Yapı bilgi modellemesi sürecinin tesis yönetimine entegrasyonu: proje yönetim süreçlerinin dijitalleştirilmesi ve klasik yöntemlerle karşılaştırmalı bir vaka analizi
Integration of building information modeling process into facility management: digitalization of project management processes and a comparative case analysis with classical methods
- Tez No: 982557
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSU ULUKAVAK HARPUTLUGİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Yapı Bilgi Modellemesi, Tesis Yönetimi, LOD, IFC, Dijital İkiz, Building Information Modeling, Facility Management, LOD, IFC, Digital Twin
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişen dijital teknolojiler, yapı sektöründe köklü bir dönüşüm başlatmış ve bu dönüşümün merkezine Yapı Bilgi Modellemesi (YBM) yerleşmiştir. YBM, 3B geometrinin ötesine geçerek zaman (4D), maliyet (5D), sürdürülebilirlik (6D) ve tesis yönetimi (7D) boyutlarını bütünleştiren, yaşam döngüsü boyunca karar destek işlevi gören bilgi temelli bir süreçtir. Bu tez, YBM'in tesis yönetimi (TY) aşamasına geçişinde karşılaşılan yapısal ve operasyonel zorlukları irdelemeyi; bu geçişin kurumsal, teknik ve standartlar düzeyinde nasıl optimize edilebileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma şu sorulara odaklanır: (i) Tasarım sürecinde YBM modelinin TY için gerekli veri derinliği nasıl güvence altına alınır? (ii) TY açısından yeterli LOD düzeyleri hangileridir? (iii) Veri formatları ve dijital standartlar entegrasyon sürecini nasıl etkiler? Araştırma, literatür analizi, uzman görüşmeleri ve karşılaştırmalı vaka incelemesinden oluşan üç katmanlı bir yöntemle yürütülmüştür. Kavramsal çerçeve, LOD hiyerarşisini TY bağlamında ele alır; TY'de LOD 400–500 aralığının veri derinliği açısından kritik olduğu, ancak projelerde bu seviyelere erişimin sahadan modele veri akışı ve iş gücü gereksinimleri nedeniyle güçleştiği saptanır. Veri standardizasyonu ve yazılım bağımsız veri alışverişi gereksinimi COBie ve IFC bağlamında tartışılır. Dijital ikiz ve sensör tabanlı veri akışlarıyla YBM'in statik bir modellemeden dinamik bir karar mekanizmasına evrildiği vurgulanır. Yöntemsel bölümde, üç farklı kurumsal bağlamdan uzmanlarla yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; veri aktarımı, LOD seviyesi, veri formatları, kullanıcı yetkinlikleri ve mevzuat ana temaları altında bulgular toplanmıştır. Bu bulgular, Revit tabanlı bir endüstriyel tesis modelinin klasik yaklaşımla karşılaştırıldığı vaka çalışmasının kurgusunu ve değerlendirme ölçütlerini belirlemiştir. Son olarak tez, Türkiye bağlamında kamusal projelerde mevzuat ve uygulama eksikliklerinin YBM–TY entegrasyonundaki etkilerine işaret etmekte; TY gereksinimlerinin tasarımın erken aşamalarına taşınması, açık formatların kurumsal benimsenmesi ve kullanıcı yetkinliklerinin artırılması yönünde öneriler geliştirmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the integration of Building Information Modeling (BIM) into Facility Management (FM) through a three-tiered design: a systematic literature review, semi-structured expert interviews, and a comparative case study contrasting BIM-based and conventional workflows. It addresses three questions: how to ensure FM-oriented data completeness during design; which LOD thresholds are sufficient for FM; and how open data standards and formats affect integration. The literature indicates recurring gaps in FM data continuity due to insufficient LOD levels and limited institutional feedback from site to model. While COBie and IFC enable software-agnostic and durable information exchange, their practical adoption remains uneven. The emerging BIM–Digital Twin paradigm, fueled by sensor data, enables predictive maintenance and performance optimization, provided that models are parametrized from the outset and sustained by robust data-transfer protocols. Interviews reveal divergences between public and private sectors regarding data exchange, LOD expectations, open formats, and user competence; ISO 19650 is noted as a framework that can discipline data governance. Experts converge on the need to define FM requirements early in design and to structure models with FM-ready data fields. The case study on an industrial facility modeled in Revit evidences BIM's superiority in cross-disciplinary coordination, clash management, schedule-based quantity takeoff, and linking maintenance documentation to model elements, thereby reducing time–cost risks and improving information accessibility. Overall, robust BIM–FM integration requires early standardization of FM data needs, institutional adoption of open formats, and strengthened user competencies.
Benzer Tezler
- Metro yapılarında ISO 19650-3 temelli varlık yönetimi: İkitelli Ataköy metro hattı Bahariye istasyonu vaka çalışması
ISO 19650-3 based asset management in metro structures: İkitelli Atakoy metro line Bahariye station case study
GİZEM ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH OFLUOĞLU
- Digitalization in construction claim management
İnşaat hak talebi yönetiminde dijitalleşme
NİL DENİZMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ARTAN
- Investigating building information modelling (BIM) adoption level within construction product manufacturers in europe
Avrupa'dakı̇ ı̇nşaat ürünlerı̇ üretı̇cı̇lerı̇ arasında yapı bı̇lgı̇ modellemesı̇nı̇n (BIM) benı̇msenme düzeyı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇
KÜBRA BAYRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESİN ERGEN PEHLEVAN
- Bim-based facilities management: A aconceptual framework for bim implementation of the fm industry
Bim-tabanli tesis yönetimi: Tesis yönetimi endüstrisinde bim uygulama i̇çin kavramsal bir çerçeve
ECEM TEZEL
Doktora
İngilizce
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA HEYECAN GİRİTLİ
- Information management in real estate development project lifecycle: BIM & IPD framework
Gayrimenkul geliştirme proje yaşam döngüsü enformasyon yönetimi: BIM & IPD çerçevesi
EYMEN ÇAĞATAY BİLGE
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN YAMAN