Geri Dön

Evde sağlık hastalarında stopp versiyon-3 kriterlerinin polifarmasi üzerine etkisi

The effect of stopp version-3 criteria on polypharmacy in home health patients

PDF İndir

  1. Tez No: 981827
  2. Yazar: SEVGİ DİDEM ŞAHİN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ÖKSÜZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Evde sağlık hizmetleri, polifarmasi, STOPP Versiyon-3 kriterleri, uygunsuz ilaç kullanımı, yaşlı bireyler, rasyonel ilaç kullanımı, Home healthcare services, polypharmacy, STOPP Version 3 criteria, inappropriate medication use, elderly individuals, rational drug use
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, evde sağlık hizmeti alan yaşlı bireylerde potansiyel olarak uygunsuz reçeteleri belirleme aracı (STOPP: Screening Tool of Older Persons' potentially inappropriate Prescriptions) Versiyon-3 kriterlerine göre potansiyel uygunsuz ilaç kullanımını belirlemektir. Ayrıca, hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleriyle uygunsuz ilaç kullanımı arasındaki ilişkilerin ortaya konması hedeflenmiştir. Yöntem: Bu çalışma, kesitsel retrospektif tanımlayıcı araştırma deseninde yürütülmüştür. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'ne kayıtlı, 1 Ocak 2025 - 1 Mart 2025 tarihleri arasında hizmet alan toplam 389 hasta araştırma kapsamına alınmıştır. Etik kurul ve hastane izinleri alındıktan sonra, hasta verileri hastane bilgi yönetim sistemi olan Probel üzerinden temin edilmiştir. Hastaların yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi, medeni durumu, gelir durumu, kronik hastalıkları, kullandıkları ilaç sayısı ve ilaç türleri kaydedilmiştir. Veriler STOPP Versiyon-3 kriterlerine göre değerlendirilmiş, polifarmasi ve uygunsuz ilaç kullanımı durumu belirlenmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 26.0 programı kullanılarak yapılmış; tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve lojistik regresyon kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin en az bir kronik hastalığının olduğu, birey başına ortalama üç kronik hastalık saptanmıştır. En sık görülen hastalıklar hipertansiyon (%77,1), diyabet (%37,5), kardiyovasküler hastalıklar (%33,4) ve demans/Alzheimer hastalığıdır (%24,9). Buna paralel olarak, ilaç kullanım sıklığı da yüksektir; beta blokerler (%44,9), diüretikler (%43,9), proton pompası inhibitörleri (PPI) (%35,2) ve selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) (%35,7) en sık kullanılan ilaç gruplarıdır. Katılımcıların %45,8'inde en az bir uygunsuz ilaç kullanımı saptanmıştır. En yaygın uygunsuz ilaç kullanımı (UİK), komplikasyonsuz peptik ülser hastalığında önerilen sürenin üzerinde proton pompa inhibitörü (PPI) kullanımıdır (%32,1). Lojistik regresyon analizinde, demans/Alzheimer hastalığı (p=0,015) ve romatizmal hastalıklar (p=0,020) UİK için anlamlı yordayıcılar olarak bulunmuştur. İlaç grupları açısından bakıldığında, PPI (p<0,001), asetil salisilik asit (ASA) (p=0,002), antikoagülanlar (p=0,001), antipilateletler (p=0,001) ve pirasetam (p<0,001) kullanımı, UİK ile istatistiksel anlamlı düzeyde ilişkilidir. Bu bulgular, yaşlı bireylerde yaygın çoklu hastalık durumunun polifarmasiye yol açtığını ve bazı ilaç gruplarında uygunsuz kullanımın ciddi düzeyde olduğunu göstermektedir. Özellikle PPI ve nootropiklerin dikkatli değerlendirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Sonuçlar: Araştırma sonuçları, evde sağlık hizmeti alan hastalarda polifarmasinin ve potansiyel uygunsuz ilaç kullanımının yaygın olduğunu göstermektedir. STOPP Versiyon-3 kriterleri, yaşlı bireylerde ilaç tedavisinin rasyonelliğini değerlendirmede ve klinik uygulamalarda uygunsuz reçetelemelerin önlenmesinde etkili bir araçtır. Elde edilen bulgular, evde sağlık hizmetlerinde ilaç güvenliği politikalarının geliştirilmesine, sağlık profesyonelleri arasında farkındalık oluşturulmasına ve multidisipliner yaklaşımların güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this study is to identify potentially inappropriate medication use among elderly individuals receiving home healthcare services based on the Screening Tool of Older Persons' potentially inappropriate Prescriptions (STOPP) Version 3 criteria. In addition, the study aims to reveal the relationships between patients' sociodemographic and clinical characteristics and the use of inappropriate medications. Method: This study was conducted using a prospective descriptive research design. A total of 389 patients who were registered with the Home Healthcare Services Unit of İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital and received services between January 1, 2025, and March 1, 2025, were included in the study. After obtaining ethical committee approval and institutional permissions, patient data were retrieved through Probel, the hospital information management system. Information regarding patients' age, gender, educational level, marital status, income status, chronic diseases, number of medications used, and types of medications was recorded. The data were evaluated according to the STOPP Version 3 criteria, and the presence of polypharmacy and inappropriate medication use was determined. Statistical analyses were performed using SPSS version 26.0, employing descriptive statistics, chi-square tests, and logistic regression analyses. Results: It was found that all elderly individuals participating in the study had at least one chronic disease, with an average of three chronic diseases per person. The most common conditions were hypertension (77.1%), diabetes (37.5%), cardiovascular diseases (33.4%), and dementia/Alzheimer's disease (24.9%). Accordingly, the frequency of medication use was also high; beta-blockers (44.9%), diuretics (43.9%), proton pump inhibitors (PPIs) (35.2%), and selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) (35.7%) were the most frequently used drug classes. At least one potentially inappropriate medication (PIM) use was identified in 45.8% of participants. The most common PIM was the prolonged use of PPIs beyond the recommended duration in patients with uncomplicated peptic ulcer disease (32.1%). Logistic regression analysis revealed that dementia/Alzheimer's disease (p = 0.015) and rheumatic diseases (p = 0.020) were significant predictors of PIM use. In terms of drug groups, the use of PPIs (p < 0.001), ASA (p = 0.002), anticoagulants (p = 0.001), antiplatelets (p = 0.001), and piracetam (p < 0.001) were significantly associated with PIM use. These findings indicate that the widespread presence of multiple chronic conditions among elderly individuals leads to polypharmacy and that inappropriate use is particularly prominent in certain drug groups. In particular, careful evaluation of PPIs and nootropics is strongly recommended. Conclusion: The results of the study indicate that polypharmacy and potentially inappropriate medication use are common among patients receiving home healthcare services. The STOPP Version 3 criteria serve as an effective tool for evaluating the rationality of pharmacological treatments in elderly individuals and for preventing inappropriate prescribing practices in clinical settings. The findings of this study are expected to contribute to the development of medication safety policies in home healthcare, increase awareness among healthcare professionals, and strengthen multidisciplinary approaches.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    653651

    Birinci basamakta 65 yaşüstü hastalarda stopp versiyon-2 kriterlerinin polifarmasiye etkisinin değerlendirilmesi: Ümraniye Eğitim ASM örneği

    Başlık çevirisi yok

    HÜSEYİN ARSLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. EMİN PALA

  2. Tez No

    494478

    Evde sağlık birimine kayıtlı 65 yaş ve üstü hastalarda uygunsuz ilaç kullanımı ve düşmelerin değerlendirilmesi

    Evaluation of inapropriate medication use and falls in 65 years and older home care patients

    ÖZNUR SARGIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. İSMAİL KASIM

  3. Tez No

    939800

    EVDE SAĞLIK HİZMETİ ALAN 65 YAŞ VE ÜZERİ HASTALARDA KULLANILAN İLAÇLARIN UYGUNLUĞUNUN VE İLAÇ GEREKSİNİMİNİN TIME TO START/STOP KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

    EVALUATION OF THE APPROPRIATENESS AND MEDICATION NECESSITY IN INDIVIDUALS AGED 65 AND OVER RECEIVING HOME HEALTHCARE SERVICES ACCORDING TO TIME TO START/STOP CRITERIANEED

    MELTEM AYDIN TABAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    GeriatriMarmara Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA

  4. Tez No

    307601

    Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servise başvuran ve bipolar depresif dönem tanısı alan hastalarda SUSİD oranları

    Clinical diagnosis and sociodemographic data of the patients who admitted to the emergency psychiatry unit of BRSHH

    ÇİĞDEM KÜÇÜKALİ BOZKURTER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    PsikiyatriSağlık Bakanlığı

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    UZMAN NEŞE ÜSTÜN GÜVENEROĞLU

  5. Tez No

    621808

    Klinik eczacının evde sağlık hizmetleri alan yaşlı hastaların bakımındaki olası görevleri

    The potential role of the clinical pharmacist in the care of elderly patients receiving health care services at home setting

    SEMRA MEMİŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eczacılık ve FarmakolojiMarmara Üniversitesi

    Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BETÜL OKUYAN

Geri Dön