Alfred Adler'in aşağılık kompleksi ve üstünlük kompleksi kuramı üzerinden çocuk edebiyatı eserlerindeki karakterlerin incelenmesi
Examination of characters in children's literature works based on Alfred Adler's inferiority complex and superiority complex
- Tez No: 981627
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE IŞIK AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muş Alparslan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Alfred Adler'in Bireysel Psikoloji Kuramı kapsamında aşağılık kompleksi ve üstünlük kompleksinin çocuk edebiyatı eserlerindeki karakterler üzerindeki yansımalarını ve bu eserlerle ilgili öğrencilerin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde doküman inceleme yöntemi kullanılarak, seçilen çocuk kitaplarında aşağılık ve üstünlük kompleksine dair temalar Adler'in kuramsal çerçevesi doğrultusunda analiz edilmiştir. İkinci bölümde ise eylem araştırması yöntemiyle, 7. sınıf öğrencilerine kuram hakkında eğitim verilmiş, ilgili eserler okutulmuş ve öğrencilerin karakter değerlendirmeleri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Doküman incelemede, uzman görüşü ile belirlenen ve sosyal-psikolojik temalar açısından ön plana çıkan 10 çocuk kitabı detaylı olarak incelenmiştir. Eylem araştırması süreci, Muş ili merkezindeki bir ortaokulda rastgele seçilen 20 öğrenci ile yaklaşık 10 hafta süreyle yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri analizinde doküman incelemeden elde edilen bilgiler içerik analiziyle tematik olarak sınıflandırılmış, öğrenci görüşleri ise betimsel analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Bu analiz, çocuk edebiyatındaki on farklı hikâye üzerinden Alfred Adler'in Bireysel Psikoloji Kuramı çerçevesinde öğrencilerin aşağılık ve üstünlük duygularını nasıl anladıklarını ve yorumladıklarını ortaya koymaktadır. Hikâyelerdeki karakterlerin yaşadığı sosyal dışlanma, aidiyet eksikliği, özgüven sorunları ve kimlik arayışları, öğrenciler tarafından derinlemesine değerlendirilmiş; bu durumlar Adler'in aşağılık kompleksi, üstünlük kompleksi ve telafi mekanizmaları kavramlarıyla açıklanmıştır. Öğrenciler, karakterlerin duygusal ve sosyal zorluklarına empatiyle yaklaşmış, kendi deneyimleriyle bağdaştırarak psikolojik dayanıklılık ve sağlıklı benlik gelişimi üzerine olumlu tavsiyeler sunmuştur. Araştırma, çocuk edebiyatının psikososyal gelişimdeki önemini, bireysel psikoloji yaklaşımının eğitim ve rehberlikteki uygulama potansiyelini ve öğrencilerin sosyal-duygusal farkındalıklarını artırmadaki rolünü vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the reflections of inferiority and superiority complexes on characters in children's literature within the context of Alfred Adler's Theory of Individual Psychology and to examine students' opinions about these works. The research consists of two parts. In the first part, the document review method was used to analyze themes related to inferiority and superiority complexes in selected children's books, based on Adler's theoretical framework. In the second part, the action research method was used to educate 7th-grade students about the theory, have them read relevant works, and gather students' character assessments through a semi- structured interview form. In the document review, 10 children's books identified through expert opinion and prominent in terms of social-psychological themes were examined in detail. The action research process was conducted with 20 randomly selected students at a middle school in the city center of Muş for approximately 10 weeks. The data collection an expert- approved semi-structured interview form in the action research. In the data analysis, information obtained from document review was thematically categorized using content analysis, and student opinions were interpreted using descriptive analysis. This analysis explores how students understand and interpret feelings of inferiority and superiority within the framework of Alfred Adler's Theory Of İndividual Psychology, based on ten different stories in children's literature. The students deeply evaluated the social exclusion, lack of belonging, self-esteem issues, and identity searches experienced by the characters in the stories, explaining these experiences using Adler's concepts of inferiority complex, superiority complex, and compensatory mechanisms. Students empathized with the characters' emotional and social difficulties and, by connecting them to their own experiences, offered positive advice on psychological resilience and healthy self-development. The research highlights the importance of children's literature in psychosocial development, the potential application of the individual psychology approach in education and guidance, and its role in increasing students' social-emotional awareness.
Benzer Tezler
- Bireysel psikoloji bağlamında Fuat Sezgin'in hayatına ilişkin psikobiyografik bir değerlendirme
A psychobiographical evaluation on the life of Fuat Sezgin in the context of individual psychology
HİCRET ÇAKMAK GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAD KISA
- Din psikolojisi açısından 'Alfred Adler Psikolojisi'nin değerlendirilmesi
An evaluation of 'Adlerian psychology' in terms of the psychology of religion
ALİ ENGİN UYGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ATALAY
- Individual psychology: A study on the inferiority frustration in Don Juan and J. Alfred Prufrock; The quest for love and sexuality
Bireysel psikoloji: Don Juan ve J. Alfred Prufrock'un aşağılık duygusu üzerine bir araştırma; Aşk ve cinsellik arayışı
MOHAMMED YAHYA SAHIB ALHGAM
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
İngiliz Dili ve EdebiyatıAtılım Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖKŞEN ARAS
- Representations of the Outsider in John McGahern's“The Dark”, William Trevor's“The Children of Dynmouth”and Patrick McCabe's“The Butcher Boy”
John McGahern'in“The Dark”, William Trevor'ın“The Children of Dynmouth”ve Patrick McCabe'in“The Butcher Boy”Adlı Romanlarında Dışlanmış Bireyin Temsilleri
NUSRET ERSÖZ
Doktora
İngilizce
2019
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFUK EGE UYGUR
- Cahit Sıtkı Tarancı hikâyelerinin psikanalitik açıdan incelenmesi
A psychoanalytic analysis of Cahit Sıtkı Tarancı stories
GÜLŞAH SOYDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ ELİUZ