EVDE SAĞLIK HİZMETİ ALAN 65 YAŞ VE ÜZERİ HASTALARDA KULLANILAN İLAÇLARIN UYGUNLUĞUNUN VE İLAÇ GEREKSİNİMİNİN TIME TO START/STOP KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE APPROPRIATENESS AND MEDICATION NECESSITY IN INDIVIDUALS AGED 65 AND OVER RECEIVING HOME HEALTHCARE SERVICES ACCORDING TO TIME TO START/STOP CRITERIANEED
- Tez No: 939800
- Danışmanlar: PROF. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Geriatri, Aile Hekimliği, Geriatrics, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Evde bakım, polifarmasi, yaşlı, uygunsuz reçete yazma, STOPP/START kriterleri, TIME kriterleri, Akılcı ilaç kullanımı, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Evde sağlık hizmetleri, Yaşlılar için sağlık hizmetleri, İlaç reçeteleri, Home care, polypharmacy, elderly, inappropriate prescribing, STOPP/START criteria, TIME criteria, Rational drug use, Primary health care, Home health service, Health services for the aged, Drug prescriptions
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Evde Sağlık Hizmeti Alan 65 Yaş Ve Üzeri Hastalarda Kullanılan İlaçların Uygunluğunun Ve İlaç Gereksiniminin TIME To START/STOP Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi Giriş ve Amaç: Doğum oranındaki düşüşle birlikte yaşam standartlarının iyileşmesine bağlı olarak insan ömrü uzamış ve yaşlı nüfusla birlikte sağlık sorunları da beraberinde artmıştır. Bu sorunların en önemlilerinden biri olan ilaçların fazla veya eksik kullanılmasının önlenmesi için sistematik bir yaklaşım gereklidir. Bu yaklaşımı sağlayan araçlardan biri de TIME Kriterleridir. Ülkemizde TIME kriterleriyle ilgili birinci basamakta az sayıda çalışma olmakla birlikte evde sağlık hizmeti alan hastaları kapsayan çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmanın amacı eve bağımlı 65 yaş ve üzeri bireylerin kullandıkları ilaçların uygunluğunun ve gereksiniminin TIME to START/STOP versiyonuna göre değerlendirilmesi ve konu ile ilgili olası problemlerin saptanarak çözümüne yönelik müdahaleler için bazal veri oluşturmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte olup Ağustos-Aralık 2023 tarihleri arasında İstanbul Tuzla Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından ev ziyaretleri yapılmış olup katılımcılara Değerlendirme Formu, Mini Beslenme Değerlendirme Testi(Mini-Nutritional Assessment/MNA-SF), Altı Maddelik Kognisyon Değerlendirme Testi (Six Item Screener/SIS) ile TIME kriterlerini içeren form yüz yüze uygulanmıştır. Ev ziyaretlerinden üç ay sonra katılımcılar araştırmacı tarafından telefon ile aranarak son üç aydaki değişiklikler sorgulanmıştır. İstatistiksel analizler için IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 26.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya yaş ortalaması 81,6±8,1 olan 146 kişi katılmıştır. Katılımcılar ortalama 6,1 adet ilaç kullanmakta iken %62,3'ünde polifarmasi mevcuttur. Katılımcıların en çok sinir sistemi ile ilgili ilaçları kullandıkları ve %88,4'üne en az bir adet ilaç müdahalesi yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Katılımcıların %80'inin malnütre veya malnütrisyon riski altında olduğu ve neredeyse tamamına yakınında yaşlılık döneminde önerilen aşıların uygulanmadığı saptanmıştır. Üç ay sonraki kontrollerde ise hastaların %30'unun TIME to START kriterlerine göre yapılan eksik reçeteleme ile ilgili önerilerden en az birini uyguladığı, %37'sinin ise TIME to STOP kriterlerine göre yapılan potansiyel uygunsuz ilaç kullanımı ile ilgili önerilerden en az birini gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Sonuç: Yapılan çalışmada evde sağlık hizmeti alan hastaların TIME kriterlerine göre fazla sayıda eksik reçeteleme ve potansiyel uygunsuz ilaç kullanımlarının olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçları evde sağlık hizmeti alan hastalara itina ile yaklaşılması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışmanın literatüre katkıda bulunarak gelecekteki araştırmalar için bazal veri oluşturacağını düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: With the decline in birth rates, life expectancy has increased due to improved living standards, leading to a growing elderly population and accompanying health issues. One of the most important issues among these is the need for a systematic approach to the proper use of medications, whether in excess or insufficient. One tool facilitating this approach is the TIME Criteria. While there are few studies in our country concerning the TIME criteria, particularly in primary care, there is no research specifically addressing patients receiving home healthcare services. The aim of this study is to establish baseline data for interventions aimed at identifying and solving potential problems related to the evaluation of the appropriateness and necessity of medications used by individuals aged 65 and over who are dependent on home care according to the TIME to START/STOP version. Materials and Methods: The research is a descriptive type and was conducted at Istanbul Tuzla Home Health Services Unit between August and December 2023. Home visits were conducted by the researcher, during which participants were administered an Assessment Form, Mini Nutritional Assessment Test (MNA-SF), Six Item Screener (SIS), and a form containing the TIME criteria in face-to-face interviews. Three months after the home visits, participants were contacted by the researcher via phone to inquire about any changes during the past three months. Statistical analyses were performed using IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 26.0 for Windows. Results: A total of 146 participants with a mean age of 81.6 ± 8.1 years participated in the study. Participants were using an average of 6.1 medications, with 62.3% experiencing polypharmacy. The most commonly used medications were related to the nervous system, and it was found that 88.4% of participants required at least one medication intervention. Furthermore, 80% of participants were at risk of malnutrition or malnourishment, and nearly all of them had not received the recommended vaccines for the elderly. In the three month follow-up, it was determined that 30% of the patients had implemented at least one of the recommendations regarding underprescribing made according to the TIME to START criteria, and 37% had implemented at least one of the recommendations regarding potentially inappropriate drug use made according to the TIME to STOP criteria. Conclusion: The study revealed a high prevalence of under-prescribing and potential inappropriate medication use among patients receiving home healthcare services according to the TIME criteria. The findings suggest the importance of careful management for patients receiving home healthcare services. We believe this study will contribute to the literature by providing baseline data for future research.
Benzer Tezler
- Çoklu ilaç kullanan evde bakım hastalarında akılcı ilaç kullanımı ve ilaca uyumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of rational medication use and medication adherence in home care patients using multiple medications
ZAFER YOLBAŞ
- Evde sağlık hizmeti alan ve bası yarası saptanan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ile laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of relationships between sociodemographic and clinical characteristics and laboratory parameters in patients with pressure ulcers who receive home health care
MERVE ARAT ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde izlenen hastaların ve bakım veren aile bireylerinin viral hepatit belirteçlerinin durumu
The status of viral hepatitis markers of patients and caregiver family members, who followed by home health care unit of Antalya Training and Research Hospital
ESRA AYDIN
- Çocukların beslenme büyüme gelişme ve aşı takibini etkileyen sosyodemografik faktörlerin araştırılması
Investigation of sociodemographic factors affecting nutrition, growth, development and vaccination follow-up in children
FUAT LALOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN MÜFERET ERGÜVEN
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM