Mustafa Fevzî b. Numân'ın Cerîde-i Sûfiyye Dergisi'ndeki dinî-tasavvufî yazıları (Metin-tahlil)
Mustafa Fevzi bin Numan's religious-sufi writings in the Ceride-i Sufiyye Journal (Text-analysis)
- Tez No: 981622
- Danışmanlar: PROF. DR. RAŞİT ÇAVUŞOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, XIX. asrın sonu ile XX. asrın başlarında Osmanlı entelektüel ve tasavvufî hayatında önemli bir yere sahip olan Mustafa Fevzî bin Numân'ın Cerîde-i Sûfiyye dergisinde yayımlanan dinî ve tasavvufî yazıları üzerine yapılan metin ve tahlil araştırmalarını ihtiva etmektedir. Araştırmanın temel amacı, Cerîde-i Sûfiyye'deki yazıların dinî-tasavvufî tahlili ile birlikte söz konusu yazıların transkripsiyonlu metnini ortaya çıkarmaktır. Cerîde-i Sûfiyye'deki yazıları aracılığıyla Mustafa Fevzî b. Numân'ın tasavvuf anlayışı, düşünce dünyası ve dönemin entelektüel hayatına katkıları da ele alınmaktadır. Çalışmanın giriş kısmında Cerîde-i Sûfiyye Dergisi genel hatlarıyla ele alınmış, derginin yayın hayatı ve ilkeleri, dergide yayımlanan yazıların niteliği ve derginin yazarlarına temas edilmiştir. Giriş kısmında ayrıca araştırmanın amacı, önemi ve sınırlılıkları da işlenmiştir. Birinci bölümde, Mustafa Fevzî'nin hayatı, ilmî kişiliği, edebî yönü ve eserleri ele alınmış, onun özellikle Nakşibendî-Hâlidî geleneği içindeki konumu işlenmiştir. İkinci bölümde, müellifin Cerîde-i Sûfiyye'deki dinî-tasavvufî muhtevalı yazılarının tasavvufî açıdan tahlili yapılmıştır. Bu kısımda; vahdet-i vücûd ve vahdet-i şuhûd nazariyeleri, aşk ve marifet kavramları, Hakikat-i Muhammediyye, mürşid-mürid ilişkisi, rü'yetullah, hikmet, zühd ve halvet gibi temel tasavvufî kavramlar incelenmiştir. Mustafa Fevzî'nin bu konuları işlerken hem klasik tasavvuf kaynaklarına hem de dönemin modernleşme süreciyle şekillenen yeni dinî anlayışlarına nasıl yaklaşım geliştirdiği tartışılmıştır. Üçüncü bölümde, müellifin Cerîde-i Sûfiyye'de yayımlanan yazılarının transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study contains textual and analytical research on the religious and mystical writings of Mustafa Fevzi bin Numan, a significant figure in Ottoman intellectual and sufi life at the end of the 19th and the beginning of the 20th centuries, published in the journal Ceride-i Sufiyye. The main objective of the research is to present the transcribed text of these articles from Ceride-i Sufiyye along with their religious-mystical analysis. Through his writings in the journal, the study also examines Mustafa Fevzi b. Numan's understanding of sufism, his intellectual world, and his contributions to the intellectual life of the period. In the introduction of the study, the Ceride-i Sufiyye journal is discussed in general terms, touching upon its publication life and principles, the nature of the articles published, and its contributors. The introduction also outlines the purpose, significance, and limitations of the research. The first chapter addresses the life, scholarly personality, literary aspect, and works of Mustafa Fevzi, with a particular focus on his position within the Naqshbandi-Khalidi tradition. The second chapter provides a mystical analysis of the author's religious and sufi-themed writings in Ceride-i Sufiyye. In this section, fundamental sufi concepts such as the theories of wahdat al-wujud (unity of being) and wahdat al-shuhud (unity of witnessing), the concepts of love and gnosis (ma'rifa), the Reality of Muhammad (Haqiqat-i Muhammadiyya), the master-disciple (murshid-murid) relationship, the vision of God (ru'yatullah), wisdom (hikmah), asceticism (zuhd), and seclusion (khalwat) are examined. It discusses how Mustafa Fevzi approached these topics by drawing on both classical sufi sources and the new religious understandings shaped by the modernization process of the period. The third chapter provides the transcribed text of the author's articles published in Ceride-i Sufiyye.
Benzer Tezler
- Mustafa Fevzzi Bin Nu`man Ve Kitâbu İsbâti'l-Mesâlik Fî Râbitati's- Sâlik adlı eserindeki tasavvufî görüşleri
Katib Mustafa Fawzi İbn Numan and his sufistic views in his study called Kitab İsbat al-Mesalik fi Rabita as-Salik
HASAN HÜSEYİN KUL
- Mustafa Fevzi B. Numan'ın hayatı eserleri ve dinî edebiyatla ilgili şiirleri
Life of Mustafa Fevzi Bin Numan, his works, his poems on religious topics
MEHMET ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET AKKUŞ
- Katib Mustafa Fevzi B. Nu`man Efendi`nin (V.1344/1925) hayatı, eserleri ve tasavvufi görüşleri
Life of Katib Mustafa Fevzi B. Numan and his studies and his sufistic views
FİKRİ AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
BiyografiYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AHMET ÖGKE
- Fevzi Efendinin Menakıb-ı Ahmed Ziyaeddin eserinin araştırılması (inceleme-metin)
Researching Fevzi Efendi's Manakib-i Ahmed Ziyaeddin Gümüskhanevi book (analising-text)
NUH MEHMET GÜZEL
- Nakşibendî-Hâlidî geleneğin temsilcilerinden Mustafa Fevzi b. Nu'man'ın Mizânü'l-İrfân adlı eserindeki tasavvufî muhtevanın tahlili
A representatives of the Naqshibandi-Halidi tradition Mustafa Fawzi b. Nu'man and analysis of sufi content in his work titled Mizan al-İrfan
MEHTAP CİHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURREZZAK TEK