Muhasebe bilgi sisteminin dijital dönüşüm sürecindeki yönelimi
Orientation of accounting information system in the digital transformation process
- Tez No: 981571
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT KARĞIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Muhasebenin Dijitalleşmesi, Çağdaş Maliyet Sistemleri, Dijital Olgunluk, Digitalization of Accounting, Contemporary Cost Systems, Digital Maturity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstri 4.0 ile birlikte işletmelerin üretim ve bilgi süreçlerinde dijital teknolojilerin yaygın kullanımı kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu dönüşüm yalnız üretim süreçlerinde değil aynı zamanda muhasebe bilgi sistemlerinde de olmuştur. Muhasebe bilgi sistemlerindeki dijital dönüşüm özellikle maliyet hesaplamalarında önemli değişimlere neden olmaktadır. Bilindiği üzere doğru maliyet hesaplaması işletmelerin başta fiyatlama kararı olmak üzere birçok kararında önemli rol oynamaktadır. Maliyetlerini doğru tespit eden işletmeler rekabet koşullarında daha üstün olabilmektedir. Bunun söylenebilmesi için işletmelerin dijital olanakların sunduğu çağdaş maliyet yöntemlerini kullanmaları gerekmektedir. Ancak bu yöntemleri dijital dönüşümü ve dijital olgunluk düzeyi yüksek işletmeler kullanabilir. Bu çalışma işletmelerin dijital dönüşümü ve dijital olgunluk düzeyini ölçerek bunun çağdaş maliyet sistemlerinin uygulanması ile uyumsanmasını irdelemektedir. Bu amaçla geliştirilen bir anketle Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan işletmelerin dijital dönüşüm ve dijital olgunluk düzeyi ölçülmüştür. Aynı işletmelerin başta maliyet yöntemleri olmak üzere dijital teknolojileri muhasebe süreçlerinde hangi düzeyde kullandıkları araştırılmıştır. Ayrıca çalışma dijital dönüşüm ve dijital olgunluk kapsamında işletmelerin finansal muhasebe sistemlerinin kullanımında da benzer sonuçlar elde dilmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel olarak dijitalleşme kavramı açıklanmış, ikinci bölümde dijitalleşme ve muhasebe etkileşimine odaklanılmış, son bölümde ise muhasebe bilgi sisteminin dijital dönüşüm sürecindeki yönelimi anketle ölçülmüştür. Analiz sonuçlarına göre işletmelerin muhasebe süreçlerinde dijital dönüşüme yönelik sistematik ve yaygın adımlar atmadığı, küçük işletmelerin büyük ölçekli işletmelere göre daha çevik hareket ettikleri görülmüştür. Elektrik elektronik, başka yerde sınıflandırılmış ekipman, motorlu kara taşıtları gibi teknolojinin yoğun olarak kullanıldığı sektörlerde kauçuk ve plastik ürünleri imalatı ve fabrikasyon metal ürünlerin imalatı gibi sektörlere göre dijitalleşmenin daha yoğun kullanıldığı gözlenmiştir. Çalışmanın bir diğer önemli sonucu da işletmelerin dijitalleşmenin getirdiği maliyet muhasebesi uygulamaları özelinde çağdaş maliyet sistemlerini kullanma düzeylerinin yeterli olmadığı yönündedir. Bunun nedeni olarak işletmelerin bu teknikleri yeterince bilmemeleri ve kullanımı konusunda istekli davranmamalarıdır. Elde edilen bulgular, Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde ki işletmelerin muhasebe süreçlerinde dijital dönüşüme yönelik adımlar attığını ancak bu dönüşümün henüz sistematik ve yaygın bir yapıya ulaşmadığını göstermektedir. Özellikle büyük ölçekli işletmelerde (çalışan sayısı bakımından) kurumsallaşmış yapıların getirdiği bürokratik süreçlerin dijital adaptasyonu yavaşlattığı, buna karşın küçük ölçekli işletmelerin dijitalleşmede daha çevik hareket edebildiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, işletmelerin dijital olgunluk düzeyleri arasında farklılıklar olduğu ve bu farklılıkların teknolojiye yatırım, veri yönetimi kapasitesi ve stratejik vizyon ile yakından ilişkili olduğu söylenebilir. Muhasebe fonksiyonunun sadece kayıt tutma değil, stratejik karar destek alanı olduğu anlayışının yerleşmesiyle birlikte; blockchain ile şeffaflık, yapay zeka ile analiz gücü, robotik sistemlerle süreç otomasyonu gibi alanlarda dijitalleşme yönlü yatırımların artması beklenmektedir. Sonuç olarak, dijital teknolojilerin muhasebe sistemleriyle entegrasyonu, işletmelere hem rekabet avantajı sağlayacak hem de daha dinamik bir finansal yönetim altyapısı kurmalarına imkân tanıyacaktır.
Özet (Çeviri)
With Industry 4.0, the widespread use of digital technologies in businesses production and information processes has become inevitable. This transformation has occurred not only in production processes but also in accounting information systems. The digital transformation in accounting information systems is causing significant changes, particularly in cost calculations. As is well known, accurate cost calculations play a crucial role in many business decisions, especially pricing. Businesses that accurately determine their costs can gain a competitive advantage. To achieve this, businesses must utilize the modern costing methods offered by digital opportunities. Only businesses with a high level of digital transformation and digital maturity can utilize these methods. This study measures the digital transformation and digital maturity levels of businesses and examines their alignment with the implementation of modern costing systems. A survey was developed for this purpose to measure the digital transformation and digital maturity levels of businesses located in the Manisa Organized Industrial Zone. The extent to which these businesses utilize digital technologies, particularly costing methods, in their accounting processes was investigated. Furthermore, the study yielded similar results regarding the use of financial accounting systems by businesses within the scope of digital transformation and digital maturity. The study consists of three sections. The first section explains the concept of digitalization in general, the second section focuses on the interaction between digitalization and accounting, and the final section measures the orientation of the accounting information system in the digital transformation process through a survey. The analysis results indicate that businesses are not taking systematic and widespread steps toward digital transformation in their accounting processes, and that small businesses are acting more agile than larger businesses. It was observed that digitalization is more prevalent in technology-intensive sectors such as electrical and electronics, classified elsewhere equipment, and motor vehicles compared to sectors such as rubber and plastic product manufacturing and fabricated metal product manufacturing. Another important finding of the study is that businesses are not sufficiently utilizing modern costing systems, particularly in the cost accounting applications brought about by digitalization. This is due to businesses' lack of familiarity with these techniques and their lack of enthusiasm for their use. The findings indicate that businesses in the Manisa Organized Industrial Zone are taking steps toward digital transformation in their accounting processes, but this transformation has not yet reached a systematic and widespread structure. It has been observed that bureaucratic processes brought about by institutionalized structures, particularly in large-scale enterprises (in terms of employee numbers), slow down digital adaptation, while small-scale enterprises are more agile in their digitalization efforts. In this context, it can be said that there are differences in the digital maturity levels of businesses, and these differences are closely related to technology investment, data management capacity, and strategic vision. With the growing understanding that the accounting function is not only a record-keeping function but also a strategic decision-support area, digitalization investments are expected to increase in areas such as transparency with blockchain, analytical power with artificial intelligence, and process automation with robotic systems. Consequently, the integration of digital technologies with accounting systems will provide businesses with both a competitive advantage and enable them to establish a more dynamic financial management infrastructure.
Benzer Tezler
- Muhasebe uygulamalarında muhasebe bilgi sistemleri ve dijital dönüşüm
Accounting information systems and digital transformation in accounting applications
ÇİĞDEM ÖZKAN
- Muhasebe bilgi sistemi üzerinde dijitalleşme ve e-uygulamaların etkileri
Effects of digitalization and e-applications on accounting information system
SEDA EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMuhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAKUP ÜLKER
- Professional service conglomerates and jurisdictional competition: Influences of digital technologies and regulations
Profesyonel hizmet konglomeraları ve yetki alanı rekabeti: Dijital teknolojiler ve düzenlemelerin etkileri
BERKER KÖKTENER
- Endüstri 4.0 uygulamalarının muhasebe mesleğine etkileri: Bir müfredat önerisi
The impact of industry 4.0 application on the accounting profession: A curriculum recommendation
YÜSRAN İSMAİLOĞLU
- Muhasebe meslek mensuplarının e-dönüşüm uygulamalarına bakış açıları üzerine bir araştırma: Ordu ili örneği
A research on the perspectives of accounting professionals on e-transformation applications: The case of Ordu province
SALİH ÖZCAN
