Senaryo tabanlı bulmacalar ile yapılan dijital ortam gizlilik okuryazarlığı eğitiminin çocuklarda karar verme özerkliği ve mahremiyet bilincine etkisi
The effect of scenario-based puzzle digital privacy literacy education on children's decision-making autonomy and privacy awareness
- Tez No: 982661
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜRKAN KADİROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hemşirelik, Child Health and Diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Çocuk, gizlilik okuryazarlığı, hemşirelik, karar verme özerkliği, mahremiyet bilinci, senaryo tabanlı bulmaca, Child, decision-making autonomy, nursing, privacy awareness, privacy literacy, scenario-based puzzles
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmada senaryo tabanlı bulmacalar ile yapılan dijital ortam gizlilik okuryazarlığı eğitiminin çocuklarda karar verme özerkliği ve mahremiyet bilincine etkisini incelemek amaçlandı. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel tasarımda, Ekim 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında verileri toplanarak yürütülen bu araştırma, 9-11 yaş aralığındaki (4. sınıf) öğrencilerle yürütüldü. Araştırmanın evrenini Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ve merkezde bulunan ilkokullar, örneklemini ise basit rastgele yöntemle seçilen bir ilkokulda bulunan öğrenciler oluşturdu. Dâhil edilme kriterlerini karşılayan öğrenciler randomizasyonla deney (s=98) ve kontrol (s=98) gruplarına atandı. Deney grubuna ADDIE Modeli'ne göre temellendirilmiş senaryo tabanlı bulmacalar ile yapılan dijital ortam gizlilik okuryazarlığı eğitimi verildi. Eğitim, bu araştırma için özel olarak tasarlanmış, senaryo ve bulmacaların animasyonlarla entegre edildiği bir dijital platform üzerinden yürütüldü. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Karar Verme Özerklik Anketi (KVÖA) ve İlkokul Öğrencilerine Yönelik Mahremiyet Bilinci Ölçeği (MBÖ) kullanılarak eğitim öncesi ve sonrasında toplandı. Verilerin analizinde yüzdelik dağılımlar, ortalama, standart sapma, Ki-kare ve t testi kullanıldı. Araştırmada etik ilkelere uyuldu. İstatistiksel analizde p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Eğitim öncesi deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin karar verme özerkliği ve mahremiyet bilinci düzeylerinin orta düzeyde olduğu bulundu. Grup içi karşılaştırmalarda, eğitim öncesi deney grubu KVÖA puan değeri 49.54±9.057 ve eğitim sonrası 53.81±9.448 şeklindedir (t=-4.207; p<0.001). Eğitim öncesi deney grubu MBÖ puan değeri 37.56±5.541 ve eğitim sonrası 41.31±4.627'dir (t=-5.202; p<0.001). Deney grubunun eğitim sonrası karar verme özerkliği ve mahremiyet bilinci düzeyleri eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde yükseldi. Gruplar arası karşılaştırmalarda eğitim sonrası deney grubunun MBÖ alt boyutları“Kişisel Güvenlik”(p<0.001),“Kişisel Bilgilerin Paylaşımı”(p<0.001),“Sosyal Medya Mahremiyeti”(p=0.018),“Ebeveyn Denetimi”(p=0.048) ve toplam MBÖ puan değerinin (p<0.001) kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç: Araştırmada, senaryo tabanlı bulmacalar ile yapılan dijital ortam gizlilik okuryazarlığı eğitimi 9-11 yaş arası çocuklarda karar verme özerkliği ve mahremiyet bilinci düzeylerini artırdı.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was designed to examine the effects of scenario-based puzzle digital privacy literacy education on children's decision-making autonomy and privacy awareness. Material and Method: This randomized controlled experimental study was conducted with 4th-grade students aged 9-11 years, and data were collected between October 2024 and January 2025. The study population consisted of primary schools located in the city center and affiliated with the Ağrı Provincial Directorate of National Education. The sample comprised students from one primary school selected through simple random sampling. Students who met the inclusion criteria were randomly assigned to the intervention (s=98) and control (s=98) groups. The intervention group received digital privacy literacy training based on the ADDIE Model and delivered through scenario-based puzzles. This training, specifically designed for the study, was implemented over via a digital platform that integrated scenarios and puzzles with animations. No intervention was administered to the control group. Data were collected before and after the training using the Descriptive Information Form, the Decision-Making Autonomy Questionnaire (DMAQ), and the Privacy Awareness Scale for Primary School Students (PAS). Percentage distributions, mean, standard deviation, chi-square, and t-tests were used for data analysis. Ethical principles were observed throughout the study. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: Before the intervention, students in both the intervention and control groups exhibited moderate levels of decision-making autonomy and privacy awareness. In within-group comparisons, the intervention group's mean DMAQ score increased from 49.54±9.057 before the intervention to 53.81±9.448 after the intervention (t=-4.207; p<0.001). The group's mean PAS score increased from 37.56±5.541 to 41.31±4.627 (t=-5.202; p<0.001). The intervention group demonstrated a statistically significant improvement in both decision-making autonomy and privacy awareness following the educational program. Between-group comparisons showed that, post-intervention, the intervention group had significantly higher scores than the control group on the PAS subdimensions“Personal Security”(p<0.001),“Sharing Personal Information”(p<0.001),“Social Media Privacy”(p=0.018), and“Parental Supervision”(p=0.048), as well as on the total PAS score (p<0.001). Conclusion: Scenario-based puzzle digital privacy literacy education was found to improve decision-making autonomy and privacy awareness in children aged 9-11 years.
Benzer Tezler
- Senaryo tabanlı öğrenme yönteminin genetik konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesi üzerindeki etkisi
The effects of cased-based learning approach on the elimination of misconceptions about the subject of genetic
YASEMİN KOCADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LALE CERRAH ÖZSEVGEÇ
- Hayat bilgisi dersinde senaryo tabanlı öğrenme yöntemi ile kavram öğretiminin öğrencilerin başarı, tutum ve öğrenme kalıcılığına etkisi
The effect of conceptual teaching through scenario-based learning in the course of social studies to the achievement, attitude and retention on the students
TAMER CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILMAZ GEÇİT
- Senaryo tabanlı eğitimin ortaokul öğrencilerinin afetlere ilişkin bilgi ve tutum düzeylerine etkisi
The effects of scenario based training on disaster related information and attitude levels of secondary school students
UĞUR ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BAHADIR KILCAN
- Senaryo tabanlı öğrenme yaklaşımının ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin dört işlem problemleri çözme ve kurma becerilerine etkisi
The effect of the scenario based learning approach on the ability of problem posing and solving of third grade elementary students
DİLEK TEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimKocaeli Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN TURAN
- Senaryo tabanlı matematik etkinliklerine yönelik üstün zekalı öğrencilerin görüşlerinin incelenmesi
Analyzing the opinions of gifted students about scenario-based mathematics activities
MERVENUR GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA KERİMGİL ÇELİK