Amerika'nın Ortadoğu Politikasının Türkiye'ye Etkileri 'I. Körfez Savaşı'ndan Günümüze Kadar'
The Impact of US Middle East Policy on Turkey: From the First Gulf War to the Present
- Tez No: 981606
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN KIRKPINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amerika Ortadoğu Politikasının Türkiye'ye Etkileri 'Birinci Körfez Savaşı'ndan Günümüze Kadar' başlıklı çalışmada, Soğuk Savaş sonrası dönemde Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortadoğu politikasını enerji güvenliği, stratejik ittifaklar ve bölgesel istikrar eksenlerinde inceleyerek, bu politikanın Türkiye'nin güvenlik ve dış politika pratiklerine etkilerini analiz etmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nin enerji arz güvenliğini koruma amacıyla yürüttüğü askeri müdahaleler ve diplomatik girişimler, bölgedeki güç dengelerini dönüştürürken Türkiye'nin jeostratejik konumunu aynı zamanda kilit bir ortak ve kırılgan bir sınır ülkesi haline getirmiştir. Çalışma, Birinci Körfez Savaşı'ndan Arap Baharı sonrasına kadar geçen süreçte Amerika Birleşik Devletleri'nin enerji temelli stratejileriyle Türkiye'nin ulusal güvenlik öncelikleri arasındaki ilişkiyi tarihsel, siyasal ve güvenlik boyutlarıyla değerlendirmiştir. Bulgular, enerji güvenliği ve ittifak politikalarının Amerika Birleşik Devletleri açısından Ortadoğu'daki varlığını sürdürmenin temel aracı olduğunu; ancak bu yaklaşımın Türkiye açısından egemenlik, terörle mücadele ve sınır güvenliği gibi konularda zaman zaman gerilim yarattığını ortaya koymuştur. Çekiç Güç uygulaması, 2003 Irak müdahalesi ve 2007 sonrası istihbarat paylaşımı süreci gibi olaylar, söylemdeki ortaklıkla sahadaki uygulamalar arasında önemli farklar bulunduğunu göstermiştir. 11 Eylül sonrasında geliştirilen yeni güvenlik paradigması içinde Büyük Ortadoğu Projesi ve Arap Baharı, Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgedeki reform ve istikrar söylemini yeniden şekillendirirken Türkiye'nin güvenlik politikalarını doğrudan etkilemiştir. Çalışma, Amerika Birleşik Devletleri'nin enerji güvenliği merkezli Ortadoğu politikasının Türkiye'nin güvenlik öncelikleriyle her zaman örtüşmediğini, iki ülke arasındaki dalgalı ilişkinin temelinde enerji, ittifak yükümlülükleri ve bölgesel istikrar arayışı arasındaki gerilimli dengenin bulunduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The study,“The Impact of US Middle East Policy on Turkey: From the First Gulf War to the Present,”examines the United States' Middle East policy in the post-Cold War era through the axes of energy security, strategic alliances, and regional stability, analyzing the impact of this policy on Turkey's security and foreign policy practices. The military interventions and diplomatic initiatives undertaken by the United States to protect energy supply security have transformed the balance of power in the region and transformed Turkey's geopolitical position as both a strategic partner and a vulnerable border state. The study examines the relationship between the United States' energy-based strategies and Turkey's national security priorities from the First Gulf War to the Arab Spring, from historical, political, and security perspectives. The findings reveal that energy security and alliance policies have been the primary means for the United States to maintain its presence in the Middle East; however, this approach has occasionally created tensions for Turkey regarding issues such as sovereignty, counterterrorism, and border security. Events such as Operation Provide Comfort, the 2003 Iraq intervention, and the post-2007 intelligence-sharing process have demonstrated significant differences between the rhetorical partnership and the implementation on the ground. Within the new security paradigm developed after 9/11, the Greater Middle East Project and the Arab Spring reshaped the United States' rhetoric of reform and stability in the region, while directly impacting Turkey's security policies. The study demonstrates that the United States' energy security-centered Middle East policy does not always align with Turkey's security priorities, and that the underlying basis for the volatile relationship between the two countries lies in the tense balance between energy, alliance obligations, and the pursuit of regional stability.
Benzer Tezler
- Türk-Amerikan ilişkilerinde Irak sorunları
Iraq struggle in Turk-American relations
MUSTAFA KAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Uluslararası İlişkilerGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüStrateji Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT HAKKI CAŞIN
- ABD grand stratejisi: Tarihsel gelişimi ve Ortadoğu ile Türkiye'ye etkisi
The US grand strategy: Its historical development and effect on the Middle East and Turkey
MEHMET ÇAĞATAY ABUŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerAnadolu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT DOĞAN
- Interregional Relations: Perspectives on the Summit of South American-Arab Countries 'New' patterns of engagement
Bölgelerarasi ilişkiler: Güney Amerika - Arap Ülkeleri zirvesindeki“Yeni”angajman yapısı perspektifleri
MARSHA MARİE HALL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİHA BENLİ ALTUNIŞIK
DOÇ. DR. DERYA GÖÇER AKDER
- Clinton'ın Irak ve İran'ı ikili çevreleme politikası çerçevesinde Türkiye'nin dış politika stratejileri ve tercihleri
In the framework of cli̇nton's dual contai̇nment poli̇cy on Iraq and Iran Turkey's foreign policy strategi̇es and preferences
MUSTAFA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiSiyasi Tarih ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET TAHİR KILAVUZ
- Irak`ta ekonomik-sosyal dönüşüm ve Türkmenler
Economical- social transformation and Turkomans
CİHAT YAYCI
Doktora
Türkçe
2004
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TOKTAMIŞ ATEŞ