Alt ekstremite ampütasyonu sonrası protez kullanan hastalarda yaşam kalitesini etkileyen etmenler
Factors affecting the quality of life in patients using prostheses after lower limb amputation
- Tez No: 982348
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KONÇUY SİVRİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ampütasyon; travma, damar hastalıkları, enfeksiyon veya tümör gibi nedenlerle, onarılamayacak derecede hasarlı ekstremitenin cerrahi olarak uzaklaştırılmasıdır. Alt ekstremite amputasyonları en sık görülen tip olup, bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal yaşamını derinden etkiler. Literatürde bu hastalarda yaşam kalitesini değerlendiren çalışmalar genellikle tek boyutlu kalmış, sosyal katılım, çevresel destek, beden imajı ve psikososyal adaptasyon gibi alanlar yeterince incelenmemiştir. Bu kesitsel çalışma, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'nda yürütüldü; alt ekstremite ampütasyonu sonrası en az 6 ay protez kullanan 80 birey dahil edildi. Katılımcıların demografik, klinik ve sosyoekonomik verileri toplandı; mobilite, beden imajı, protez deneyimi, çevresel faktörler, engellilik düzeyi, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi çok boyutlu ölçeklerle değerlendirildi. Katılımcıların %73,8'i erkek, yaş ortalaması 50,6±13,3 yıl idi. En sık ampütasyon nedeni %38,8 ile travma, ampütasyon seviyesi %60 ile diz altıydı. Katılımcıların %53,8'inde güdük veya kalan uzuvda ağrı, %47,5'inde kas-iskelet ağrısı mevcuttu. Ameliyat sonrası rehabilitasyon alanların oranı yalnızca %8,8 idi. Yaşam kalitesi, mobilite, protez memnuniyeti ve psikososyal uyumla pozitif; beden imaj bozukluğu, ağrı, depresyon, anksiyete ve çevresel engellerle negatif ilişkili bulundu. Sonuç: Ampütasyon sonrası yaşam kalitesinin fiziksel fonksiyon, ağrı, psikososyal uyum, sosyal katılım ve çevresel destekle yakından ilişkili olduğu; düşük rehabilitasyon oranlarının ve ağrı yönetimi yetersizliklerinin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği saptanmıştır. Çok boyutlu değerlendirmeler, rehabilitasyon planlamasında ve sosyal entegrasyonda kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Amputation is the surgical removal of an irreparably damaged limb due to causes such as trauma, vascular diseases, infection, or tumors. Lower extremity amputations are the most common type and profoundly affect individuals' physical, psychological, and social lives. Studies assessing quality of life in these patients have generally remained one-dimensional, with insufficient exploration of areas such as social participation, environmental support, body image, and psychosocial adaptation. This cross-sectional study was conducted in the Department of Physical Medicine and Rehabilitation at Bursa Uludağ University Faculty of Medicine. A total of 80 individuals who had been using a prosthesis following lower extremity amputation for at least 6 months were included. Demographic, clinical, and socioeconomic data of the participants were collected. Mobility, body image, prosthesis experience, environmental factors, level of disability, depression, anxiety, and quality of life were assessed using multidimensional scales. Among the participants, 73.8% were male, with a mean age of 50.6±13.3 years. The most common cause of amputation was trauma (38.8%), and the most frequent amputation level was below-knee (60%). Pain in the stump or residual limb was present in 53.8% of participants, and musculoskeletal pain in 47.5%. Only 8.8% had received postoperative rehabilitation. Quality of life was found to be positively associated with mobility, prosthesis satisfaction, and psychosocial adaptation; and negatively associated with body image disturbance, pain, depression, anxiety, and environmental barriers. Conclusion: Quality of life after amputation is closely related to physical function, pain, psychosocial adaptation, social participation, and environmental support. Low rates of rehabilitation and inadequate pain management were found to affect quality of life negatively. Multidimensional assessments are of critical importance in rehabilitation planning and social integration.
Benzer Tezler
- Tek taraflı alt ekstremite ampütasyonları sonrası protez kullanan hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörler
The factors affecting life quality in patients usingprosthesis after single-sided lower extremityamputations
EMRAH BAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI DERYA BUĞDAYCI
- Alt ekstremite ampute hastalarda diz kıkırdak kalınlığının ultrasonografik değerlendirmesi ve klinik parametrelere etkisi
Ultrasonographic evaluation of femoral cartilage thickness among lower extremity amputee i̇ndividiuals and effect on clinic parameters
HABİP CAN KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI DERYA BUĞDAYCI
- Tek taraflı diz altı ampüte olan hastalarda ampüte taraf ile sağlam tarafın femoral kıkırdak kalınlığı, kuadriseps kas boyutu ve peroneal sinir boyutu açısından ultrason ve direk grafi ile incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HANDE ORAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KORAY AYDEMİR
- 6 şubat depremleri sonrası fizik tedavi polikliniğine başvuran depremzede hastalarımızın değerlendirilmesi
Evaluation of earthquake victims applied to physical therapy clinic after the february six earthquakes
FIRAT SAKINMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA TÜLAY KOCA
- Amputelerde Aktivite Seviyesi Değerlendirme Ölçeğinin geliştirilmesi, geçerliği ve güveni
Development, validity and reliability of Amputee Activity Level Assesment Scale
SEVGİN YOSMAOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL YAZICIOĞLU