Aslantaş Baraj gölü (Osmaniye) koruma kuşaklarının jeomorfolojik perspektifte belirlenmesi
Determination of aslantas dame lake (Osmaniye) protection zones in geomorphological perspective
- Tez No: 982269
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN TUROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: AHP, Jeomorfoloji, Geomorphology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nüfus artışı, iklim değişikliği ve buna bağlı olarak karasal alanlardaki kullanılabilir tatlı su miktarı ile mekânsal dağılımındaki değişimler, su kaynaklarının korunmasını her zamankinden daha önemli hale getirmiştir. Baraj gölleri, içme-kullanma suyu temini, sulama ve hidroelektrik enerji üretimi gibi amaçlarla su ihtiyacının karşılanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Ancak bu su kütleleri; kirlilik, sedimentasyon ve ekolojik bozulma gibi çeşitli çevresel tehditlere açıktır. Günümüzde yaygın olarak uygulanan koruma kuşağı belirleme yöntemleri, göl çevresinde sabit mesafeli tampon bölgeler oluşturulması esasına dayansa da bu yöntemler her havzanın kendine özgü jeomorfolojik ve hidrolojik özelliklerini dikkate almamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Ceyhan Havzası'nda yer alan Aslantaş Baraj Gölü'ne ait koruma kuşaklarının belirlenmesinde jeomorfoloji temelli bir yaklaşım önerilmiştir. Analitik Hiyerarşi Süreci ve Coğrafi Bilgi Sistemleri entegrasyonu vasıtası ile çok kriterli bir karar verme modeli geliştirilmiştir. Yükselti, eğim, litoloji, hidrolojik toprak grupları, fay hatlarına uzaklık, akarsulara uzaklık, göle uzaklık ve arazi kullanımı gibi kriterler; akış özellikleri ve infiltrasyon potansiyeline etkileri göz önünde bulundurularak seçilmiştir. Her bir kriterin ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci'nde ikili karşılaştırmalar yöntemiyle belirlenmiş ve CBS ortamında yapılan mekânsal analizler ile koruma kuşağı haritası üretilmiştir. Elde edilen sonuçlar, koruma kuşağı genişliklerinin yerel jeomorfolojik koşullara bağlı olarak önemli ölçüde değiştiğini göstermektedir. Bu yaklaşım, koruma kuşaklarının belirlenmesinde jeomorfolojik parametrelerin dikkate alınmasının, sabit mesafeli tampon bölge yöntemlerine kıyasla daha doğru ve sürdürülebilir bir çözüm sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The protection of water resources has become increasingly important due to population growth, climate change, and the consequent changes in the quantity and spatial distribution of available freshwater. Reservoirs, particularly those formed by dams, play a vital role in meeting water demands for domestic use, irrigation, and hydropower generation. However, these water bodies are vulnerable to a range of environmental threats, such as pollution, sedimentation, and ecological degradation. Traditionally, protection zones around reservoirs have been established using fixed-distance buffer methods, which do not account for the unique geomorphological and hydrological characteristics of each watershed. This study proposes a geomorphology-based approach for determining protection zones for the Aslantaş Dam Lake, located in the Ceyhan Basin, Turkey. The methodology integrates the Analytic Hierarchy Process (AHP) with Geographic Information Systems (GIS) to develop a multi-criteria decision-making model. Criteria such as elevation, slope, lithology, hydrological soil groups, distance to fault lines, distance to streams, distance to lake and land use/land cover were selected based on their influence on hydrological processes and infiltration potential. Weights for each criterion were determined through pairwise comparisons in AHP, and spatial analysis was conducted in GIS to produce a protection zone map. The results reveal that protection zone widths vary considerably depending on local geomorphological conditions. This approach demonstrates that integrating geomorphological parameters into protection zone delineation offers a more accurate and sustainable alternative to uniform buffer methods.
Benzer Tezler
- Koruma ve kullanım kriterleri açısından Karatepe Aslantaş Milli Parkı'nın irdelenmesi
Başlık çevirisi yok
AHMET MİTHAT ERDOĞAN
- Aslantaş baraj gölü (Osmaniye) zooplanktonu
The Zooplankton of Aslantas dam lake (Osmaniye)
AHMET BOZKURT
Doktora
Türkçe
2002
Su ÜrünleriÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. M. Z. LUGAL GÖKSU
- Aslantaş Baraj Gölü (Osmaniye) bentik faunası
Benthic fauna Of Aslantas Dam Lake (Osmaniye)
ÖZLEM FINDIK
- Gümüş balığı (Atherina boyeri, Risso 1810)'nın deniz ve içsu populasyonlarının büyüme özellikleri ile solungaç ve böbrek histolojilerinin karşılaştırılması
Comparison of gill and kidney morphology and growth properties of sand smelt (Atherina boyeri, Risso 1810) populations from sea and inland waters
LALE GENÇOĞLU
Doktora
Türkçe
2017
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FITNAT GÜLER EKMEKÇİ