Para politikası üzerine üç makale
Three essays on monetary policy
- Tez No: 974611
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET FATİH CİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Konut piyasası, yapısal var analizi (SVAR), gecikmesi dağıtılmış otoregresif sınır testi (ARDL), yerel projeksiyonlar yöntemi, Housing market, structural asset analysis (SVAR), delay distributed autoregressive boundary test (ARDL), local projection method
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ekonomi politikaları para, maliye ve gelir bölüşümü politikalarından oluşmaktadır. Para politikası, istihdam artışı, fiyat istikrarı ve sürdürülebilir ekonomik büyüme gibi hedeflere ulaşabilmek için para arzı ve para talebini etkilemek suretiyle ekonomideki reel üretim ve fiyatlar genel seviyesini etkileyen kararlar bütünü olarak tanımlanmaktadır. 2008 yılında tüm dünyaya yayılan Küresel Finansal Krizden sonra para politikası ekonomi politikaları içerisinde daha öncelikli ve stratejik hale gelmiştir (Blanchard, Dell'Ariccia ve Mauro, 2010). Para politikasının etki alanının finansal serbestleşme, teknolojik yenilikler ve çeşitli şoklar (finansal kriz, salgın vb.) sonucunda arttığı gözlenmektedir. Bu değişim ile merkez bankalarının uygulamış olduğu politika setindeki değişiklikler ve bu değişikliklerin muhtemel etkilerinin ve sonuçlarının öngörülmesi ekonomik aktörler tarafından büyük bir dikkatle takip edilmektedir. Merkez bankaları tarafından uygulanan yeni para politikası stratejileri sonucunda, 2008 yılından sonra uygulanan genişleyici para politikalarının aynı zamanda makro ihtiyati tedbirler üzerinde olumsuz etkileri olduğu ve finansal istikrarsızlığa sebebiyet verdiği literatürde sıklıkla tartışılmaktadır. Her ne kadar faiz oranı ve kredi kanalları ile gerçekleştirilen genişlemeler büyüme üzerinde olumlu etkiler yaratsa da uzun vadede bu etkilerin cari açık, enflasyon ve çıktı açığı gibi makroekonomik değişkenler üzerinde olumsuz etkileri olduğu ve bu uygulamaların finansal sistemi kırılgan hale getirdiği ampirik çalışmalarla tespit edilmektedir. Başka bir deyişle, para politikası birçok krizin atlatılmasında ve yan etkilerin ortaya çıkmasında başat rol oynamaktadır. Yakın zamanda meydana gelen 2008 Küresel Finansal Kriz ve 2020 Koronavirüs Salgını kaynaklı şokların azaltılmasında para politikasının etkinliği ve yan etkileri net bir şekilde gözlemlenebilmektedir. Bu tezde yukarıda bahsedilen ve finansal krizlerin çözümünde kilit rol üstlenen para politikasının en güncel konuları arasında yer alan kurala dayalı para politikalarından biri olan parasal durum endeksi, parasal aktarım mekanizmasının aktarım kanallarından biri olan kredi kanalı ve para politikasının konut fiyatları üzerine olan etkisi araştırılmaktadır. Üç farklı konudan oluşan bu tezde hem teorik hem ampirik modellerden yararlanılarak geniş bir veri seti ve farklı ekonometrik yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde kurala dayalı para politikalarından biri olan parasal durum endeksi ele alınmaktadır. Kydland ve Prescott (1977), Barro ve Gordon (1983) ve Taylor (1993) ile teorik çerçevesinin inşa edildiği kurala dayalı para politikasının bir versiyonu olan ve döviz kurlarının da dahil edildiği parasal durum endeksi yeniden formüle edilmekte ve Türkiye gibi yıllardır cari açık veren dışa açık ekonomilerde bir varlık fiyatı olarak görülen döviz kurunun politika faiz oranı üzerinde etkili olup olmadığı 2006:Ç1- 2024:Ç2 dönemi için otoregresif dağıtılmış gecikme (ARDL) yöntemi ile test edilmektedir. Elde edilen bulgulara göre, uzun dönemde döviz kurunun büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin bulunması, toplam talebin Taylor kuralından ziyade parasal hedefleme kuralı ile daha etkin ve optimal bir şekilde etkilenebildiğini göstermektedir. Ayrıca büyüme ve parasal durum endeksi ile oluşturulan denklem arasında sıkı bir ilişki olduğu ve endeksin almış olduğu değerlerle merkez bankasının izlediği politika seti arasında yakın bir ilişki olduğu tespit edilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise parasal aktarım mekanizması kanallardan biri olan kredi kanalı analiz edilmektedir. Parasal aktarım mekanizması, para politikaları ile reel ekonomi arasındaki etkileşimi açıklayan ve ekonomik büyüme ve enflasyon gibi makroekonomik değişkenlerin hangi kanallar ile ne ölçüde etkilendiğini açıklayan mekanizmadır. Parasal aktarım mekanizması temel olarak beş kanal üzerinden etkisini göstermektedir: Geleneksel faiz oranı kanalı, varlık fiyatları kanalı, döviz kuru kanalı, kredi kanalı ve beklentiler kanalı. Literatürdeki çalışmalarda geleneksel faiz kanalı en çok ön plana çıkan kanal olsa da Türkiye'de son dönemde yaşanan gelişmeler kredi kanalının etkinliğinin araştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye için 2006:Ç1-2024:Ç1 dönemi arasında kredi kanalının etkinliği yapısal vektör otoregresif (SVAR) modeli ile incelenmektedir. Ampirik bulgular toplam kredi hacminde meydana gelen değişimlerin ekonomik büyüme, enflasyon ve varlık fiyatları üzerine olan etkilerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu, başka bir deyişle Türkiye örneğinde ilgili zaman periyodunda kredi kanalının etkin olarak çalıştığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise para politikasının konut sektörü üzerine olan etkisi incelenmektedir. 2008 yılında konut piyasalarında başlayan ve daha sonra tüm dünyaya sirayet eden Küresel Finans Kriz sonrası, konut sektöründe yaşanan gelişmeler araştırmacılar tarafından dikkatli bir şekilde izlenmektedir. Parasal genişlemenin olduğu düşük, hatta negatif reel faiz oranı ortamında konut bir varlık olarak kabul edilerek spekülatif işlemlere konu edilmekte ve alternatif tasarruf aracı olarak kullanılmaktadır (Harvey, 2014). Bu dönemlerde spekülasyona konu olan varlıklar, adil değerinin üzerinde fiyatlanarak bir balon haline gelmektedir. Gerektiğinden fazla artan konut fiyatları sistemik bir risk oluşturmakta, finansal istikrarı tehdit etmektedir. Ayrıca, konut piyasasında yaşanan bu gelişmeler, ekonomide kırılganlıklara zemin hazırlayarak finansal krizlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır (Shiller, 2023). Bu çerçevede, 2010:1-2024:6 döneminde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından uygulanan para politikasının konut fiyatları üzerinde olan etkisi yerel projeksiyonlar (LP) yöntemi ile analiz edilmektedir. Analiz sonuçları politika faiz oranının konut fiyatları üzerinde kısa ve uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğunu, asimetrik etkilerin de anlamlı bulunduğunu, konut fiyatlarının negatif faiz oranı şokuna karşı daha hassas olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın beşinci bölümünde sonuç ve değerlendirme kısmı bulunmaktadır. Bu bölümde, Türkiye'de para politikasının işleyişini parasal durum endeksi, kredi kanalı ve konut piyasası üzerinden çok boyutlu olarak analiz ederek, kurala dayalı ve veri temelli bir politika yaklaşımının makroekonomik istikrar açısından önemini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, döviz kuru ve kredi dinamiklerinin para politikası kararlarında belirleyici rol oynadığını, konut piyasasının ise faiz politikalarına duyarlılığı nedeniyle ayrı bir politika aracı olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Economic policies consist of monetary, fiscal, and income distribution policies. Monetary policy is defined as a set of decisions that influence the real output and general price level in the economy by affecting the supply and demand for money, with the aim of achieving objectives such as increased employment, price stability, and sustainable economic growth. After the Global Financial Crisis that spread worldwide in 2008, monetary policy gained greater priority and strategic importance among economic policies (Blanchard, Dell'Ariccia and Mauro, 2010). It has been observed that the impact area of monetary policy expanded due to financial liberalization, technological innovations, and various shocks (such as financial crises and pandemics). Consequently, changes in the policy sets implemented by central banks and the potential effects and outcomes of these changes have been closely monitored by economic actors. Following the adoption of new monetary policy strategies by central banks, it has been widely debated in the literature that the expansionary monetary policies implemented after 2008 have had adverse effects on macroprudential measures and contributed to financial instability. Although expansions conducted through interest rates and credit channels have positive effects on growth in the short term, empirical studies show that, in the long term, they negatively affect macroeconomic variables such as current account deficits, inflation, and output gaps, and render the financial system more vulnerable. In other words, monetary policy plays a leading role in both overcoming crises and triggering side effects. The effectiveness and side effects of monetary policy have been clearly observed during recent events, notably the 2008 Global Financial Crisis and the 2020 Coronavirus Pandemic. This dissertation investigates three main topics concerning monetary policy, which plays a crucial role in resolving financial crises: the Monetary Conditions Index (MCI), a rule-based monetary policy tool; the credit channel, one of the transmission mechanisms of monetary policy; and the effect of monetary policy on housing prices. Drawing from both theoretical and empirical models, the study utilizes a comprehensive dataset and various econometric methods. The second chapter addresses the Monetary Conditions Index (MCI), a version of rule-based monetary policy framed by Kydland and Prescott (1977), Barro and Gordon (1983), and Taylor (1993). In this chapter, the MCI, which also incorporates exchange rates, is reformulated. Using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model for the period 2006Q1–2024Q2, the study examines whether exchange rates—seen as asset prices in open economies like Turkey that have long-running current account deficits—affect policy interest rates. The findings reveal that in the long term, exchange rates have a statistically significant impact on growth, suggesting that aggregate demand can be more effectively and optimally influenced by monetary targeting rules rather than the Taylor rule. Furthermore, a strong relationship is identified between growth and the MCI, as well as between the values of the index and the policy sets followed by the central bank. The third chapter analyzes the credit channel, one of the monetary transmission mechanism pathways. The monetary transmission mechanism explains the interaction between monetary policy and the real economy, and how macroeconomic variables such as economic growth and inflation are influenced through various channels: the traditional interest rate channel, asset prices channel, exchange rate channel, credit channel, and expectations channel. Although the traditional interest rate channel has been the most prominent in literature, recent developments in Turkey necessitate an examination of the effectiveness of the credit channel. In this study, the effectiveness of the credit channel in Turkey between 2006Q1 and 2024Q1 is analyzed using a Structural Vector Autoregression (SVAR) model. Empirical findings show that changes in total credit volume have statistically significant effects on economic growth, inflation, and asset prices, demonstrating that the credit channel functioned effectively in Turkey during the period under study. The fourth chapter investigates the effect of monetary policy on the housing sector. Following the Global Financial Crisis, which began in the housing markets in 2008 and then spread worldwide, developments in the housing sector have been carefully monitored by researchers. In environments characterized by low or even negative real interest rates due to monetary expansion, housing is increasingly viewed as an investment asset and used for speculative purposes and as an alternative savings vehicle (Harvey, 2014). During such periods, speculative assets often become overpriced relative to their fair value, leading to asset bubbles. Excessively rising housing prices pose systemic risks and threaten financial stability. Moreover, developments in the housing market create vulnerabilities in the economy, laying the groundwork for financial crises (Shiller, 2023). In this context, the study analyzes the impact of the monetary policy implemented by the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT) on housing prices for the period 2010Q1–2024Q2 using the Local Projections (LP) method. The analysis finds that policy interest rates have a statistically significant impact on housing prices both in the short and long term. It also identifies significant asymmetric effects, showing that housing prices are more sensitive to negative interest rate shocks. The fifth chapter of the study presents the conclusion and evaluation section. In this part, the functioning of monetary policy in Türkiye is analyzed through a multidimensional framework involving the monetary conditions index, the credit channel, and the housing market, highlighting the significance of a rule-based and data-driven policy approach for ensuring macroeconomic stability. The findings reveal that exchange rate and credit dynamics play a decisive role in monetary policy decisions, while the housing market, due to its sensitivity to interest rate changes, should be considered as a distinct policy domain.
Benzer Tezler
- Three essays on monetary policy modeling: Applications of inflation targeting
Para politikası modellemesi üzerine üç makale: Enflasyon hedeflemesi uygulamaları
EBRU YÜKSEL
Doktora
İngilizce
2008
Ekonomiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİktisat Bölümü
DOÇ. DR. KIVILCIM METİN ÖZCAN
- Three essays on monetary policy implementation
Para politikası uygulaması üzerine üç makale
GÖKHAN ŞAHİN GÜNEŞ
- Three essays on inflation and monetary policy in Turkey
Türkiye`de enflasyon ve para politikası üzerine üç makele
VUSLAT US
Doktora
İngilizce
2003
Ekonomiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KIVILCIM METİN ÖZCAN