Erzurum ili Palandöken ilçesine bağlı bir bakımevindeki hastaların biyopsikososyal açıdan değerlendirilmesi
Biopsychosocial assessment of patients in a nursing home in the Palandöken district of Erzurum province
- Tez No: 981587
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: bakımevi, yaşlı hasta, biyopsikososyal yaklaşım, Mini Nütrisyonel Değerlendirme, nursing home, elderly patient, biopsychosocial approach, Mini Nutritional Assessment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu tez çalışmasında Erzurum ili Palandöken ilçesine bağlı bir bakımevindeki yetişkin hastaların biyopsikososyal açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışma olarak planlanmıştır. Çalışma Haziran–Temmuz 2025 tarihleri arasında bir bakımevinde kalan bireyler ile yürütülmüştür. Araştırma sürecinde bakımevinde toplam 143 birey bulunmaktaydı. Bunlardan 3'ü hastanede tedavi görmekte olduğundan çalışma kapsamına alınamamıştır. Kalan 140 bireyden 55'i çalışma dâhil edilme kriterlerini karşılamadığı için değerlendirme dışı bırakılmış ve araştırma 65 katılımcı ile tamamlanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi vb.) ve klinik verileri (eşlik eden hastalıklar, ilaç kullanımı, fonksiyonel durum gibi) kayıt altına alınmıştır. Beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla her katılımcıya Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) testi uygulanmıştır. Tüm veriler araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmış ve eksiksiz biçimde kayıt edilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler için sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik veya parametrik olmayan testler kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 56,79±17,68 yıldı. Katılımcıların %83,1'i (n=54) kadın, %58,5'i (n=38) dul, %55,4'ü (n=36) 8 yıldan az eğitim almıştı. Katılımcıların %80'inde (n=52) psikiyatrik, %24,6'sında (n=16) nörolojik, %21,5'inde (n=14) ortopedik, %16,9'unda (n=11) kardiyovasküler, %12,3'ünde (n=8) göz, %7,7'sinde (n=5) endokrin, %4,6'sında (n=3) ürolojik ve %3,1'inde (n=2) solunum sistemi hastalığı mevcuttu. Katılımcıların vücut kitle indeksi ortalaması 29,70±6,43 kg/m2 idi. Vücut kitle indeksine göre katılımcıların %30,8'i (n=20) normal kilolu, %26,2'si (n=17) fazla kilolu, %43,2'si (n=28) obezdi. MNA skoru ortalaması 12,14±1,94 olup; MNA puanı <11 olan %27,7 (n=18) hasta saptanmıştır. MNA puanı <11 olan katılımcıların malnütrisyon gösterge puanı ortalaması 21,06±1,79'du. Çalışmada malnütrisyonu olan katılımcı tespit edilmemiştir. Tüm katılımcılar oral yolla beslenmekte olup yalnızca %1,5'inde (n=1) bası yarası gelişmişti. Katılımcıların %78,5'inin (n=51) ziyaretçisi bulunurken, %43,1'inde (n=28) iletişim becersisinin iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ortak alan kullanımının %38,5'inde (n=25) iyi düzeyde olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %21,5'inin (n=14) moralsiz, %23,1'inin (n=15) ise isteksiz olduğu tespit edilmiştir. MNA skorları erkeklerde daha yüksekti (p=0.013). Kadınlarda nörolojik hastalıkların daha sık olduğu görüldü (p=0.038). Diğer komorbiditeler açısından cinsiyetler arasında anlamlı fark yoktu. Morali iyi olan bireylerin MNA skorları daha yüksekti (p=0.002) ve malnütrisyon riski anlamlı derecede daha düşüktü (p=0.001). Benzer şekilde isteklilik durumu pozitif olan bireylerde de daha yüksek MNA skorları (p=0.002) ve daha düşük malnütrisyon riski (p=0.001) görüldü. Sonuç: Bu çalışma, bakımevinde kalan bireylerin üçte birinin malnütrisyon riski altında olduğunu ve özellikle moral düzeyi düşük, isteksiz ya da düşük iletişim becerisine sahip bireylerde bu riskin belirgin şekilde arttığını göstermiştir. Nörolojik hastalıkların kadınlarda daha sık görülmesi ve erkeklerde MNA skorlarının daha yüksek olması, beslenme durumunun demografik ve psikososyal değişkenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bulgular, aile hekimlerince bakımevlerinde sunulan sağlık hizmetlerinde biyopsikososyal yaklaşımın güçlendirilmesi, beslenme izleminin düzenli yapılması ve sosyal destek–psikolojik iyilik halinin artırılmasına yönelik müdahalelerin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to conduct a biopsychosocial assessment of adult patients in a nursing home in the Palandöken District of Erzurum Province. Method: This research was designed as a descriptive, cross-sectional study. It was conducted with individuals residing in a nursing home between June-July 2025. A total of 143 individuals were in the nursing home during the research period. Three of these individuals were hospitalized and therefore could not be included in the study. Of the remaining 140 individuals, 55 did not meet the inclusion criteria and were excluded, resulting in a total of 65 participants. The participants' sociodemographic characteristics (age, gender, marital status, education level, etc.) and clinical data (comorbidities, medication use, functional status, etc.) were recorded. A Mini Nutritional Assessment (MNA) test was administered to each participant to assess nutritional status. All data were collected by the researchers via face-to-face interviews and fully recorded. Statistical analysis of the obtained data was conducted using the SPSS 22.0 package program. Descriptive statistics were calculated for numbers, percentages, means, and standard deviations. Appropriate parametric and nonparametric tests were used for intergroup comparisons, and statistical significance was set at p < 0.05. Results: The mean age of the participants was 56.79±17.68 years. 83.1% (n=54) of the participants were female, 58.5% (n=38) were widowed, and 55.4% (n=36) had less than 8 years of education. Of the participants, 80% (n=52) had psychiatric, 24.6% (n=16) neurological, 21.5% (n=14) orthopedic, 16.9% (n=11) cardiovascular, 12.3% (n=8) ophthalmological, 7.7% (n=5) endocrine, 4.6% (n=3) urological and 3.1% (n=2) respiratory system diseases. The mean body mass index of the participants was 29.70±6.43 kg/m2. According to body mass index, 30.8% (n=20) of the participants were normal weight, 26.2% (n=17) were overweight, and 43.2% (n=28) were obese. The mean MNA score was 12.14±1.94; 27.7% (n=18) of the patients were identified with an MNA score <11. The mean malnutrition indicator score for participants with an MNA score <11 was 21.06±1.79. No malnourished participants were identified in the study. All participants were fed orally, and only 1.5% (n=1) developed pressure sores. 78.5% (n=51) of the participants had visitors, and 43.1% (n=28) had good communication skills. 38.5% (n=25) of the participants were found to have good use of common areas. 21.5% (n=14) of the participants were found to be demoralized, and 23.1% (n=15) were found to be unmotivated. MNA scores were higher in men (p=0.013). Neurological diseases were more common in women (p=0.038). There were no significant differences between genders in terms of other comorbidities. Individuals in good morale had higher MNA scores (p=0.002) and a significantly lower risk of malnutrition (p=0.001). Similarly, individuals with a positive motivational status also had higher MNA scores (p=0.002) and a lower risk of malnutrition (p=0.001). Conclusion: This study showed that one-third of individuals living in a nursing home are at risk of malnutrition, and this risk is particularly significant in individuals with low morale, low motivation, or poor communication skills. The higher prevalence of neurological diseases in women and higher MNA scores in men indicate that nutritional status should be evaluated in conjunction with demographic and psychosocial variables. The findings highlight the importance of strengthening the biopsychosocial approach in healthcare services provided by family physicians in nursing homes, regular nutritional monitoring, and interventions aimed at enhancing social support and psychological well-being.
Benzer Tezler
- Erzurum ilinde yapılan sulama amaçlı göletlerin durumu yeterlilikleri ve sorunları üzerine bir araştırma
A study on the existing conditions, problems and solutions of the small dams in Erzurum province
AYNUR FAYRAP
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VAHAP YAĞANOĞLU
- Öğrencilerin vatandaşlık ve demokrasi eğitimi dersi kazanımlarını elde etme düzeyleri ve derse yönelik görüşleri (Erzurum ili örneği)
The student's obtainment levels of citizenship and democracy education course gains (Sample of the city of Erzurum)
VOLKAN BULANDERE
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAtatürk Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYDIN GÜVEN
- Erzurum Ovası ve Daphan Ovası havzalarında sürdürülebilir kırsal kalkınma potansiyeli
Sustainable rural development potential in Erzurum Plain and Daphan Plain basins
ŞUAYİB GEVKER
- Helikopter ebeveyn tutumunun lise öğrencilerinin öz düzenleme becerileri üzerine etkisi
The effect of helicopter parental attitude on the self-regulation skills of high school students
SENA ALPSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN KUŞCU
- Sosyal bilgiler dersinin halk bilimi ürünleriyle işlenmesinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi
The effect of teaching the social studies course with folklore products on the achievement and attitudes of the students
MÜNEVVER MENTEŞE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BAŞÇI NAMLI