Yoğun bakım hemşirelerinin göz bakımı ile ilgili klinik yeterliliklerinin değerlendirilmesi: Bir karma yöntem çalışması
Evaluation of intensive care nurses' clinical competence in eye care: A mixed-methods study
- Tez No: 982410
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANSU POLAT DÜNYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yoğun Bakım Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yoğun bakım hemşirelerinin göz bakımına ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarını belirlemek, klinik yeterlilik düzeylerini değerlendirmek ve hemşirelerin deneyimlerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma, Aralık 2024–Mart 2025 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Hastanesi'ne bağlı yedi yoğun bakım ünitesinde karma yöntem araştırma deseni kullanılarak yürütüldü. Nicel aşamada 121 hemşireye Tanıtıcı Bilgi Formu ve Göz Bakımı Klinik Yeterlilik Envanteri uygulandı. Nitel aşamada ise 20 yoğun bakım hemşiresi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirildi. Nitel veriler MAXQDA programı kullanılarak içerik analizi ile değerlendirildi. Yoğun bakım hemşirelerinin çoğunluğu kadın (%62,8) olup yaşları 26–35 yıl aralığındaydı. Hemşirelerin Göz Bakımı Klinik Yeterlilik Envanteri toplam puan ortalaması 68,74±9,65 olarak saptandı ve klinik yeterliliğin orta düzeyde olduğu belirlendi. Alt boyut puanlarına göre bilgi düzeyi düşük-orta (4,07±2,03), tutum olumlu (29,18±3,80) ve uygulama düzeyi orta (35,49±6,32) olarak değerlendirildi. Cinsiyete göre yalnızca bilgi puanlarında anlamlı fark bulundu; kadın hemşirelerin bilgi düzeyi erkek hemşirelerden daha yüksekti (p<0,05). Yaş ve mesleki deneyim arttıkça uygulama puanlarının anlamlı düzeyde yükseldiği belirlendi (p<0,05). Yoğun bakımda güncel literatürü takip eden hemşirelerin toplam ölçek puanları ile bilgi, tutum ve uygulama alt boyut puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı (tüm p<0,001). Nitel analiz sonucunda hemşire görüşlerinden; bilgi düzeyi, uygulama güçlükleri, protokol eksikliği, eğitim gereksinimleri ve iyileştirme önerileri olmak üzere beş ana tema belirlendi. Sonuç olarak, yoğun bakım hemşirelerinin göz bakımı klinik yeterliliklerinin orta düzeyde olduğu ve özellikle bilgiye yönelik gereksinim bulunduğu ortaya kondu. Mesleki deneyim ve güncel literatürün takip edilmesinin göz bakım uygulamalarını olumlu yönde etkilediği belirlendi. Nitel bulgular, göz bakımına ilişkin bilgi eksikliği ve standart bir klinik protokolün bulunmamasının bakımın bütüncül şekilde sunulmasını zorlaştırdığını göstermektedir. Bu doğrultuda, göz bakımına yönelik yapılandırılmış eğitim programlarının geliştirilmesi ve standart klinik protokollerin oluşturulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine intensive care nurses' knowledge, attitudes, and practices regarding eye care, to assess their clinical competence levels, and to explore nurses' experiences related to eye care. The study was conducted using a mixed-methods research design between December 2024 and March 2025 in seven intensive care units of Istanbul University Istanbul Hospital. In the quantitative phase, a Demographic Information Form and the Eye Care Clinical Competence Inventory were administered to 121 intensive care nurses. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 20 intensive care nurses. Qualitative data were analyzed using content analysis with MAXQDA software. The majority of nurses were female (62.8%), and most were aged between 26 and 35 years. The mean total score of the Eye Care Clinical Competence Inventory was 68.74 ± 9.65, indicating a moderate level of clinical competence. According to subscale scores, nurses demonstrated low-to-moderate knowledge (4.07 ± 2.03), positive attitudes (29.18 ± 3.80), and moderate practice levels (35.49 ± 6.32). A statistically significant difference was observed in knowledge scores by gender, with female nurses demonstrating higher knowledge levels than male nurses (p < 0.05). Practice scores increased significantly with increasing age and professional experience (p < 0.05). Nurses who regularly followed current scientific literature had significantly higher total competence scores, as well as knowledge, attitude, and practice subscale scores (all p < 0.001). Qualitative analysis revealed five main themes: knowledge, practice-related challenges, lack of standardized protocols, educational needs, and recommendations for improvement. In conclusion, intensive care nurses demonstrated a moderate level of clinical competence in eye care, with a notable need for improved knowledge. Professional experience and engagement with current literature positively influenced eye care practices. Qualitative findings highlighted that insufficient knowledge and the absence of standardized clinical protocols hinder the provision of holistic eye care. These findings underscore the importance of developing structured educational programs and standardized clinical protocols to improve eye care practices in intensive care settings.
Benzer Tezler
- Yoğun bakım hastalarına yönelik göz bakım protokolünün geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Development of eye care protocol for intensive care patients and evaluation of its effectiveness
AYFER HİÇERİMEZ
Doktora
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY ENÇ
- Yoğun bakım hemşirelerinin kan kültürü alma ile ilgili bilgi ve tutumları
Determination of knowledge and attitudes of intensive care unit nurses about blood culture
AYŞEGÜL BİRİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HastanelerAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHastane Enfeksiyon Kontrolü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELCEN ÖNCÜ
- Yoğun bakım ünitesinde basınç yaralanması risk yönetiminde klinik karar destek sisteminin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi: karma yöntemler araştırması
Development and evaluation of a clinical decision support system in pressure injury risk management in an intensive care unit: a mixed methods study
ŞEYMA ADIBELLİ
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATOŞ KORKMAZ
- Hastaların hemşirelik bakımını algılayışları ve etkileyen faktörler
Patients' perception of nursing care and affecting factors
ZEHRA AKIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA ATAY
- COVİD-19 sürecinde yoğun bakım ünitelerinde bakıma yönelik alınan kararlarda hemşirelerin rolünün analizi ve etik açıdan değerlendirilmesi
Analysis of the role nurses and ethical evaluation in thedecisions taken for care in intensive care units in the COVID-19 process
TUĞBA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN İLKILIÇ
PROF. DR. MELEK NİHAL ESİN