Havalimanı tasarımları ve havalimanı kaplamaları yapılırken dikkat edilecek hususlar
Considerations in airport design and pavement construction
- Tez No: 981793
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM CEMALGİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, havaalanı üstyapı tasarım süreçlerinde dikkate alınması gereken temel mühendislik prensiplerini, zemin özelliklerini ve kaplama sistemlerini kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Artan hava trafiği ve gelişen uçak teknolojileri, PAT (Pist, Apron ve Taksi Yolları) sahaları için yüksek taşıma kapasiteli ve uzun ömürlü kaplama çözümlerini zorunlu hale getirmiştir. Bu bağlamda, esnek, rijit ve kompozit kaplama sistemleri; tabaka yapıları, yük dağıtım mekanizmaları, iklim dayanımı ve bakım gereksinimleri açısından detaylı şekilde karşılaştırılmıştır. Her kaplama sisteminin temel amacı, uçaklardan kaynaklanan yoğun ve tekrarlı yükleri alt tabakalara etkin biçimde aktarmaktır. Üstyapı sistemlerinde; temel tabakası, alt temel tabakası ve taban zemini gibi farklı mühendislik katmanlarının özellikleri, yapının taşıma gücünü ve performansını doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, zemin sınıflandırmaları, likit limit, plastisite indeksi, şişme yüzdesi ve CBR (California Taşıma Oranı) gibi zemin parametreleri detaylı olarak değerlendirilmiştir. Kaplama tabakalarında kullanılacak malzemelerin granülometri, aşınma direnci, don dayanımı ve su geçirgenliği gibi fiziksel ve mekanik özellikleri, ulusal ve uluslararası teknik şartnamelere TS (Türk Standartları), AASHTO (Amerikan Devlet Karayolu ve Ulaştırma Yetkilileri Birliği), ASTM (Uluslararası Amerikan Test ve Malzeme Topluluğu), FAA (Federal Havacılık İdaresi) 'ya uygun olarak analiz edilmiştir. Ayrıca, drenaj sistemleri, yeraltı su seviyesi, dolgu kalitesi ve sıkışma kriterleri, kaplama ömrünü doğrudan etkileyen faktörler olarak ele alınmıştır. FAA, CBR ve ACN/PCN (Uçak Sınıflandırma Numarası/Yol Sınıflandırma Numarası) gibi uluslararası kabul görmüş tasarım yöntemleri ile üstyapı kapasitesinin belirlenmesi ve uçak-yüzey uyumunun sağlanması hedeflenmiştir. Bu tez çalışması, havaalanı üstyapılarının tasarımında kullanılan yapı malzemelerinin mühendislik uygulamalarıyla bütünleşmesini kapsamlı şekilde ele almaktadır. Tezde, esnek (katmanlı/asfalt türü) ve rijit (betonarme) kaplama türlerinin tasarım kuralları, yük taşıma biçimleri ve dış etkenler altındaki dayanım özellikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, üstyapı katmanlarında kullanılacak yapı malzemelerinin teknik nitelikleri; sıvı sınırı, plastiklik oranı, CBR, Proktor sıkıştırma deneyi, zemin taşıma katsayısı gibi çeşitli deneysel yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışmada ayrıca ulusal ve uluslararası standartlar (AASHTO, CBR, ACN/PCN, FAA, TS vb.) esas alınarak esnek ve rijit üst yapılar üzerinde A330-300 uçak tipi için tabaka kalınlıkları hesaplanmıştır. Böylece kaplamalara dair veriler elde edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma; havaalanı üstyapılarında kullanılacak malzemelerin seçimine bilimsel ve mühendislik temelli bir bakış açısı kazandırmakta, yapı ömrünü uzatmayı, güvenliği artırmayı ve sürdürülebilir altyapı oluşturmayı amaçlayan malzeme kullanımının ve tabaka kalınlığının stratejik önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines the fundamental engineering principles, soil characteristics, and pavement systems that must be considered during the design processes of airport superstructures. The increasing air traffic and evolving aircraft technologies have made it essential to develop high load-bearing and long-lasting pavement solutions for airside facilities such as runways, taxiways, and aprons (PAT areas). In this context, flexible, rigid, and composite pavement systems are compared in detail with respect to their layer configurations, load distribution mechanisms, climate resistance, and maintenance requirements. The primary objective of each pavement system is to effectively transfer the heavy and repetitive loads generated by aircraft to the underlying layers. In superstructure systems, the engineering characteristics of various structural layers—such as the base course, subbase course, and subgrade—directly affect the load bearing capacity and performance of the structure. Accordingly, soil classification systems, liquid limit, plasticity index, swell percentage, and CBR (California Bearing Ratio) values are evaluated in detail. The physical and mechanical properties of materials to be used in pavement layers—such as gradation, abrasion resistance, frost durability, and permeability—are analyzed in accordance with national and international technical specifications including TS (Turkish Standards), AASHTO (American Association of State Highway and Transportation Officials), ASTM (American Society for Testing and Materials), and FAA (Federal Aviation Administration) standards. Furthermore, drainage systems, groundwater level, fill material quality, and compaction criteria are addressed as factors that directly impact pavement lifespan. Pavement capacity and aircraft–pavement compatibility are assessed using internationally recognized design methods such as FAA guidelines, CBR methodology, and the ACN/PCN (Aircraft Classification Number/Pavement Classification Number) system. This thesis extensively addresses the integration of construction materials used in airport superstructures with practical engineering applications. The design principles, load bearing behavior, and resistance characteristics of flexible (layered/asphalt-type) and rigid (reinforced concrete) pavements under external effects are evaluated through comparative analysis. In addition, the technical specifications of the structural materials to be used in the pavement layers are examined through various experimental methods, including liquid limit, plasticity index, CBR, Proctor compaction test, and modulus of subgrade reaction. Moreover, based on national and international standards (AASHTO, CBR, ACN/PCN, FAA, TS, etc.), pavement layer thicknesses were calculated for the A330-300 aircraft type for both flexible and rigid pavement designs, and corresponding performance data were obtained. In conclusion, this study provides a scientific and engineering-based perspective on the selection of construction materials to be used in airport pavements. It emphasizes the strategic importance of appropriate material selection and layer thickness in extending service life, enhancing operational safety, and achieving sustainable airport infrastructure.
Benzer Tezler
- Analysis of mobile bim adoption at construction site: A case study of a complex infrastructure project
İnşaat sahasında mobil bım adaptasyonunun analizi: Kompleks altyapı projesi vaka analizi
ELİF TUĞÇE NURTAN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESİN ERGEN PEHLEVAN
DR. OZAN KÖSEOĞLU
- Türkiye'de kullanılan havalimanı bilgilendirme grafiklerinin incelenmesi ve bir havalimanı bilgilendirme grafiği
Examination of airport information graphics used in Turkey and designing an airport information graphic
OZAN MERTCAN İNANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarAkdeniz ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR KİRİŞCAN
- Havalimanı terminal binalarında mimari ve strüktürel form ilişkisi: karşılaştırmalı analiz
Architectural and structural form relationship in airport terminal buildings: Comparative analysis
HELİN İNANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN ÜNVER
- Havalimanı yerleşim planlamasının yolcu kapasitesi ve verimlilik bağlamında incelenmesi: İstanbul ve Heathrow havalimanları örneği
An examination of airport layout planning in the context of passenger capacity and efficiency: The cases of Istanbul and Heathrow airports
YASAMIN KHALIGHI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
- İç mekan tasarımında biçim ve anlam ilişkisine analitik bir yaklaşım: Modern ve modern sonrası dönemlerde havalimanı terminal binaları üzerine örneklemeler
An analytical approach to from and meaning of interior design: Sampling on airport terminal buildings in modern and after modern times
FİGEN KARAAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
MimarlıkHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
Y.DOÇ. MESUT ÇELİK