Otobiyografik bellek işlevleri ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkide varoluşsal pişmanlığın rolü
The role of existential regret in the relationship between autobiographical memory functions and affective neuroscience personality traits
- Tez No: 982294
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Otobiyografik Bellek, Kişilik Özellikleri, Varoluşsal Pişmanlık, Autobiographical Memory, Personality Traits, Existential Regret
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, otobiyografik bellek işlevleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkide varoluşsal pişmanlığın aracı rolünü incelemiştir. Çalışmada, bireylerin geçmiş deneyimlerini hatırlama biçimleri ve bu anıların işlevleri ile kişilik boyutları arasındaki bağlantılar ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemi, 18-65 yaş aralığında 374 yetişkinden oluşmaktadır. Veriler, çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve Otobiyografik Bellek İşlevleri Ölçeği, Afektif Sinirbilim Kişilik Ölçeği ile Çok Boyutlu Varoluşsal Pişmanlık Ölçeği kullanılmıştır. Aracılık analizleri, varoluşsal pişmanlığın otobiyografik bellek işlevleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkide önemli bir aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Bu analizlerde, varoluşsal pişmanlığın“oyun”kişilik boyutunda kısmi ve ters yönlü bir aracılık etkisi olduğu belirlenmiştir. Öte yandan,“öfke”,“korku”ve“üzüntü”kişilik boyutlarında varoluşsal pişmanlık tam aracılık rolü oynamıştır. Cinsiyet bazında yapılan analizler, kadınların“sevgi”ve“korku”boyutlarında erkeklerden anlamlı derecede daha yüksek puanlara sahip olduğunu göstermektedir. Erkekler ise“merak”boyutunda kadınlara göre daha yüksek düzeyde puan almıştır. Bu farklılıklar, cinsiyetin belirli kişilik özelliklerinin ifade edilmesinde etkili olduğunu düşündürmektedir. Eğitim düzeyi arttıkça, katılımcıların“merak”ve“korku”boyutlarındaki puanlarında anlamlı yükselişler gözlenmiştir. Lise mezunu katılımcıların duygudurum düzenleme becerilerinin ise yüksek lisans ve doktora mezunlarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, otobiyografik bellek işlevleri ve varoluşsal pişmanlık ölçeklerinde cinsiyet ve eğitim düzeyine bağlı anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Bu bulgular, bireylerin geçmiş deneyimlerini hatırlama ve anlamlandırma biçimlerinin, kişilik özellikleri ile hem doğrudan hem dolaylı olarak varoluşsal pişmanlık aracılığıyla etkiler yarattığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims the mediating role of existential regret in the relationship between autobiographical memory functions and personality traits. The research focused on the connections between how individuals recall their past experiences, the functions of these memories, and various personality dimensions. The sample consisted of 374 adults aged between 18 and 65. Data were collected through an online survey using the Autobiographical Memory Functions Scale, the Affective Neuroscience Personality Scales, and the Multidimensional Existential Regret Scale. Mediation analyses revealed that existential regret plays a significant mediating role in the relationship between autobiographical memory functions and personality traits. Specifically, existential regret showed a partial and inverse mediating effect on the“play”personality dimension. Conversely, it exerted a full mediating role in the personality dimensions of anger, fear, and sadness. Gender-based analyses indicated that females scored significantly higher than males on the“care”and“fear”dimensions, while males scored higher than females on the“curiosity”dimension. These differences suggest that gender influences the expression of certain personality traits. As education level increased, participants' scores on the“curiosity”and“fear”dimensions showed significant increases. Additionally, participants with a high school diploma exhibited higher emotion regulation abilities compared to those with master's or doctoral degrees. However, no significant differences were found in autobiographical memory functions and existential regret scores based on gender or education level. These findings demonstrate that the ways individuals recall and interpret past experiences have both direct and indirect effects on personality traits, mediated by existential regret.
Benzer Tezler
- Yakın ve uzak mesafe ilişkilerinde yetişkin bağlanması ve algılanan ilişki değeri arasındaki ilişkiler: Otobiyografik anıların işlevleri
The interplay between adult attachment and perceived relationship value in close and long distance relationships: The functions of autobiographic memory
GÜNSU AŞILA CEYLANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU BAL
- Functions of autobiographical remembering and its relation to affective neuroscience personality traits in healthy and pathological aging
Sağlıklı ve patolojik yaşlanmada otobiyografik bellek işlevleri ve afektif sinirbilim kişilik özellikleri ile ilişkisi
MERVE MUTAFOĞLU SARIBAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ SONCU BÜYÜKİŞCAN
- Afektif sinirbilim kişilik özellikleri ve psikolojik dayanıklılığın otobiyografik bellek işlevleri üzerindeki etkileri
Examining the relationship between autobiographical memory functions, psychological resilience, and affective neuroscience personality traits
ŞEYMA DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TEMEL
- Akademik başarı öz-değer koşulu yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin başarı ve başarısızlık anılarının otobiyografik bellek özellikleri ve işlevleri
Başlık çevirisi yok
EMİNE SÖYLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSU MUTLUTÜRK
- Boarderline kişilik bozukluğu ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı almış kadın hastaların, otobiyografik bellek işlevleri açısından incelenmesi
Investigation of female patients with borderline personality disorder and generalized anxiety disorder in terms of autobiographical memory functions
İREM YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN