Bessâm Sa'i'nin görüşleri bağlamında Kur'an-ı Kerim'de İnziyâh Delali
The semantic shift in the holy Quran in the light of Bessâm Sa'i's views
- Tez No: 981209
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSA ALP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: İnziyâh Delâlî, İnziyâh İstibdâlî, Semantik, Dilsel Yenilenme, Bessâm Sâ'î, Semantic Shift– Substitution Shift– Semantics - Linguistic Renewal– Bessâm Sa'i
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Kur'ân-ı Kerîm'de geçen kelimelerde ortaya çıkan anlam inziyâh delâlîolgusunu incelemektedir. Çalışma, çağdaş araştırmacılardan biri olan Ahmet Bessâm Sa'î'nin yaklaşımını analitik bir şekilde ele almaktadır. Sa'î, Kur'ânî kelimeleri bağlamı içinde izleyen ve metnin yapısı dâhilinde anlam dönüşümlerini çözümleyen tefekkürî-dilbilimsel bir okuma ortaya koymuştur. Onun yöntemi, Kur'ân dilinin bütününde taşıdığı yenilenme boyutlarını ortaya çıkarmayı hedefleyen dilbilimsel ve tefsirî bir bakış açısı sunmaktadır. Çağdaş bağlam çözümlemesine dayalı eleştirel-dilbilimsel bir inceleme çerçevesinde yürütülen bu çalışma özellikle Sa'î'nin inzıyâh istibdâlî olarak adlandırdığı kelime düzeyindeki yenilenme, isim ve fiillerde bağlamın etkisiyle meydana gelen anlam kaymaları bu çalışmada ele alınmıştır. Ancak cümle yapıları, terkipler veya edatlar bu çalışmanın dışında bırakılmıştır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kavramsal çerçeve sunulmuş; inzıyâh kavramı, terimleri, türleri, ölçütleri ve önemi incelenmiş, ayrıca hem Arap-İslam mirasında hem de Batı araştırmalarında bu konuya katkıda bulunan önde gelen isimlere değinilmiştir. Bunun yanında Bassâm Sa'î'nin hayatı ve ilmî eserlerine de yer verilmiştir. Uygulamalı kısım ise sonraki bölümlerde ele alınmış ve Kur'ân'daki kelimelerde dilbilimsel, anlamsal, kültürel-fikrî ve belâgat düzeyi olmak üzere anlam kaymasının dört düzeyi Sa'î'nin bakış açısı doğrultusunda seçilmiş örneklerle analiz edilmiştir. Bu araştırma, modern anlambilimsel çözümleme kavramlarından birine ışık tutarak Kur'ân üzerine yapılan dilbilimsel çalışmaları zenginleştirmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This research revolves around studying the phenomenon of semantic shift in the words of the Holy Quran, through analysing the views of Bessâm Sa'i, as one of the contemporary researchers who presented a contemplative linguistic reading of the Quranic text, starting from the extrapolation of Quranic words in their context and analysing their semantic shifts within the structure of the Quranic text. He presented a linguistic and interpretative approach that seeks to reveal the dimensions of semantic shift caused by Quranic words within the textual context. The study began with an examination of the substitutive type of shift, focusing on the semantic shift in the meaning of a noun or verb in light of the context, without delving into structures, sentences or tools. In its theoretical chapter, the study presents the concept of shift, its terminology, types, criteria, and importance, with reference to the most prominent scholars who have addressed it in the Arab heritage and Western studies. It also discusses Dr. Bessâm Sa'i's linguistic project and his method of analysing Qur'anic terms. On the practical side, semantic shifts in Qur'anic terms have been classified into five levels: linguistic, semantic, cultural-intellectual, rhetorical, and literary, with selected examples analysed in light of the approach adopted by Sa'i. This study seeks to contribute to the enrichment of linguistic research on the Holy Qur'an by highlighting one of the concepts of contemporary semantic analysis and linking it to Qur'anic vocabulary within the framework of a linguistic and semantic study based on modern contextual analysis.
Benzer Tezler
- Hizmet pazarlaması faaliyetlerinin yabancı uyruklu öğrencilerin memnuniyetine etkisi: Ankara'daki üniversiteler örneği
The impact of service marketing activities on foreign student satisfaction: The example of universities in Ankara
BASSAM GHALEB
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN PARILTI
- Dijitalleşme odağında tekstil sektöründe tedarikçi performansının değerlendirilmesi: SWARA ve dengelenmiş skor kartı tabanlı bir model önerisi
Supplier performance evaluation in the textile sector with a focus on digitalization: SWARA and balanced scorecard-based model proposal
HANİFE ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜR BERSAM SİDAL
- حاشية أحمد زيني دحلان على الزبد لأحمد بن رسلان (باب التيمم) دراسة وتحقيقاً عنوان الأطروحـة:
Ahmet Zeynî ed-Dahlan'ın Ahmet b. Raslân'ın ez-Zebed isimli eseri üzerine hâşiyesi (teyemmüm bölümü), analiz ve tahkik / Ahmad Zaini Dahlan's hashiya on al-Zabd by Ahmad Ibn Raslan (a chapter on tayammum), study and investigation
BASSAM HASAN ALI ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAIBA FARHAT
- Şeyyad Hamza Mi`rac-name
Başlık çevirisi yok
GÜLTEN FEŞEL GÜZELIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiEski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
PROF. DR. METİN AKAR