doğru VAR modeline dayalı nedensellik analizi yapılmıştır. Granger nedensellik analizinden elde edilen bulgular, VAR modelinin bulgularını desteklemektedir. Her 2 testin bulguları da Türkiye'de faiz oranı kanalının etkin çalışmadığını; ancak döviz kuru kanalının, borsa endeksiyle ifade edilen diğer varlık fiyatları kanalının ve kredi kanalının ise etkin çalıştığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
A country's achievement of objectives such as economic growth, employment growth, and price stability is related to the success of the implemented monetary policy. The institutions responsible for managing monetary policy are the countries' central banks. The impact of policies implemented by central banks on economic activity is mediated through monetary transmission channels. Monetary transmission channels, in turn, are effective in helping central banks keep inflation under control and maintain price stability. The aim of this study is to examine the effects of monetary transmission channels on inflation in Türkiye. In this context, monthly data from 2011:44 to 2025:04 were used to examine the effectiveness of the interest rate channel, exchange rate channel, other asset prices/stock market index channel, and credit channel in Türkiye. Initially, the study employed ADF and PP unit root tests. Subsequently, a VAR model was constructed, and the effectiveness of monetary transmission channels was examined through impulse-response analysis. According to the results of the impulse-response analyses, a 1-standard-deviation positive shock to interest rates does not have a significant effect on prices, while 1-standard-deviation positive shocks to other variables affect prices in line with theoretical expectations. The study then proceeded with a causality analysis based on the VAR model, running from variables indicating monetary transmission channels to domestic prices. The findings from the Granger causality analysis support the findings of the VAR model. The findings of both tests indicate that the interest rate channel is ineffective in Türkiye, but the exchange rate channel, other asset price channels represented by the stock market index, and the credit channel are effective.
Benzer Tezler
- Tekstil boyamacılığında atık flottede boyama imkanları üzerine araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET YAKARTEPE
- İç denetim açısından parasal hareketlerin kontrolü ve bir işletmedeki uygulamanın incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ DAĞTEKİN
- Türkiye'de vergi kaçakçılığının önlenmesinde vergi denetiminin etkinliğinin sağlanması
Başlık çevirisi yok
METİN ERDEM
