Geri Dön

Tuzla ilçesindeki yüksek riskli sağlık davranışları olan lise öğrencileri ile aile hekimi tarafından yapılan risk görüşmelerinin belirleyiciliği

Predictive value of risk interviews conducted by family physicians with highrisk health behavior high school students in Tuzla district

PDF İndir

  1. Tez No: 982621
  2. Yazar: HATİCE ŞİRİN AYDIN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Ergen, Riskli Sağlık Davranışları, Psikolojik Sağlamlık, Aile İşlevselliği, Aile hekimi, Psikiyatrik Görüşme, Adolescent, Health Risk Behaviors, Psychological Resilience, Family Functionality, Family Physician, Psychiatric İnterview
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Ergenlik dönemi; ergenlerin biyopsikososyal alanlarda hızlı değişimler yaşadığı ve dolayısıyla risklere açık oldukları bir dönemdir. Bu risklerin ilk başvuru hekimi olan ve koruyucu hekimlik hizmetleri sunan aile hekimleri tarafından taranarak birinci basamakta takip edilebilecek olguların saptanması ergenin riskli sağlık davranışlarının erken fark edilerek erişkinlik dönemindeki sağlığının bozulmasını önleyebilir. Çalışmamızın amacı lise dönemindeki ergenlerde riskli sağlık davranışlarına yol açan psikososyal riskleri taramak, psikososyal iyilik hali ve aile işlevselliğini saptayarak bunlarla ilişkisini değerlendirmektir. Çalışmamızın ikinci aşaması ise bu tarama sonrasında psikososyal açıdan riskli bulunan ergen bireylerin ikinci basamağa sevkini gerektirecek durumlarını ayırt etmek üzere aile hekiminin kullanacağı yapılandırılmış bir risk görüşmesi algoritmasının geçerliliğini ve seçiciliğini göstermektir. Gereç ve Yöntem: İlk aşaması kesitsel analitik, ikinci aşaması ise metodolojik tipteki bu çalışma Ekim 2024-Aralık 2024 tarihleri arasında İstanbul İli Tuzla İlçesi MEB' e bağlı liselerde öğrenim görmekte olan öğrencilerle yürütülmüştür. İstanbul İli Tuzla İlçesi MEB'e bağlı liselerin resmî web siteleri verilerine göre toplam 13557 öğrenci evren olarak kabul edilerek bu evreni temsil edecek örneklem büyüklüğü 374 kişi olarak hesaplanmıştır. Liseler tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiş olup toplam 4 adet farklı tipteki liseden 377 bireye ulaşıldı. Çalışmaya katılmaya gönüllü olan öğrenciler ve velilerinden onam belgelerini tamamlayıp getiren bireylere sosyodemografik verileri, sağlık durumları, özgeçmiş, aile-akran-okul hakkında bilgi-tutum verilerini içeren anketler ve RSDÖ, Aile APGAR Ölçeği ve ÇGPSÖ uygulandı. Uygulanılan ölçekler sonrasında psikososyal sağlık davranışları ve/veya aile işlevselliği açısından riskli olup psikolojik sağlamlık ölçeğine göre de sağlamlık puanı grup ortalamasının altında olduğu tespit edilen 79 birey ile okul idaresinin uygun bulduğu saatlerde, okullarının rehberlik servislerinde, çocuk psikiyatrisi anabilim dalı ile ortaklaşılarak ve DSM-5 tanı kriterleri dikkate alınarak oluşturulan psikiyatrik değerlendirme soruları eşliğinde görüşmeler yapıldı. Aile hekimi ile görüşmelerini tamamlayan katılımcıların tamamı araştırmamızın metodolojik tipteki basamağında MÜ Pendik EAH Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalında randevusu araştırma ekibi tarafından düzenlenmiş olan görüşmelere davet edildi. MÜ Pendik EAH'ne gitmeyi kabul eden 46 bireyin görüşmeleri tamamlandıktan sonra katılımcıların ruhsal sağlık durumları ile ilgili teşhisler araştırmacı tarafından toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler için sıklık dağılımları frekans, yüzde ve ortalama ile gösterilmiştir. Değişkenlerin karşılaştırılmasında ikili gruplarda normal dağılan kategorik değişkenler arasında KiKare testi, sürekli değişkenler ve bağımsız gruplar arasında T testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Aile hekimliği görüşmesinin belirleyiciliği için sensitivite, spesifite, negatif ve pozitif prediktif değerler hesaplanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 düzeyinde kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 377 kişinin 127'si erkek (%33,7), 250'si kadındır (%66,3). Grubun yaş ortalaması 15,3±6,9 (min:14, maks:18) olarak hesaplanmıştır. Ergenlerin RSDÖ Psikososyal alt boyutu puan ortalaması 41,4±9,6 ve Madde kullanımı alt boyutu puan ortalaması 22,0±5,6'dir. Katılımcıların Aile APGAR puan ortalamaları 6,3±2,6 dir. Katılımcıların %18,6'sı (n=70) ağır derecede disfonksiyonel, %29,7'si (n=112) orta düzey disfonksiyonel, %51,7'si (n=195) fonksiyonel aile işlevselliğine sahiptir. Katılımcıların ÇGPSÖ'den aldıkları puan ortalaması 44,7±7,8'dir. Çalışmamızda erkek ergenlerin RSDÖ psikososyal alt boyut puanları (p=0,049), Aile APGAR puan ortalamaları (p=0,001) ve ÇGPSÖ puan ortalamaları (p=0,027) kız ergenlerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. ÇGPSÖ ve RSDÖ puanlarına göre riskli, sağlamlık açısından düşük puan alan ve aile işlevselliği ağır derece disfonksiyonel olan 79 öğrenci ile aile hekimi tarafından liselerinin rehberlik servislerinde kısa psikiyatrik değerlendirmeler yapılmıştır. Aynı öğrencilerin tamamı MÜ Pendik EAH Çocuk ve Ergen Psikiyatri polikliniklerine görüşme için davet edilmiştir. Görüşmelere gelen 46 katılımcının klinik görüşme sonuçlarına göre aile hekimi tarafından gerçekleştirilen görüşmelerde 6 yanlış pozitif, 2 yanlış negatif vaka tespit edilmiş olup yapılandırılmış psikiyatrik görüşmelerin negatif prediktif değeri %88,9'dur. Sonuç: Aile hekimleri riskli buldukları ergen bireyler ile yapılandırılmış kısa psikiyatrik görüşmeler yaparak birinci basamakta takip edilecek olan veya ikinci basamağa yönlendirebilmesi gereken vakaları seçebilir. Bu nedenle kapsamlı ve bütüncül bakım ilkeleri de dikkate alınarak ergenlerin psikososyal riskli sağlık davranışlarına neden olan faktörler aile hekimleri tarafından bilinmeli, taranmalı ve izlenmelidir.

Özet (Çeviri)

Objective: Adolescence is a period during which adolescents experience rapid changes in biopsychosocial domains and are vulnerable to various risks. Detecting and monitoring these risks in primary care by family physicians—the first point of contact and providers of preventive healthcare—can prevent the deterioration of health in adulthood due to risky behaviors developed during adolescence. The aim of this study is to screen psychosocial risks that lead to risky health behaviors among high school adolescents, determine their psychosocial well-being and family functionality, and assess their relationship. The second phase of the study aims to demonstrate the validity and selectivity of a structured risk interview algorithm, designed for use by family physicians to identify adolescents with psychosocial risks who may require referral to secondary care. Materials and Methods: This study, consisting of a cross-sectional analytical first phase and a methodological second phase, was conducted between October 2024 and December 2024 with 377 students studying at high schools affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in Tuzla District, Istanbul, who agreed to participate. According to official websites, the total student population of these schools was 13,557, and the sample size was calculated as 374 to represent this population. Using stratified sampling, students were selected from two Vocational and Technical Anatolian High Schools, one Anatolian High School, and one Anatolian Imam Hatip High School. Students were informed face-to-face about the study in the presence of their school guidance counselors. Consent forms, to be completed by both students and their parents, were distributed to those who volunteered. The 377 students who returned completed consent forms were given questionnaires on sociodemographic characteristics, health status, medical history, family-peer-school information and attitudes, as well as the Youth Risk Behavior Screening Form (YRBSF), Family APGAR Scale, and Psychological Resilience Scale for Adolescents (PRSA). After evaluation, 79 students were identified as being at risk in terms of psychosocial health behaviors and/or family functionality and had PRSA scores below the group average. These students were interviewed at their school guidance offices, VI during hours approved by school administration, using structured psychiatric evaluation questions developed in collaboration with the Department of Child and Adolescent Psychiatry and based on DSM-5 diagnostic criteria. All participants who completed the family physician interviews were invited to attend follow-up interviews at Marmara University Pendik Training and Research Hospital (MU Pendik EAH), Child and Adolescent Psychiatry Department. Of the 79 at-risk students, 46 agreed to attend these appointments. Their interviews were conducted by a psychiatrist unaware of the family physician's assessments. After completion of these clinical interviews, the psychiatric evaluations were collected by the researcher. Descriptive statistics were presented as frequencies, percentages, and means. For comparisons, Chi-Square tests were used for categorical variables, and T-tests or Mann-Whitney U tests were used for continuous variables. Sensitivity, specificity, and positive and negative predictive values were calculated for family physician assessments. Statistical significance was set at p<0.05. Results: Of the 377 participants, 127 (33.7%) were male and 250 (66.3%) female. The mean age was 15.3±6.9 (min:14, max:18). The mean score for the psychosocial subscale of the YRBSF was 41.4±9.6, and for the substance use subscale 22.0±5.6. Male adolescents had higher psychosocial subscale scores (42.7±9.3) than females (40.7±9.7), while substance use scores did not significantly differ between males (22.5±6.4) and females (21.7±5.1). The mean Family APGAR score was 6.3±2.6. According to Family APGAR scores, 18.6% (n=70) of participants were severely dysfunctional, 29.7% (n=112) moderately dysfunctional, and 51.7% (n=195) functional. The mean PRSA score was 44.7±7.8. Male participants had higher Family APGAR (6.9±0.2) and PRSA scores (45.9±0.6) than females (6.0±0.1 and 44.0±0.5, respectively). Based on the critical thresholds of 36 for PRSA and 56 for YRBSF, along with severe family dysfunction, 79 students underwent psychiatric interviews with family physicians at their schools. All 79 were invited to psychiatric evaluations at MU Pendik EAH; 63 indicated willingness to attend, and 46 actually participated. Of the 46 cases, family physician assessments produced 6 false positives and 2 false negatives when compared with psychiatric evaluations. The positive predictive value was 78.6% and the negative predictive value was 88.9%. Conclusion: Family physicians can accurately identify adolescents who do not require a psychiatric diagnosis with a rate of 89% through structured short psychiatric interviews following risky health behavior screening. Therefore, considering the principles of comprehensive and holistic care, family physicians should be aware of, screen for, and monitor the factors causing risky health behaviors among adolescents. When necessary, they should provide counseling and follow-up within primary care settings.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1001185

    Gaziantep Nurdağı ilçesinde depremden etkilenen ilköğretim çocuklarının büyüme ve beslenme durumlarının saptanması

    Determining the growth and nutrition status of primary school children affected by the earthquake in the NurdağI district of Gaziantep

    ASUDE KILIÇKESMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikSanko Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURTEN BUDAK

  2. Tez No

    1019490

    Aile sağlığı merkezine başvuran erişkinlerde fiziksel aktivite düzeyi ve akıllı telefon bağımlılığı ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between physical activity level and smartphone addiction in adults visiting a family health center

    ÖZGE SON ÖKŞEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BERRİN TELATAR

  3. Tez No

    108125

    Elazığ çevresindeki koyun ve sığırların kan serumu, idrar, kemik ve dişlerdeki flor düzeylerinin araştırılması

    Investigation on fluorine levels in blood sera, urine, bones, and teeth of sheep and cattle in Elazığ and its vicinity

    HAKAN KEÇECİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Veteriner HekimliğiFırat Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAYDAR ÖZDEMİR

  4. Tez No

    28292

    Kuru incirlerde küf florası ve aflatoksigenik küflerin saptanması

    Başlık çevirisi yok

    SİBEL BÜYÜKŞİRİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1993

    BiyolojiEge Üniversitesi

    Biyoloji Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL KARABOZ

  5. Tez No

    767759

    Kocaeli Bölgesi'ndeki taşınmaz kültür varlıklarının deprem tehlike ve risk analizleri

    Seismic hazard and risk analyses of immovable cultural heritage in Kocaeli Region

    YUSUF KAHRAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Deprem MühendisliğiGebze Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERİT ÇAKIR

Geri Dön