Mevlevî, Bektâşî ve Ahî menkıbelerine göre Anadolu'da sosyal hayat
Social life in Anatolia according to Mevlevi–Bektashi and Ahi legends
- Tez No: 981762
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR BİÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkler tarih sahnesine çıktıkları ilk andan itibaren yaşadıkları farklı coğrafyalarda farklı deneyimler edinmişlerdir. Çeşitli dinlerin etkisine girerek, her dönemde farklı kültürel birikimler oluşturmuşlardır. İslamiyet'in kabulünden sonra ise eski birikimleri ile yeni dini anlayışlarını birleştirmişlerdir. Bu uyarlamalar sosyal hayatlarında değişikliklerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu birikimlerin devamı ve halk kültürünün bir parçası alarak menkıbeler doğmuştur. Menkıbeler toplumsal hafıza ve değerleri en güzel şekilde yansıtan dini, edebî ve folklorik eserlerdir. Bu çalışmada Mevlevî, Bektâşî ve Ahî menkıbelerine göre Anadolu'da sosyal hayat konusu ele alınmıştır. Tezimizde, Türkiye Selçuklu döneminde Anadolu'da yaşanan siyasi, ekonomik, kültürel, dini ve sosyal olayların izleri menkıbelerde sürülmeye çalışılmıştır. Temel kaynak olarak Manzûm Hacı Bektâş Veli Vilâyetnâmesi ile Hacı Bektâş Velî'ye ait diğer menkıbeler, Ahmed Eflâkî'nin yazmış olduğu Menâkıbü'l-Ârifîn, Mevlânâ'nın eserleri ve diğer Mevlevî kaynakları ile Ahî Evran menâkıbnameleri kullanılmıştır. İhtiva ettikleri bilgiler ve kapsadığı dönemler açısından büyük benzerlikler içeren bu kaynaklardan istifade ederek hem Mevlevîlerin, Bektâşîlerin ve Ahîlerin yaşayışları, toplum ile olan ilişkileri hem de Türkiye Selçuklu döneminde toplumun sosyal ve kültürel hayatına dair çıkarımlar tespit edilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
From the moment they first appeared on the historical stage, the Turks gained experience in the different geographical areas they inhabited. Influenced by various religions, they developed distinct cultural traditions in each period. After embracing Islam, they combined their old traditions with their new religious understanding. These adaptations led to changes in their social life. As a continuation of these accumulations and as part of folk culture, legends emerged. Legends are religious, literary, and folkloric works that beautifully reflect social memory and values. This study examines social life in Anatolia based on Mevlevi, Bektashi, and Ahi legends. Our thesis attempts to trace the political, economic, cultural, religious, and social events that took place in Anatolia during the Seljuk period of Turkey in these legends. The primary sources used are the Manzûm Hacı Bektâş Veli Vilâyetnâme and other legends belonging to Hacı Bektâş Velî, Menâkıbü'l-Ârifîn written by Ahmed Eflâkî, the works of Mevlânâ and other Mevlevi sources, and the Ahî Evran menâkıbnameleri. By utilising these sources, which contain significant similarities in terms of the information they contain and the periods they cover, attempts have been made to identify the lifestyles of the Mevlevis, Bektashis and Ahis, their relationships with society, and to draw conclusions about the social and cultural life of society during the Seljuk period in Türkiye.
Benzer Tezler
- Türkiye Selçukluları Döneminde Anadolu'da Mevlevi-Ahi mücadelesi
Turkey Seljuks Period in Anatolia The Mevlevi-Ahı Struggles
ALİ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihGaziantep ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EMRE TANSÜ
- Türkiye Selçukluları döneminde Ahilerin devlet ve toplum ilişkileri
State and society relations of Ahis in the period of Turkish Seljuk
OSMAN SAVAŞ ÇETİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RIFAT İLHAN ÇELİK
- İstanbul Galata Mevlevihanesi Müzesi ve Türk ve İslam eserleri müzesindeki Bektaşi Eserleri
Bektashi Artifacts Preserved in the Galata Mevlevi Lodge Museum and the Museum of Turkish and Islamic arts in Istanbul
EMİNE BERFİN YETİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzecilikAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURŞEN ÖZKUL FINDIK
- Destructuring woman in İslam within the context of Bektashi and Mawlawi thought
Bektaşi ve Mevlevi düşüncesi kapsamında İslam`da kadın kurgusunun parçalanması
ELİF BİLGİN
Yüksek Lisans
İngilizce
1996
DinOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSENBİKE TOGAN
- Benderli Cesari Divanı, hayatı, divanındaki mazmunlar, dini-tasavvufi kavramlar ve insan
Cesari who is from Bender Divan, his life, metaphores in his divan, religious and mystical concepts and human
MEHMET ORHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıGaziosmanpaşa ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ALİ RIZA ÖZUYGUN