2024 yılı fen bilimleri dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma amaçları çerçevesinden incelenmesi
An analysis of the 2024 science curriculum within the framework of sustainable development goals
- Tez No: 981420
- Danışmanlar: PROF. DR. SERTEL ALTUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile bütünleşme düzeyini incelemek amacıyla doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi için betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri birlikte uygulanarak, programın“Temel Felsefesi ve Özel Amaçları”,“Programın Uygulanmasına İlişkin Esaslar”,“Programlar Arası Bileşenler”ve sınıf düzeylerine göre öğrenme çıktıları bağlamında Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ne ölçüde ve nasıl yer verdiği sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Eşleştirme sürecinde, her bir öğrenme çıktısı ve süreç bileşenleri, Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı ve bunlara bağlı 169 alt hedefle kavramsal ve tematik uyum açısından karşılaştırılmıştır. Bu doğrultuda, öğretim programının bilgi, beceri ve değer alanlarında sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarına ne ölçüde yer verdiği belirlenmiştir. İçerik analizi kapsamında, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları temel alınarak programın ilgili bölümlerinde doğrudan bağlantı kuran ifadeler belirlenmiş ve bu veriler tablolar aracılığıyla frekans değerleriyle desteklenmiştir. Programlar arası bileşenler ise“Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri”,“Erdem-Değer-Eylem”ve“Sistem Düşüncesi ile Okuryazarlık Becerileri”olmak üzere üç alt başlıkta incelenmiştir. Böylece, öğretim programının Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile ilişkili yapısal özellikleri ortaya konmuştur. Betimsel analizde ise elde edilen verilerin sistematik biçimde sınıflandırılması, örüntülerin tanımlanması ve bulguların niceliksel olarak özetlenmesi sürecini içermektedir. Sınıf düzeylerine ilişkin analizlerde, beşinci sınıf öğrenme çıktılarının yaklaşık %21'nin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, sürdürülebilirlik temalarının bu yaş grubunda daha temel ve sınırlı düzeyde ele alındığını göstermektedir. Altıncı sınıf düzeyinde Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla ilişkili öğrenme çıktılarının oranı %39 seviyesine yükselmiş ve çevresel amaçlar, özellikle“Sudaki Yaşam”,“İklim Eylemi”ve“Karasal Yaşam”başlıkları altında yoğunlaşmıştır. Yedinci sınıf düzeyinde bu oran %30 seviyesine gerileyerek sürdürülebilirlik temalarının sınıf düzeylerine göre tutarlı bir dağılım göstermediği anlaşılmıştır. Sekizinci sınıf düzeyinde ise Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ilişkin öğrenme çıktılarının oranı %44 seviyesine yükselmiş ve çevresel amaçların yanı sıra sağlık odaklı“Sağlıklı ve Kaliteli Yaşam”gibi amaçların da yoğun biçimde işlendiği gözlenmiştir. Bununla birlikte, sosyal ve kurumsal boyutlara ilişkin önemli sürdürülebilir kalkınma amaçlarının tüm sınıf düzeylerinde yeterince temsil edilmediği tespit edilmiştir. Tüm sınıf seviyeleri genelinde değerlendirildiğinde, programda en fazla yer verilen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının“Sağlıklı ve Kaliteli Yaşam”ile“İklim Eylemi”olduğu, bunu sırasıyla“Sudaki Yaşam”ve“Karasal Yaşam”amaçlarının takip ettiği görülmektedir. Buna karşın“Açlığa Son”,“Sanayi ve Yenilikçi Altyapı”ve“Yoksulluğa Son”gibi amaçlar, çok sınırlı düzeyde temsil edilmiştir. Sonuç olarak, 2024 yılı Ortaokul Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı, çevresel ve sağlık odaklı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına güçlü bir şekilde yer verirken, sosyal ve ekonomik boyutlarda sınırlı düzeyde temsil sunmaktadır. Bu durum, programın sürdürülebilir kalkınmayı çok boyutlu olarak kavratmada geliştirilmesi gereken yönler olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study employed a document analysis method to examine the integration of the 2024 Science Course Curriculum with the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs). Both descriptive and content analysis techniques were applied to systematically evaluate the extent and manner in which the curriculum addresses the SDGs within the contexts of its“Fundamental Philosophy and Specific Objectives,”“Principles for Curriculum Implementation,”“Cross-Curricular Components,”and grade-level learning outcomes. During the mapping process, each learning outcome and process component was compared conceptually and thematically with the 17 SDGs and their 169 associated targets as defined by the United Nations. In this regard, the extent to which the curriculum incorporates the environmental, social, and economic dimensions of sustainable development across knowledge, skills, and values was determined. Within the scope of content analysis, statements in the curriculum sections directly related to the SDGs were identified, and these data were supported with frequency values presented in tables. Cross-curricular components were examined under three subcategories:“Social-Emotional Learning Skills,”“Virtue-Value-Action,”and“Systems Thinking and Literacy Skills,”thus revealing the structural features of the curriculum associated with the SDGs. Descriptive analysis included the systematic classification of the data, identification of patterns, and quantitative summarization of the findings. Grade-level analyses indicated that approximately 21% of fifth-grade learning outcomes were associated with the SDGs, suggesting that sustainability themes are addressed at a more basic and limited level in this age group. At the sixth-grade level, the proportion of SDG-related learning outcomes increased to 39%, with a particular focus on environmental goals, notably“Life Below Water,”“Climate Action,”and“Life on Land.”In seventh grade, this proportion declined to 30%, indicating an inconsistent distribution of sustainability themes across grade levels. In eighth grade, the proportion of SDG-related learning outcomes rose to 44%, with both environmental goals and health-focused goals such as“Good Health and Well-Being”being prominently addressed. However, significant SDGs related to social and institutional dimensions were found to be insufficiently represented across all grade levels. Considering all grade levels collectively, the curriculum most frequently emphasizes the SDGs“Good Health and Well-Being”and“Climate Action,”followed by“Life Below Water”and“Life on Land.”Conversely, goals such as“Zero Hunger,”“Industry, Innovation and Infrastructure,”and“No Poverty”are minimally represented. In conclusion, the 2024 Middle School Science Curriculum demonstrates strong integration of environmental and health-oriented SDGs, while its representation of social and economic dimensions remains limited. This finding indicates areas where the curriculum could be further developed to provide a more comprehensive understanding of sustainable development.
Benzer Tezler
- Web 2.0 araçları ile zenginleştirilen fen öğretiminin öğrencilerin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumlarına ve başarılarına etkisi
The effect of science teaching enriched with web 2.0 tools on students' attitudes and achievements towards sustainable development
TUBA TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İCLAL ALKAN SUCU
- 8.sınıf öğrencilerin ekolojik vatandaşlık düzeylerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research towards improving the ecological citizenship levels of 8th grade students
ESRA DURKAN DAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ANILAN
- Fizik öğretmen adaylarının enerji verimli sivil savunma konteynırı proje çalışmalarının sürdürülebilirlik kavramı bağlamında incelenmesi
Examination of energy efficient civil defense container project works of physics teacher candidates within the context of sustainability concept
TUĞÇE TAHMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP GÜREL
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA NUR AKI
- 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarının sürdürülebilir çevre eğitimi açısından incelenmesi
Analysis of 8th grade science textbooks in terms of sustainable environmental education
HAKAN AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÇevre Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EKBER GÜLERSOY
- 7. sınıf öğrencilerinin teknoloji çevre ilişkisine yönelik farkındalıklarının artırılmasında tasarım temelli fen öğretiminin etkisi: Sürdürülebilir (yeşil) bina
The effect of design-based science teaching on increasing the awareness of 7th grade students towards the relationship with technology and environment: Sustainable (green) building
YASEMİN GÜLÜM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH AYDIN