Afetlerde manevi sosyal hizmetler: 6 şubat Kahramanmaraş depremleri örneği
Spiritual social services in disasters: The february 6 Kahramanmaraş earthquakes example
- Tez No: 981636
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULHAKİM BEKİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında yakın kayıp yaşayan bireylerin başa çıkma stratejileri, maneviyat ve manevi sosyal hizmete ilişkin algı, ihtiyaç ve deneyimleri ile sosyal destek süreçleri nitel bir yaklaşımla incelenmiştir. Çalışmanın temel problemi, afet sonrası bireylerin yaşadığı ruhsal ve manevi sarsıntılara rağmen sistemli manevi sosyal hizmet uygulamalarının sınırlı olmasıdır. Araştırmanın amacı, afet sonrası manevi sosyal hizmet süreçlerine dair yaşantıları bütüncül biçimde anlamak ve bu alandaki ihtiyaçlara yönelik öneriler geliştirmektir. Araştırmaya 24–61 yaş aralığında, farklı eğitim, meslek ve medeni durumlara sahip 18 yetişkin katılmıştır. Katılımcılar arasında hem kadın hem erkekler bulunmuş; farklı kayıp türleri (eş, çocuk, ebeveyn vb.) ve afet deneyimleri (enkaz altında kalma, görevde olma, başka şehirde bulunma) örneklemin çeşitliliğini artırmıştır. Veriler Ocak–Mayıs 2025 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış, içerik ve tematik analizle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, katılımcıların çoğu afet sonrası yoğun umutsuzluk, çaresizlik ve yas süreci yaşamıştır. En sık kullanılan başa çıkma yolları dini inanç ve maneviyata yönelme, aile-toplumsal destek, çalışma ve zamanın iyileştirici etkisi olmuştur. Maneviyat, Allah'a sığınma, kader ve teslimiyetle tanımlanırken; manevi sosyal hizmet ihtiyacı yalnızlık, paylaşım ve rehberlik arayışıyla ilişkilendirilmiştir. Katılımcılar, resmi manevi sosyal hizmetlere erişimin sınırlı olduğunu, aile ve çevrenin ise kimi zaman destekleyici, kimi zaman olumsuz etkiler oluşturduğunu belirtmiştir. Empati, dayanışma ve mezarlık ziyareti gibi pratikler yas sürecini anlamlandırmada katkı sağlamıştır. Sonuç olarak, afet sonrası bireylerin ruhsal ve manevi dünyalarında hem kayıp ve boşluk duyguları hem de şükür, kanaat, ahiret bilinci ve hayatın kıymetini anlama gibi güçlendirici yönelimler öne çıkmıştır. Bu bulgular, afet sonrası psikososyal ve manevi sosyal hizmet uygulamalarının bütüncül, erişilebilir ve sürdürülebilir bir yapıda geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study qualitatively examined the coping strategies, perceptions, needs, and experiences related to spirituality and spiritual social services, as well as social support, of individuals who experienced close losses following the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes. The main problem is the limited availability of systematic spiritual social service practices despite the psychological and spiritual impacts of the disaster. The aim is to comprehensively understand post-disaster experiences and inform recommendations. The study included 18 adults aged 24–61 with diverse education, profession, and marital status. Participants experienced various types of loss (spouse, child, parent, etc.) and disaster situations (trapped under debris, on duty, or in another city), enhancing sample diversity. Data were collected via semi-structured interviews (January–May 2025) and analyzed using content and thematic analysis. Findings show that most participants experienced intense hopelessness, helplessness, and grief. Common coping strategies included turning to religious faith and spirituality, relying on family and social support, engaging in work, and benefiting from time's healing effect. Spirituality was defined as reliance on God, fate, and surrender, while spiritual social service needs related to loneliness, sharing, and guidance-seeking. Participants reported limited access to official spiritual social services, while family and social networks were sometimes supportive and sometimes negative. Practices such as empathy, solidarity, and cemetery visits aided meaning-making during grief. In conclusion, post-disaster individuals experience both loss and emptiness as well as empowering orientations, including gratitude, contentment, awareness of the afterlife, and valuing life. These findings highlight the importance of developing holistic, accessible, and sustainable psychosocial and spiritual social service interventions.
Benzer Tezler
- Social vulnerability analysis of the cities affected by the february 6 kahramanmaras earthquakes
6 şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen şehirlerin sosyal hasar görebilirlik analizi
HİLAL AKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- Sosyolojik açıdan sivil savunma üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
SELAHATTİN ÖZYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENİS ÖKSÜZ
- Selden etkilenen topluluklara yönelik psikososyal destek hizmetlerinin incelenmesi: Bozkurt ilçesi örneği
Examining the psychosocial support services in flood affected communities: The case of Bozkurt district
ESRA SOĞANCI
- Suriye savaşının göçmenlerdeki bazı hastalıkların seyrine olan etkisi ve göçmenlerin hastalıklarla mücadelesinin değerlendirilmesi
The impact of the Syrian war on the course of some diseases in migrants and evaluation of migrants' fight against diseases
EYLÜL HARAVI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİM NUR
- Ankara gecekondu gençliğinin eğitimine ve kentleşmesine televizyon yayınlarının etkisi
Başlık çevirisi yok
A. ZAHİD AKMAN