Çok yıllı bütçeleme ve Azerbaycan uygulaması
Multi-year budgeting and Azerbaijan application
- Tez No: 981419
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YAPICI SAPANKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Çok yıllı bütçeleme, Azerbaycan bütçesi, Mali reformlar, Kamu kaynakları yönetimi, Ekonomik istikrar, Multi-year budgeting, Azerbaijan budget, Financial reforms, Public resource management, Economic stability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çok yıllı bütçeleme, birden fazla yılı kapsayacak şekilde kamu gelirlerinin ve harcamaların tahminine dayalı olarak yapılan bütçe sistemidir. Kamusal kaynakların verimli kullanılmasında etkilidir. Günümüzde çok yıllı bütçeleme, uygulanan geleneksel bütçe sistemlerine göre kamu harcamalarının yönetiminde ve oluşturulan bütçenin etkinliğinin arttırılmasında önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, çok yıllı bütçeleme sisteminin teorik temelini ve uygulama süreçlerini inceleyerek Yeni Zelanda, İsveç, Güney Afrika, Türkiye ve Azerbaycan'daki uygulamaları değerlendirmektir. Çok yıllı bütçeleme, kamu kaynaklarının etkin yönetimi, stratejik planlama ve mali istikrarın sağlanması gibi hedeflere odaklanır. Çalışma, Azerbaycan'ın mali yapısını analiz ederek çok yıllı bütçeleme reformlarının ulusal ekonomiye katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde bütçe kavramı, bütçe fonksiyonları, ilkeleri ve çeşitli bütçeleme yöntemleri gibi temel unsurlar ele alınmaktadır. İkinci bölümde çok yıllı bütçeleme sisteminin tarihsel gelişimi, avantajları, dezavantajları ve bu sistemin etkinliği için gereken unsurlar açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde ise seçilmiş olan ülkeler içerisinde gelişmiş olan Yeni Zelanda ve İsveç, gelişmekte olan ülkelerde Güney Afrika ve Türkiye çok yıllı bütçeleme analayışı incelenmiştir. Ayrıca bu bölüm içerisinde Azerbaycan'ın mali yapısı ve bütçe sistemi, ülkenin bütçe reformlarının etkileri ile uluslararası bütçeleme standartlarına kıyasla analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Azerbaycan'daki bütçe reformlarının sürdürülebilirliği için politik kararlılık ve mali disiplinin önemine vurgu yapılmıştır. Azerbaycan'ın mali politikaları, çok yıllı bütçeleme sisteminin temel ilkeleri doğrultusunda geliştirilmiş olup, bu sistemin makroekonomik istikrarı ve kaynak yönetimindeki verimliliği artırma potansiyeli bulunmaktadır. Bununla birlikte, Azerbaycan'da bütçe esnekliği ve harcama kontrolü konularında bazı zorluklar yaşanmaktadır. Azerbaycan'da çok yıllı bütçeleme uygulamaları, mali istikrarı sağlamada ve kamu kaynaklarının etkin kullanımında önemli adımlar atmıştır. Ancak, ekonomik tahminlerin bazen aşırı iyimser olması ve dış ticaret performansındaki dalgalanmalar sistemin verimliliğini sınırlamaktadır. Reformların sürdürülebilirliği için politik kararlılık ve mali disiplin gereklidir. Bütçe esnekliğini ve raporlama şeffaflığını artıracak önlemler alınmalıdır.
Özet (Çeviri)
Multi-year budgeting is a budget system based on the forecasting of public revenues and expenditures over multiple years. It is effective in the efficient use of public resources. Multi-year budgeting has become increasingly important in managing public expenditures and increasing the effectiveness of budgets compared to traditional budget systems. The purpose of this study is to examine the theoretical basis and implementation processes of multi-year budgeting and to evaluate practices in New Zealand, Swedish, South Africa, Türkiye, and Azerbaijan. This study consists of three chapters. The first chapter addresses fundamental concepts such as the definition of budgets, their functions, principles, and various budgeting methods. The second chapter provides an explanation of the historical development of the multi-year budgeting system, its advantages, disadvantages, and the key elements required for its effectiveness. In the third part, among the selected countries, New Zealand and Swedish, which are developed, and South Africa and Turkey, which are developing countries, analyzed the analysis of multi-year budgeting. In addition, in this section, the financial structure and budget system of Azerbaijan, the effects of the country's budget reforms and the international budgeting standards are analyzed. Azerbaijan's financial policies have been developed in line with the fundamental principles of the multi-year budgeting system, which has the potential to enhance macroeconomic stability and efficiency in resource management. However, challenges remain in areas such as budget flexibility and expenditure control. Multi-year budgeting practices in Azerbaijan have achieved significant progress in ensuring financial stability and the effective use of public resources. Nevertheless, overly optimistic economic forecasts and fluctuations in foreign trade performance sometimes limit the system's efficiency. Political determination and fiscal discipline are essential for sustaining reforms. Measures to enhance budget flexibility and reporting transparency should be implemented.
Benzer Tezler
- Çok yıllı bütçeleme ve Türkiye uygulaması
Multi year budgeting and Turkey implementation
HAYRETTİN TÜLEYKAN
- Çok yıllı bütçeleme sistemi ve Türkiye değerlendirmesi
Multi-year budgeting system and assessment of Turkey
ERKAN KILIÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
MaliyeKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TUNÇER
- Çok yıllı bütçeleme: Kavramsal çerçeve ve dünya örnekleri
Multi year budgeting: Conceptual framework and world practices
ÇİÇEK ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MaliyeDokuz Eylül ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYAL AYÇA ŞİMŞEK
- Teoride ve uygulamada çok yıllı bütçeleme: Türkiye değerlendirmesi
Multi-Year budgeting in theory and practice: Turkey evaluation
ABDULCELİL GAZİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Maliyeİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET UTKUSEVEN