Kuraklık stresi altındaki farklı Kosova yerel mısır genotiplerindeki fizyolojik ve biyokimyasal yanıtlar ile retrotranspozon değişimlerinin belirlenmesi
Determination of physiological and biochemical responses and retrotransposon changes in different Kosovo local maize genotypes under drought stress.
- Tez No: 981855
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEFER DEMİRBAŞ, PROF. DR. SİBEL YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoloji, Genetik, Biyoteknoloji, Physiology, Genetics, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bitkisel Biyoteknoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuraklık, tarımsal üretimi sınırlayan en önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir. Bu çalışmada, Kosova'dan 60 ve Türkiye'den 5 olmak üzere toplam 65 mısır genotipi, polietilen glikol (PEG) ile oluşturulan %10, %20 ve %30 konsantrasyonlarında kuraklık stresi altında değerlendirildi. Ön değerlendirme sonucunda, ileri analizler için Kosova'dan iki tolerant (18-Smallushe, 46-Vrelle) ve iki duyarlı (4-Arllat, 13-Suhodoll) genotip ile Türkiye'den bir genotip (Kompozit Şeker) seçilmiş ve bu beş genotip, fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler analizler için kullanıldı. Analizler, genotipler arasında belirgin farklılıklar olduğunu gösterdi. Özellikle 18 (Smallushe) ve 46 (Vrelle) genotipleri, yüksek PEG konsantrasyonlarında bile üstün gelişim ve güçlü antioksidan savunma sergileyerek tolerant grupta yer alırken, 4 (Arllat) ve 13 (Suhodoll) düşük performans gösterdi. Biyokimyasal analizlerle kuraklığa duyarlı ve toleranslı olduğu belirlenen genotiplerin kuraklık stresi altındaki retrotranspozon hareketliliği Retrotranspozon Arası Çoğaltılmış Polimorfizm (IRAP) yöntemi ile belirlendi. Kuraklığa toleranslı genotipler artan PEG konsantrasyonunda insersiyonel bir retrotranspozon hareketliliği göstermezken duyarlı genotiplerde kontrol bitkilerine göre değişken bir bant profili görülmesi, toleranslı genotiplerin genetik stabilitelerini kuraklık altında koruyabildiklerini gösterdi. Genel olarak, morfolojik, fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler verilerin birlikte değerlendirilmesi kuraklık toleransının güvenilir şekilde belirlenmesini sağlamaktadır. Çalışma, yerel mısır genotiplerinin değerli bir genetik varyasyon kaynağı olduğunu ve yeni çeşitlerin geliştirilmesinde stratejik önem taşıdığını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Drought is one of the most significant abiotic stress factors limiting agricultural production, especially causing substantial yield losses in crops with high water requirements, such as maize. In this study, a total of 65 maize genotypes (60 from Kosovo and 5 from Türkiye) were evaluated under drought stress conditions induced by polyethylene glycol (PEG) at concentrations of 10%, 20%, and 30%. Based on preliminary evaluations, two tolerant (18- Smallushe, 46-Vrelle) and two sensitive (4-Arllat, 13-Suhodoll) genotypes from Kosovo, as well as one genotype from Türkiye (Kompozit Şeker) were selected for further physiological, biochemical, and molecular analyses. The results revealed significant differences among genotypes. In particular, 18 (Smallushe) and 46 (Vrelle) demonstrated superior growth and strong antioxidant defense even at high PEG concentrations, classifying them as tolerant genotypes. On the other hand, 4 (Arllat) and 13 (Suhodoll) exhibited lower performance. Retrotransposon activity under drought stress in these tolerant and sensitive genotypes was analyzed using the Inter Retrotransposon Amplified Polymorphism (IRAP) method. While tolerant genotypes did not show insertional retrotransposon activity with increasing PEG concentrations, sensitive genotypes exhibited variable band patterns compared to control plants, indicating that tolerant genotypes maintained their genetic stability under drought stress. Overall, the combined evaluation of morphological, physiological, biochemical, and molecular data allows for the reliable identification of drought tolerance. The study highlights that local maize genotypes are a valuable source of genetic variation and hold strategic importance for the development of new cultivars.
Benzer Tezler
- Kuraklik ön uygulamasinin kuraklik stresi altindaki yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.)'nde morfolojik ve fizyolojik özelliklere etkisi
Effect of drought pre-treatment on morphological and physiological characteristics of forage pea (Pisum sativum ssp. arvense L.) under drought stress
AHMET SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRKAN DEMİRKOL
- Kuraklık stresi altındaki yer fıstığı (Arachis hypogaea L.) bitkisinde salisilik asitin etkileri
Effects of salicylic acid on peanut (Arachis hypogaea L.) plantunder drought stress
AYŞE GÜL DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiBatman ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR KARAKUŞ ORCAN
- Kuraklık stresi altındaki Cleome spinosa (C3) ve Cleome gynandra (C4) bitkilerinin karşılaştırmalı proteomik analizleri
Comparative proteomic responses of Cleome spinosa (C3) and Cleome gynandra (C4) plants under drought stress
FADİMANA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
- Potasyumlu gübrelerin yaprak uygulamasının kuraklık stresi altındaki domates bitkisi üzerindeki etkileri
The effects of foliar application of potassium fertilizers on tomato plant under drought stress
BAKİ TEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatŞırnak ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDEREM AKHOUNDNEJAD
- Nano çinko ve nano demir uygulamalarının kuraklık stresi altındaki fesleğen bitkisinin morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkisi
Effect of nano zinc and nano iron applications on morphological, physiological and biochemical characteristics of basil plant under drought stress
İBRAHİM SELVİKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyoteknolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHİM YILMAZ