Aşırı turizme karşı akıllı destinasyon yönetimi: Turistik alanlarda ziyaretçi akışı verisinin zaman ve çarpıklık katsayısı temelli analizi
Smart destination management against overtourism: A time and skewness coefficient based analysis of visitor flow data in tourist sites
- Tez No: 981614
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL KIZILIRMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Şehircilik ve Bölge Planlama, Yönetim Bilişim Sistemleri, Tourism, Urban and Regional Planning, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Akıllı turizm, Bölgesel turizm planlaması, Kentsel planlama, Smart tourism, Regional tourism planning
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, aşırı turizmin (overtourism) etkilerini azaltmak için akıllı destinasyon yönetimi kapsamında mekansal-zamansal büyük verinin kullanımını incelemek ve turistik alanlarda ziyaretçi akışının optimize edilmesine yönelik veri temelli bir çerçeve geliştirmektir. İstanbul'un Fatih, Beşiktaş ve Beyoğlu ilçelerinde bulunan 25 turistik alandaki ziyaretçi yoğunluğu verisinin zamana bağlı dağılımları analiz edilerek, ziyaretçi akışındaki dalgalanmalar ortaya konulmuş ve aşırı turizmin etkilerini azaltmaya yönelik veri temelli destinasyon planlama önerileri sunulmuştur. Literatürde genellikle taşıma kapasitesine dayalı sınırlamalara odaklanılırken, bu araştırma ziyaretçi yoğunluğunun zaman ve mekan boyutunda optimize edilmesine odaklanmaktadır. Araştırmada, belirlenen 25 turistik alan için Google Maps“Popular Times”verileri kullanılmıştır. Toplanan saatlik yoğunluk verileri, betimsel istatistikler, standart sapma ve zaman-temelli çarpıklık katsayısı üzerinden değerlendirilmiştir. Tez kapsamında, standart sapma ve çarpıklık değerlerine dayalı olarak Yoğunluk Yönetim Skoru (YYS) formülü geliştirilmiş ve buna bağlı üç aşamalı Yoğunluk Yönetim Düzeyleri (YYD) önerilmiştir. Bulgular, incelenen 6 turistik alanın analiz sonucunda“planlama ve müdahale gerektiren düzeyde”, 12 alanın“izleme gerektiren düzeyde”ve 7 alanın ise“optimum yönetim düzeyinde”olduğunu göstermektedir. Çalışma, büyük veri üzerinde, zaman temelli standart sapma ve çarpıklık katsayısına bağlı analiz ile aşırı turizmin yönetimine yönelik yeni bir ölçümleme yöntemi önermekte ve uygulanabilir pratik bir karar destek çerçevesi sunmaktadır. Sonuçlar, mevcut dijital altyapı üzerinden elde edilen büyük verilerin destinasyon yönetim organizasyonları, müze yöneticileri, kentsel planlamacılar için pratik bir karar destek aracı sunabildiğini ve aşırı turizme karşı olarak turist yoğunluğunu optimize edebileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the use of spatiotemporal big data within the scope of smart destination management to mitigate the impacts of overtourism and to develop a data-driven framework for optimizing visitor flows in tourist areas. By analysing the time-dependent distribution of visitor density in 25 tourist areas located in Istanbul's Fatih, Beşiktaş, and Beyoğlu district, fluctuations in visitor flows were revealed and data-driven destination planning proposals were presented to reduce the impacts of overtourism. While the literature generally focuses on carrying-capacity-based restrictions, this research focuses on optimizing visitor density in terms of time and space. The study utilized Google Maps“Popular Times”data for 25 selected tourist sites. Hourly visitor density data collected were evaluated using descriptive statistics, standard deviation, and time-based skewness coefficient. Within the scope of the thesis, a Density Management Score (DMS) formula was developed based on standard deviation and skewness values, and a three-level Density Management Framework (DMF) was proposed accordingly. Findings indicate that visitor flows in 6 of the analysed tourist sites are at a“planning and intervention required”level, 12 are at a“monitoring required”level, and 7 are at an“optimum management”level. The study introduces a novel measurement method for managing overtourism through a time and skewness coefficient based analysis on big data and offers a practical and applicable data-driven management framework.The results demonstrate that big data obtained through existing digital infrastructures can provide a practical decision-support tool for destination management organizations, museum administrators, urban planners, and can effectively optimize tourist density against overtourism.
Benzer Tezler
- Aşırı turizm olgusunun yerel halk algısı bağlamında irdelenmesi, Bodrum örneği
Examining the phenomenon of overtourism in the context of local community perception, the case of Bodrum
RÜMEYSA KUDUBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BORA YERLİYURT
- Muğla ili özelinde ekoturizm – ekoloji sürdürülebilirliği gerçekçi mi?
Are ecotourism and ecology sustainability realistic in Muğla province?
MİRAY GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA LEVENT TUNA
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Meta bolluğunun fantazmagorik teşhiri: Dünya fuarlarının emsali niteliğindeki İzmir Enternasyonal Fuarı'nda tüketim kültürü ve gösterinin tezahürleri
The phantasmagorical display of commodity abundance: The consumer culture's and the spectacle's manifestations in the Izmir International Fair
EMRE HAÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Yerel toplulukların aşırı turizme yönelik sürdürülebilir kalkınma kapsamındaki algıları: Kuşadası örneği
Perceptions of local communities on overtourism within the scope of sustainable development: The case of Kusadasi
SEYFETTİN GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TurizmKapadokya ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YÜCE