Lise öğrencilerinin matematik kaygısı ve bilişsel esnekliklerinin incelenmesi
Investigation of high school students' matematics anxiety and cognitive flexibility
- Tez No: 981171
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SULTAN SELEN KULA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Öğrencilerin, eğitim öğretim hayatlarında birçok dersin önemi vardır fakat matematik dersi öğrencilerin geleceklerini şekillendirmede kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, matematik dersine yönelik yaşanan kaygılar, öğrencilerin akademik başarılarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada öğrencilerin matematik başarılarını olumsuz yönde etkileyen faktörler olan matematik kaygısı ve bilişsel esneklik arasındaki ilişki çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Bu araştırmanın temel amacı, lise öğrencilerinin matematik kaygısı ile bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu yapıların; cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı ve matematik başarısı gibi değişkenler açısından nasıl farklılaştığını ortaya koymaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, araştırma tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kırşehir İli merkezinde bulunan; toplam mevcutları 1642 olan beş tane Anadolu İmam Hatip Lisesi, toplam mevcutları 3977 olan yedi tane Anadolu Lisesi, toplam mevcutları 2323 olan beş tane Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve mevcudu 417 olan bir tane Fen Lisesi olmak üzere toplam on sekiz lise ve bu liselerde öğrenim gören toplam 8359 öğrenci oluşturmaktadır. Bu liseler arasından basit seçkisiz örnekleme yoluyla belirlenecek 500 dolaylarında lise öğrencisi bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu”,“Bilişsel Esneklik Ölçeği ”ve“Matematik Kaygı Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından toplanmıştır. Araştırma kapsamında verileri analiz etmede betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma), demografik özelliklere göre fark için ilişkisiz örneklemler t testi, ilişkisiz ölçümler için tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA), ilişki için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırma sonuçları ortaya konulmuştur. Ayrıca yapılan basit regresyon testine göre, lise öğrencilerinin bilişsel esnekliklerinin matematik kaygılarını orta düzeyde ve anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir (R = .451, R² = .203, p < .01). Bilişsel esneklik, matematik kaygısındaki toplam varyansın yaklaşık %20'sini açıklamaktadır. Regresyon analizi sonucunda elde edilen matematiksel modele göre (Matematik Kaygısı = 158.301 - 1.403 Bilişsel Esneklik), öğrencilerin bilişsel esneklik düzeyleri arttıkça matematik kaygılarının azaldığı görülmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, matematik öğretim programlarının, öğrencilerin bilişsel esnekliğini geliştirecek (çoklu çözüm yolları, hata analizi vb.) etkinliklerle zenginleştirilmesi ve bu ilişkinin nedensel yönünü test etmek için gelecekte deneysel çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Many courses are important in the educational life of students, but mathematics course has a critical importance in shaping the future of students. For this reason, pressures can negatively affect students' educational lives, especially their mathematics achievement. In this study, the relationship between mathematics anxiety and cognitive flexibility, which are factors that negatively affect students' mathematics achievement, was examined in terms of various variables. In this study, it was aimed to examine the extent to which mathematics anxiety and cognitive flexibility of high school students differ in terms of gender, grade level, number of siblings, academic achievement in mathematics course and the relationship between mathematics anxiety and cognitive flexibility. In line with the aim of the study, the research was designed in the survey model. The population of the study consists of eighteen high schools in the centre of Kırşehir Province in the 2023-2024 academic year, including five Anatolian Imam Hatip High Schools with a total enrolment of 1642, seven Anatolian High Schools with a total enrolment of 3977, five Vocational and Technical Anatolian High Schools with a total enrolment of 2323, and one Science High School with a total enrolment of 417, and a total of 8359 students studying in these high schools. Approximately 500 high school students to be determined by simple random sampling among these high schools constitute the sample of this study. 'Personal Information Form', 'Cognitive Flexibility Scale' and 'Mathematics Anxiety Scale' were used as data collection tools in the research process. The research data were collected by the researcher. Within the scope of the research, descriptive statistics (mean, standard deviation), unrelated samples t test for the difference according to demographic characteristics, one-way analysis of variance (One Way ANOVA) for unrelated measurements, Pearson product moment correlation coefficient analysis for the relationship were used to analyse the data. The results of the research were presented in line with the findings obtained. In addition, according to simple linear regression analysis test, high school students' cognitive flexibility predicted their mathematics anxiety in a moderate and significant way (R = .451, R² = .203, p < .01). Cognitive flexibility explained approximately 20% of the total variance in mathematics anxiety. According to the mathematical model obtained as a result of regression analysis (Mathematics Anxiety = 158.301 - 1.403 Cognitive Flexibility), as students' cognitive flexibility levels increase, their mathematics anxiety decreases. In line with these findings, it is recommended that mathematics curricula should be enriched with activities that will improve students' cognitive flexibility (multiple solution paths, error analysis, etc.) and future experimental studies should be conducted to test the causal direction of this relationship.
Benzer Tezler
- Predicting academic achievement with cognitive and motivational variables
Bilişsel ve güdüsel değişkenlerin başarıya olan katkısının incelenmesi
NECMETTİN YUMUŞAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2006
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMRA SUNGUR
YRD. DOÇ. DR. JALE ÇAKIROĞLU
- Öğrenmede öz-düzenleme yetkinlik algısına ilişkin bir ölçek geliştirme çalışması
A scale development study of self-efficacy on self-regulated learning
HURİYE TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL ATICI
- Dokuz ve onuncu sınıf öğrencilerinin matematik başarıları ile matematik kaygıları, benlik saygıları, akademik öz-yeterlik inançları ve otomatik düşünceleri arasındaki ilişkiler
The relations between math achievement and math anxiety, self-esteem, academic self-efficacy beliefs and automatic thoughts of 9th and 10th grade students
ÜMİT PEKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET YAZICI
- Lise öğrencilerinin modern fiziğe yönelik kaygılarının belirlenmesi
Determination of anxiety about the modern physics of secondary school students
BURÇİN SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET İLHAN ŞEN
- Lise öğrencilerinin matematik kaygısı, dijital bağımlılık ve yaşam doyumunun incelenmesi
Investigation of mathematics anxiety, digital addiction and life satisfaction of high school students
İBRAHİM SEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MatematikKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE ŞANLI KULA